Wetenschap en Wetstraat reageren op de 7 kwalen van onze democratie volgens Luc Huyse: 'Veel jongeren zouden het liefst à la carte stemmen, per thema'

, door (rl)

111
vrijbeeld

'De politici doen steeds straffere beloften die ze steeds minder kunnen waarmaken. Waardoor de bevolking almaar kwader wordt'

De opkomst van het Vlaams Blok, Geert Wilders en Marine Le Pen, de verschrompeling van de traditionele partijen, de brexit, de triomf van Donald Trump: voor Luc Huyse zijn het symptomen van een dieper liggend probleem. Het hart van de democratie is ziek. Zwáár ziek. Verkiezingen doen niet meer wat ervan mag verwacht worden. De kiezer voelt zich zoals de doorsnee ‘Temptation Island’-deelnemer na twee weken in wodka-Redbull gedrenkte praatjes: te vaak bedrogen. Hij wordt moe, cynisch en rebels. Hij haakt af of klampt zich vast aan elke partij die de Grote Verandering belooft. Tot die ook faalt en de desillusie nog groter wordt.

Huyse duidt zeven kwalen aan die het democratische hart beknellen. Om zijn stellingen te beoordelen, schakelde Humo een panel van professionele Wetstraatwatchers en academische wijzen in die verder kijken dan de waan van de dag.

1. ‘Zelfbediening als systeem lijkt wel onuitroeibaar.’

De Leuvense socioloog vindt dat de cultuur van zelfbediening de geloofwaardigheid van politici ondermijnt. Hij verwijst naar de politieke benoemingen, het creëren van vetbetaalde postjes voor politieke medestanders en de graaicultuur bij de intercommunales die begin dit jaar aan het licht kwam. ‘De apothekersschaal die de verdeling van de privileges regelt, is geijkt om iedereen in het bad te trekken. Elke partij weet dat na een verblijf in de oppositie een inhaaloperatie gedoogd zal worden. De N-VA maakt daar gulzig gebruik van. En ook de jonge politici die de oude garde komen aflossen, zijn vaak al besmet.’

Liesbeth Van Impe (hoofdredactrice Het Nieuwsblad) «Ik vind het mooi dat een man van 80 jaar daar nog altijd zo kwaad van wordt. Het zelfreinigend vermogen van de politiek is zeer klein. Er is vooruitgang, maar het gaat tergend traag. Een Vlaamse socialist vertelde me ooit dat je PS-kopstuk André Cools vroeger niet uitgelegd kreeg waarom zijn partij geen geld van Agusta mocht aannemen, aangezien ‘de partij dat toch zou inzetten voor de goede zaak’. Vandaag snapt iedereen dat dat niet kan, maar er is telkens een crisis nodig om het politieke fatsoen te verhogen. Mensen accepteren het argument ‘het is altijd zo geweest’ almaar minder.»

Noël Slangen (communicatiespecialist) «Men beschuldigt politici al duizenden jaren van zelfbediening. Vooral als het slecht gaat, worden die geldkwesties een issue. Als politici morgen alleen nog een homp brood zouden krijgen, zal men nóg klagen over de grootte van dat brood. De essentie is de kloof tussen burger en politiek.»

Luc Van Der Kelen (oud-politiek commentator Het Laatste Nieuws) «Politici doen de kritiek op de graaicultuur nogal gauw af als nestbevuiling. Ze hebben blijkbaar nog altijd niet begrepen dat die praktijken eruit moeten. Ze werken met geld dat ze hebben opgehaald bij de burgers, ze kunnen daar niet mee doen wat ze willen.»

Frank Van Massenhove (manager FOD Sociale Zekerheid) «Uit studies blijkt dat 85 procent van de bevolking razend is over die graaicultuur. Politici onderschatten dat schromelijk. Bij de PS zaten ze altijd hautain toe te kijken hoe de Waalse stemmen als vanzelfsprekend binnenliepen. Na de schandalen rond Publipart en Publifin stellen ze verbaasd vast dat die zekerheden wegvallen.

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: