Het gevecht om de dood: euthanasie bij mensen in psychische nood

© Geert Van de Velde

, door (ja)

85

'Psychiater Lieve Thienpont: 'Ik zeg tegen mijn patiënten: als we geen weg vinden om u te helpen met leven, helpen we u met sterven'

Twee maanden geleden haalde Lieve Thienpont de wereldpers. De Amerikaanse krant The Washington Post had de hand gelegd op een brief van kankerspecialist Wim Distelmans en de medewerkers van ULteam, Distelmans’ kliniek in Wemmel die vragen over het levenseinde behandelt. Vonkel zou patiënten vertellen dat ze in Wemmel toestemming voor euthanasie kunnen krijgen, schrijft Distelmans. Medewerkers van Vonkel zouden ook de wet op euthanasie niet naleven. Daarom wil ULteam geen patiënten van Vonkel meer begeleiden.

Dat kwam hard aan in Gent: Thienpont heeft ULteam mee opgericht. Zij en Distelmans streven al decennialang hetzelfde na: een waardig levenseinde voor patiënten die, fysiek of psychisch, ondraaglijk lijden.

Maar The Washington Post ziet Thienpont nu als de verpersoonlijking van een veel te laks beleid. Zij willigt de doodswens van haar patiënten zo snel in dat ze zelfs de grootste voorstanders van euthanasie van zich vervreemdt.

Thienpont haalt haar schouders op. Met Wim Distelmans komt het wel weer goed, zegt ze. En de heisa in de buitenlandse pers is geen nieuws. Ze heeft al zoveel over zich heen gekregen. Het overkwam de abortusdokters in de jaren zeventig, het overkomt haar nu. Ik sta in de wind, zegt ze. Maar ze zal zich niet laten wegblazen.

Lieve Thienpont «Vonkel bestaat bijna negen jaar. In het begin kwamen hier ook kankerpatiënten, op zoek naar steun die ze in de reguliere hulpverlening niet vonden. Nu zien we bijna uitsluitend mensen die psychisch lijden, ouderlingen en dementerenden.»

HUMO Komen ze naar u omdat ze elders niet terechtkunnen?

Thienpont «Ik ben een pionier, zeker. Hoe meer de pers over me schrijft, goed of slecht, hoe meer mensen de weg naar mij vinden. Maar ook de psychiatrie verwijst steeds meer mensen naar Vonkel.»

HUMO Waarom koos u voor de naam Vonkel?

Thienpont «Op de stichtingsvergadering dronken we vonkelwijn. We vonden ‘Vonkel’ wel mooi klinken. Onze eerste bekommernis is altijd: vonkjes van vuur zoeken bij de mensen die om raad komen vragen. De meesten zijn hopeloos, wij willen nieuwe hoop brengen.

»Mensen lijden omdat ze geen werk hebben, geen status, niet bijdragen aan de samenleving. Ze voelen zich een last. Met alleen medische hulp los je dat niet op: de meesten verbleven jarenlang in de psychiatrie, maar toch werden ze niet beter.»

HUMO Hebben de meeste patiënten een poging tot zelfdoding ondernomen?

Thienpont «De meesten hebben verscheidene pogingen achter de rug. U kunt zich het leven van sommige mensen niet voorstellen: ze drinken koffie, roken als een schoorsteen, eten met moeite een hapje en als ze zich nog kunnen concentreren, kijken ze een beetje televisie. Intussen zien ze wekenlang niemand.

»We kennen de kankers waar artsen machteloos tegenover staan. We begrijpen die machteloosheid. Ook tegenover sommige vormen van psychisch lijden staan we machteloos, maar dat begrijpen we veel minder.»

HUMO Komen mensen na mislukte pogingen tot zelfdoding naar u omdat ze het, cru gezegd, niet meer zelf willen doen?

Thienpont «Dat is inderdaad heel cru. U onderschat hoe pijnlijk een poging tot zelfdoding is. Het maakt je angstig: ‘Zal het wel lukken? Zal het geen pijn doen?’ Het maakt je ook eenzaam. Je sterft alleen, hè. Dieren doen dat, maar mensen willen omringd zijn. Ze willen sereen en waardig sterven.

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: