Anne Marie van Veen heeft longkanker en klaagt de tabaksindustrie aan:
'Ik ben met de dood bedreigd, wat wel bijzonder is voor een terminale patiënt'

, door (tvs)

249
Rokers versus de tabaksindustrie
© Merlijn Doomerik

'Ken jij nóg een product waarvan de gebruiker 50 procent kans heeft om ziek te worden of te overlijden?'

Een rechtszaak tegen de tabaksindustrie is op zich niet zo bijzonder. Al sinds de jaren 50 lopen er civiele procedures tegen de grote producenten. Het opmerkelijke aan déze rechtsgang is dat advocate Bénédicte Ficq, die ons samen met haar cliënt ontvangt in een statig pand langs de Amsterdamse grachten, hen na de zomer voor de strafrechter wil brengen.

HUMO Mevrouw Ficq, wat is precies het verschil tussen een strafzaak en een civiel geding?

Bénédicte Ficq «In een strafzaak vraagt een burger aan de officier van justitie (vergelijkbaar met onze procureur des Konings, red.) om een strafvervolging op te starten tegen iets of iemand, in dit geval de tabaksindustrie en haar leidinggevenden. Wij zijn immers van mening dat zij strafbare feiten hebben gepleegd.»

Anne Marie van Veen «In civiele zaken gaat het altijd om het afdwingen van een schadevergoeding. De industrie betaalt een bepaald bedrag aan de eiser en daarmee is de kous af. De criminele praktijk blijft doorgaan. Ik vraag geen cent, voor alle duidelijkheid.»

Ficq «Een tabaksproducent als Philip Morris International draait een omzet van bijna 30 miljard dollar per jaar: daar is een apart potje voor het betalen van schadevergoedingen. Een civiele zaak verandert niets ten gronde. Tabaksproducenten weten al decennialang dat hun product dodelijk verslavend is en ernstige ziektes veroorzaakt. Toch nemen ze dat risico. Sterker nog, ze stellen hun product zo samen dat afnemers het steeds meer tot zich willen nemen. Het primaire doel is: bij zoveel mogelijk mensen een verslaving creëren. Het uiteindelijke overlijden van een deel van de klanten nemen ze erbij. Want wie sterft, wordt gewoon vervangen door een nieuwe roker.»

HUMO U koos niet voor de aanklacht ‘doodslag’ of ‘zware mishandeling’, maar voor het iets mildere ‘het opzettelijk benadelen van iemands gezondheid’? Waarom?

Ficq «Omdat die aanklacht volgens ons het meeste kans op slagen heeft. Het opzettelijk benadelen van de gezondheid is inherent aan de samenstelling van het product – een sigaret is niet toevallig wat ze is. Heel veel slimme mensen hebben daar lang over nagedacht. Als ik met een hamer op jouw hoofd sla, word ik meteen ingerekend. Mijn gedrag heeft immers onmiddellijke en zichtbare gevolgen. Een sigaret is minstens even schadelijk, maar dan op langere termijn.

'In onze aan­klacht focus­sen we op het met voor­be­dachten rade veroor­zaken van verslaving' Bénédicte Ficq

»Het is wraakroepend hoe de industrie de knapste koppen inschakelt om allerlei geniepige manieren te verzinnen om nieuwe rokers aan te trekken. Ze voegen lekkere smaakjes als honing of chocolade aan hun sigaretten toe, verfraaien verpakkingen en proberen binnen te dringen in de wereld van jongeren via games of populaire series zoals ‘Sons of Anarchy’. In die reeks rookt men van ’s ochtends tot ’s avonds. Ik heb zelf dertig jaar gerookt. Intussen ben ik vijftien jaar gestopt, maar wanneer ik die acteurs zie inhaleren, loopt het water me nog altijd in de mond. Dát is wat verslaving met je doet.»

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: