30 jaar racisme in Vlaanderen: Johan Leman maakt de balans op

, door (tp)

143
Johan Leman 1200
© Marco Mertens

'1 op de 2 Vlamingen is xenofoob'

In vier jaar tijd schreven D’Hondt en haar kabinetschef het ene rapport na het andere – 3.000 bladzijden in totaal, met een lange lijst aanbevelingen voor een vlotter samenleven van autochtone en allochtone Belgen. Onderwijs op maat. Maatregelen tegen spijbelen. Kennis van de landstaal. Respect voor de westerse waarden. Zelfs een immigratiestop, én een selectieve terugkeer van migranten. ‘Klopt,’ zegt Leman: ‘Er is weinig veranderd. Niets, eigenlijk. Die nota’s hadden evengoed vorige week geschreven kunnen zijn. Er zijn 27 jaren verloren gegaan.’»

HUMO Met de benoeming van Paula D’Hondt tot Koninklijk Commissaris toonde de regering voor het eerst aandacht voor de migrantenproblematiek. Voordien werd het debat niet gevoerd.

Johan Leman «Ja. Het Commissariaat is er louter gekomen als antwoord op het succes van het Vlaams Blok, dat bij de gemeenteraadsverkiezingen van 1988 uit het niets groot was geworden met een virulente retoriek tegen migranten. Het interessante is dat de slogans en standpunten vooral sociaal-economisch waren geïnspireerd: ‘Ze pakken ons werk af.’ De culturele factor speelde toen geen rol. Er werd wel over de islam gesproken, maar op bijna folkloristische wijze. Folders over Arabieren die met een vliegend tapijt boven de kerktoren vlogen. Het ging toch vooral over ‘het werk van onze jongeren’. Vandaar slogans als: ‘Eigen volk eerst!’ In de huidige context houdt die geen steek meer.»

HUMO Een duidelijke parallel met vandaag: het was een economisch moeilijke periode.

Leman «Ja. België moest fors besparen om in de eurozone te raken. De werkloosheid was hoog. Dat speelde natuurlijk een rol. Volgens onderzoek van Marc Swyngedouw en Jaak Billiet bedroeg de xenofobiegraad in Vlaanderen in die periode 40 procent. Ik zeg niet dat die mensen allemaal racisten waren. Sommigen waren gewoon ‘ongelukkig’ door ‘al die gastarbeiders’.

»In de loop van de jaren 90 kreeg je een verschuiving: België mocht toetreden tot de eurozone, de economische perspectieven waren positief. Het was ook de periode van Hand In Hand en veel andere acties tegen racisme. De dood van Loubna Ben Aissa had een golf van sympathie veroorzaakt. Het openlijke racisme verdween geleidelijk uit het discours, en de studies bevestigen dat: eind jaren 90 was die 40 procent 30 procent geworden.

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd:

De Persgroep Publishing heeft haar Privacy– en cookieverklaring aangepast.
Wij gebruiken jouw persoonsgegevens vanaf nu ook om de Diensten van MEDIALAAN Groep/De Persgroep Publishing te optimaliseren en deze waarvoor jij kiest te personaliseren.
Door op “verdergaan” te klikken of door verder te surfen, erken je deze aangepaste Privacy– en cookieverklaring gelezen te hebben.

Verdergaan