Tussen Amsterdam en Parijs: de wereld volgens de Nederlandse schrijver Bas Heijne

, door (ms)

20
bas heijne 1200

'De geschiedenis is in overdrive gegaan en het kan allemaal uit de klauwen lopen, maar ik ben wel heel nieuwsgierig naar de afloop'

Ik had beter een bloemetje meegebracht, bedenk ik op de trap van zijn pand in de Jordaan, want op 18 mei krijgt hij voor zijn essays de P.C. Hooft-prijs overhandigd, de hoofdprijs op het terrein der Nederlandse letteren.

HUMO ‘Op zaterdagochtend,’ schreef de Volkskrant eens, ‘denkt een deel van Nederland: er is weer van alles gebeurd, maar wat vindt Bas Heijne er eigenlijk van?’

Bas Heijne «Nou, dat vraag ik me ook elke week af (lacht). Soms vind ik helemaal niks, of weet ik nog niet hoe ik me verhoud tot het nieuws van die week. Dat die column veel gelezen wordt is fijn, maar het is ook een extra stressfactor. Ik doe het nu zestien jaar, en de stress neemt alleen maar toe.»

HUMO Ik neem aan dat de P.C. Hooft-prijs behalve voor uw essays ook voor uw columns is bedoeld, al noemde u dat genre zelf eens ‘the poor man’s essay’.

Heijne «Dat vind ik nog altijd, maar de columns zijn wel een soort humus waar langere essays uit voortkomen. Dat die columns zoveel aandacht trekken, doet weleens vergeten dat ik zowat elk jaar ook een groter essay publiceer. Ik ben steeds directer gaan schrijven, niet zozeer over wat mij beweegt, want dat soort essayist ben ik niet, maar over wat de wereld in mij beweegt.»

HUMO Ook in uw columns gaat het niet over uw kat, zei u zelf eens, maar over identiteit en moraal.

Heijne «We leven in een wereld waarin van alles op ons afkomt – grote verschuivingen, grote woorden, niet alleen op politiek, maar ook op wetenschappelijk gebied. Daar wou ik over schrijven.»

HUMO Grote woorden die ik recent las: ons tijdsgewricht voelt niet meer aan als een tijdperk van veranderingen, maar als een verandering van tijdperk.

Heijne «Dat klopt in alle opzichten. Al moet je natuurlijk uitkijken voor hysterie. Na de stemming voor de brexit en de verkiezing van Trump zag je een paniek bij de mensen die het niet hadden zien aankomen. Vastbesloten het volgende onheil wél te voorzien, namen ze daar alvast een voorschot op met de somberste voorspellingen: Marine Le Pen president, het uiteenvallen van Europa… Nu het onverwachte was gebeurd, was álles mogelijk.»

HUMO Inmiddels staan we een paar stresstests verder: de PVV van Wilders werd niet de grootste partij in Nederland, Le Pen is vooralsnog geen president van Frankrijk. Nu kan de slinger weer de andere kant op: misschien is Trump geen trendsetter, eerder een ongeluk in de geschiedenis, zo luidde het in een hoofdartikel in de krant De Morgen.

Heijne «Nee, hoor, Trump is geen ongelukje. Kijk naar Turkije, Rusland, Groot-Brittannië… Er zijn wezenlijke verschuivingen in het wereldbeeld en het mensbeeld. Het is niet alles of niets: Marine Le Pen wordt waarschijnlijk geen president, maar het Front National is wel groter dan ooit. En Wilders is niet weg.

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: