Schatrijk zonder gezeur:
Humo's ABC van de fraudeur!

, door (tvs) en (tp)

12
panama 1200

Het was de Duitse krant Süddeutsche Zeitung die de kat de bel aanbond, maar die riep daarvoor wel de hulp in van collega’s uit de hele wereld. Vierhonderd journalisten deden er langer dan een jaar over om de onmetelijke stapel documenten te doorploegen, maar de voorbije dagen regende het dan ook onthullingen. Daarbij zijn minstens twaalf staats- en regeringsleiders betrokken, en nog eens zestig mensen uit hun entourage. Het betreft complexe materie: het kluwen van namen, vennootschappen en cryptische vakterminologie is bijwijlen onontwarbaar. Voor wie door de bomen het bos niet meer ziet: Humo’s Fiscaal Aftrekbare ABC van de Fraude.

Aanklacht

De aanklacht is belastingontwijking, belastingontduiking en witwaspraktijken door sporters, politici, bedrijfsleiders en allerhande socialites met veel geld en verstandige adviseurs die op hun beurt het nummer van het Panamese advocatenkantoor Mossack Fonseca in hun telefoonboekje hadden genoteerd. Dat kantoor heeft zich de voorbije veertig jaar gespecialiseerd in het oprichten van offshorebedrijven: meestal lege hulzen, niet meer dan een vennootschapsstructuur en een adres in een anonieme zakenwijk in een belastingparadijs. Panama, bijvoorbeeld, de Britse Maagdeneilanden of de Seychellen, oorden met een bedenkelijke fiscale doctrine. Mossack Fonseca benoemde vervolgens één van zijn stromannen tot directeur, terwijl de anonieme aandeelhouders achter de façade de touwtjes stevig in handen hielden. Door de gunstige lokale belastingregimes droegen die weinig af aan de fiscus, en in sommige gevallen werden de offshorebedrijven gebruikt om geldstromen te onttrekken aan de ogen en klauwen van de belastingdienst in eigen land. In nog andere gevallen werd er zwart of zelfs crimineel geld ondergebracht. Zie ook: transfer pricing.

Belasting

Volgens de Dikke Van Dale een ‘verplichte financiële bijdrage aan een overheid’. In ruil voor die bijdrage biedt de overheid berijdbare wegen, competitief onderwijs, adequate gezondheidszorg en een gevarieerd cultuuraanbod. Belastingen dragen ook bij aan de solidariteit, omdat het rijkdom herverdeelt. Zoals de Amerikaanse jurist Wendell Holmes Jr. al zei: ‘Ik betaal graag belastingen. Ik koop mij er beschaving mee.’ Toen Benjamin Franklin – ook een Amerikaan – zei dat níéts onontkoombaar is ‘behalve de dood en de belastingen’, bestond Mossack Fonseca nog niet.

Big Data

De Panama Papers bevatten 2,6 terabyte aan informatie, of 2,6 universiteitsbibliotheken aan tekst. Yannic Hulot, fiscaal coördinator van de FOD Financiën, leidt sinds enkele jaren het dataminingproject van de Bijzondere Belastinginspectie. Dankzij nieuwe software en netwerkanalyse is het mogelijk om de informatie uit de offshoreconstructies te koppelen aan de Belgische belastinggegevens. Al loopt het voorlopig nog niet zo’n vaart. ‘Net als u heb ik over de Panama Papers in de krant gelezen,’ zegt Hulot. ‘We hebben onmiddellijk contact opgenomen met de betrokken kranten en met het International Consortium of Investigative Journalists, maar zij weigeren voorlopig toegang tot de volledige database omwille van onderlinge contractuele afspraken. Dat belet ons niet ons fiscaal vooronderzoek al te starten. In enkele dagen tijd hebben we al 25 namen van de 732 Belgische burgers weten te achterhalen. Die informatie verspreiden we meteen bij de verschillende directies van de FOD Financiën. Vervolgens nemen we contact op met de belastingconsulent van de betrokken banken om de zaak te helpen uitklaren. Indien nodig starten we daarna een gerechtelijke procedure. In sommige gevallen gaat het om mensen met een Belgisch paspoort die in Zwitserland, Moskou of Londen wonen. Die kunnen enkel aangepakt worden door de belastingdienst van het land zelf.’

HUMO In 2013 ging u miljoenen bestanden van OffshoreLeaks te lijf met datamining. Wat is het verschil met de Panama Papers?

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: