Hoe de Turkse antiwesterse organisatie Milli Görüs het salafisme verspreidt

, door (rs)

1064

Dit artikel verscheen maart 2017 in Humo. Herlees het gratis hieronder:

In Strombeek-Bever, deelgemeente van Grimbergen, woedt een politieke ruzie rond een nieuw Turks cultureel centrum. Het project is veel te groot voor de noden van de lokale Turkse bevolking. Er moet meer aan de hand zijn. Maar wat? Links en rechts slaan elkaar al weken om de oren met de gebruikelijke argumenten: rechts racisme, linkse naïviteit… Maar wie er écht achter het Turkse centrum zit, weet niemand. Dus zocht Humo het uit.

De commotie heeft te maken met een pand aan de Grimbergsesteenweg waar een opvallend groot Turks cultuurcentrum is gepland. Het is geen lokaal initiatief. Het pand werd wel gekocht door de lokale Turkse vzw Hicret, maar de financiering, bouw en uitbating van het nieuwe en dure cultuurcentrum is in handen van een vzw uit Brussel: de Communauté Musulmane de Belgique (CMB). En wat die willen met het gebouw is niet duidelijk.

'Aan de Grimbergsesteenweg in Grimbergen is een groot Turks cultureel centrum gepland, maar het schepencollege heeft geen idee wat daar precies zal gebeuren'

‘Niemand in Grimbergen lijkt te weten wie er achter die vzw zit,’ zegt Eddie Boelens, de Groen-schepen van Leefmilieu van de gemeente Grimbergen. ‘Ook de rechtse oppositie niet. Die grijpt deze zaak wel aan om de bevolking op te zetten, met racistische motieven. Persoonlijk dacht ik dat het misschien wel de Diyanet kon zijn, het Turkse ministerie van Religie dat overal in Europa de Turkse diaspora onder controle houdt. En dat is geen goed nieuws, want dan krijgt de Turkse potentaat Erdogan hier een poot in huis. En ik denk niet dat we dat willen.’

HUMO Weet men wat die vzw van plan is met het pand?

Eddie Boelens «Ook daar heeft het schepencollege van Grimbergen geen enkel idee van. Het is allemaal zeer onduidelijk. De initiatiefnemers vertellen ons niet veel.»

HUMO Is het echt een cultureel centrum? Of plant men een moskee, koranstudie, lessen Arabisch?

Boelens «Zelfs dat weten we niet.»

De Nationale Visie

Boelens vermoedt de schaduw van de religieuze autocraat Erdogan. Maar het gaat hier over een beruchte, vanuit Duitsland opererende Turkse politiek-religieuze beweging die een stuk aan de rechterkant van de Diyanet staat wat betreft godsdienstig fundamentalisme, onverdraagzaamheid, racisme, jodenhaat, vrouwonvriendelijkheid en antidemocratie: de Nationale Visie – of in het Turks Milli Görüs.

De vzw Communauté Musulmane de Belgique werd opgericht in 2003 door een handjevol Belgische Turken, maar werd in 2007 overgenomen door Turken uit Duitsland en kwam zo in handen van de Milli Görüs. Bij de Turken die de CMB hebben overgenomen, zaten beruchte figuren als Osman Yobas, alias Yavuz Celik Karahan, een Turkse imam die zich in zijn jeugd in Turkije had aangesloten bij een gewelddadige islamistische groep waarvan ook Erdogan lid was: de Akincilar of het Front van de krijgers van het islamitische Groot Oosten. Dat is een terreurorganisatie die de ‘ongodsdienstige staat’ wil vernietigen, de sharia wil invoeren en daartoe aanslagen pleegde in bars en discotheken. Yobas ontsnapte uit een Turkse gevangenis en dook onder in Nederland en Duitsland, waar hij jarenlang illegaal verbleef en vervolgens verblijfsvergunningen versierde met de hulp van dubieuze trucs en regelrechte fraude. Yobas eindigde in Duitsland als de grote baas van de Milli Görüs, waar hij een zeer conservatieve, antiwesterse koers voer.

En ook vandaag heeft deze Turkse religieuze beweging de CMB stevig in handen. Dat blijkt uit de lijst van bestuurders die het voor het zeggen hebben bij de Brusselse vzw. De huidige voorzitter van de raad van bestuur is Ekrem Seker, een imam uit Genk die gelieerd is aan de moskee aan de Eikenlaan 34 in Genk, een moskee die in handen is van de Milli Görüs. En voorts maken vooral kopstukken van de Duitse Milli Görüs de dienst uit bij de CMB.

Verder blijkt de CMB zijn zetel in de Kesselsstraat 28 in Schaarbeek te hebben: daar krioelt het van de vzw’s die Milli Görüs in België vertegenwoordigen, zoals de Fédération islamique de Belgique (BIF) en de vzw BIF Students.

Salafisme nog aan toe

De belangrijkste bezigheid van Milli Görüs is de verspreiding van haar dubieuze gedachtegoed via de uitbouw van een netwerk van religieuze onderwijscentra en moskeeën. In Europa bezit Milli Görüs – die een aantal politieke en religieuze groepen onder die noemer verenigt, waarvan de IGMG (Islamitische Gemeinschaft Milli Görüs) als de grootste en belangrijkste wordt beschouwd – honderden moskeeën en is daarmee één van de grootste politiek-religieuze islamitische organisaties in de Europese Unie. Volgens sommige bronnen beschikt de groep over meer dan 80.000 leden in Europa. Milli Görüs staat vooral sterk in Duitsland en Nederland, waar ze uitgebreide netwerken van moskeeën, koranscholen en politiek-religieuze verenigingen voor vrouwen, kinderen en studenten heeft uitgebouwd. Ook in België controleert de vanuit Duitsland gestuurde IGMG naar eigen zeggen niet minder dan 23 moskeeën, waarvan er sommige, zoals die in Genk, zelfs op Vlaamse overheidssubsidie kunnen rekenen. Ook de moskee van de vzw Hicret aan de De Villegas de Clercampstraat in Strombeek-Bever is volgens de Duitse website van de IGMG in handen van Milli Görüs.

Milli Görüs ontstond vorige eeuw in Turkije toen het Turkse leger, als beschermer van de seculiere staat van Atatürk, het vooral in het Aziatische deel van Turkije de kop opstekende islamfundamentalisme en -radicalisme probeerde in te tomen.

Vanaf het prille begin verwierp Milli Görüs elke andere staatsvorm dan het op de Koran en de sharia gebaseerde kalifaat, dat desnoods met geweld moest worden opgelegd aan de hele wereld. Deze Turkse beweging is dan ook verregaand antiwesters, antidemocratisch en antiseculier. Ze verzet zich tegen de integratie van Turken in de Europese samenleving, die ze in het verleden omschreef als ‘barbaars’. De organisatie werd en wordt dan ook van alle kanten verweten integratie tegen te werken in haar educatieve activiteiten. Bovendien werd de organisatie, die wordt beschouwd als de Turkse variant van de salafistische Moslimbroeders, in het verleden ook geregeld in verband gebracht met het promoten en financieren van religieus geweld. In 2006 werd het toenmalige hoofd van Milli Görüs in Keulen ervan beschuldigd geld te hebben doorgesluisd naar schermvennootschappen van Al Qaeda.

Staatsgevaarlijk

Door de extreme politiek-religieuze principes van Milli Görüs is men de beweging in Europa gaan beschouwen als staatsgevaarlijk en een bedreiging voor de democratie en de rechtsstaat. Dat kwalijke imago beperkt uiteraard de speelruimte van de organisatie en daarom probeert Milli Görüs haar reputatie bij te spijkeren. Een aantal kopstukken heeft al verklaard dat de organisatie het islamisme heeft afgezworen, haar antidemocratische karakter heeft afgegooid, voorstander is van integratie en geweld afkeurt. De organisatie heeft ook al een paar rechtszaken gevoerd tegen de beschuldigingen van radicalisme en islamisme, maar heeft die allemaal verloren. Want het is zeer de vraag of die door de top van Milli Görüs verkondigde koerswijziging en verzachting van de zeden ook écht is.

In Duitsland beschouwen een aantal inlichtingendiensten, zoals die van de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen, niet toevallig ook het hart van het islamradicalisme in Duitsland, de beweging nog altijd als antidemocratisch en staatsgevaarlijk. Zij stellen dat Milli Görüs nog altijd als doel heeft het westerse model van democratie en de rechtstaat te vervangen door de ‘rechtvaardige orde’ van de islam.

In Nederland besliste minister van Sociale Zaken Lodewijk Asscher (Pvda) vorig jaar om Milli Görüs en haar netwerken de volgende vijf jaar nauwlettend in de gaten te houden. Daarvoor heeft de minister een aantal redenen: de Milli Görüs is niet transparant, haar stichtingen leggen geen jaarverslagen neer en houden hun financiering en hun uitgaven verborgen. Voorts blijkt de organisatie zich volgens Asscher niet bezig te houden met integratie, maar vooral met het uitdragen en versterken van de Turks-islamitische identiteit en blijkt de invloed van de Turkse overheid op de vereniging ‘onverminderd groot’. Je kunt je als gemeenteraad van Grimbergen dan ook maar beter afvragen of je zoiets wel in huis wilt.

Een telefoonnummer van de vzw Communauté Musulmane de Bruxelles aan de Kesselsstraat 28 blijkt niet te vinden. Bij de Fédération islamique de Belgique zegt men dat Fatih Bayramak de man is die alles over het nieuwe project in Strombeek-Bever kan vertellen. De heer Bayramak, die zegt dat hij enkel de architect is en niet begrijpt waarom ze hem met Humo in contact hebben gebracht, schudt onze vragen onbeantwoord van zich af en weigert te bevestigen of te ontkennen dat Milli Görüs achter het project zit. Hij zegt dat de beheerder van het project de vzw CMB is, dat het project wordt gefinancierd met giften van de leden van de CMB en wimpelt elke verdere vraag over Milli Görüs af.

Humo 3993/11 14/03/2017

Dit artikel verscheen in:

HUMO van dinsdag 14 maart 2017

Lees alle reportages

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: