Na de Trump-triomf: is democratie de beste regeringsvorm of is er iets beters?

, door (mv)

66
trum kiezers 1200

'Het zou weleens goed kunnen zijn voor achtergestelde groepen wanneer we hun stem minder zwaar laten meetellen'

Ontevredenheid met democratie is nog nooit zo bon ton geweest als vandaag. De keuze voor de brexit zou bewijzen dat je belangrijke beslissingen niet bij het volk moet neerleggen. Intussen liep de Amerikaanse presidentsrace uit op een felle, kwaadaardige strijd tussen twee van ’s lands meest gehate kandidaten ooit, met het gekende resultaat. In ‘De wereld draait door’ mocht cultuurhistoricus David Van Reybrouck onlangs uitleggen waarom 2016 ‘het slechtste jaar voor de democratie’ was sinds 1933, de vooravond van nazi-Duitsland. Maar pleiten tégen democratie? Zo ver wil niemand gaan. Althans, niemand behalve Jason Brennan dan. De Amerikaanse politiek filosoof geldt als expert op het gebied van de ‘ethiek van stemmen’, waarover hij twee boeken schreef, en werkt als professor aan Georgetown University. De titel van zijn laatste boek laat weinig te raden over de kern van zijn betoog: ‘Against Democracy’, tegen democratie.

HUMO Ziet u Donald Trump als een voorbeeld waarom democratie niet werkt?

Jason Brennan «Ja, absoluut. Trump is heel, heel goed geweest om mijn argumenten over te brengen.»

HUMO Toch komt zijn naam in uw boek niet voor.

Brennan «Trump heeft niets van doen met mijn bezwaren tegen democratie. Het is zonder meer een serieus probleem dat in een democratie zo’n slechte kandidaat als Trump naar voren kon komen. Maar het probleem ligt veel dieper en geldt evenzeer voor alle eerdere verkiezingen in de Verenigde Staten en daarbuiten.»

HUMO Wat is het onderliggende probleem?

Brennan «Het probleem van de democratie ligt bij de kiezers. De beleidsvoorstellen van de kandidaten moeten de gemiddelde stemmer aanspreken en die gemiddelde stemmer is slecht geïnformeerd. Dat is geen elitair waardeoordeel; we weten dat uit talrijke studies. Met een beter geïnformeerd electoraat zou je betere kandidaten hebben met betere beleidsvoorstellen. Ook dat blijkt uit studies: mensen stemmen anders als ze beter geïnformeerd zijn.»

HUMO Voor de duidelijkheid: met ‘ongeïnformeerd’ bedoelt u ‘dom’?

Brennan «Nee, zeker niet. Mensen die stemmen zijn niet dom. Ze zijn zich gewoon niet bewust van relevante feiten of ze vergissen zich.»

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: