Niall Ferguson over hoe Facebook onze democratie sloopt: 'Hoe meer onzin je verkoopt, hoe groter de kans dat je viraal gaat'

, door (john f. jungclaussen)

54
facebook 1200

Sociale netwerken zijn in wezen niets nieuws onder de zon, zegt professor Niall Ferguson (53). De 21ste-eeuwse technologie heeft ze niet mogelijk gemaakt, maar ze wél ingrijpend veranderd.

Niall Ferguson «We denken dat met het internet iets heel speciaals is ontstaan. In werkelijkheid bestaan sociale netwerken natuurlijk al sinds mensenheugenis. Neem alleen al het christendom of de islam: dat zijn enórme netwerken. Daar zijn ideeën ‘viraal gegaan’, zoals men dat tegenwoordig zegt, en ze hebben zich zonder enige technologie over heel grote afstanden verspreid. Nieuw is momenteel alleen dat onze netwerken nog veel groter en sneller zijn dan ooit tevoren.»

- In de geschiedenis waren menselijke samenlevingen toch eerder hiërarchisch opgebouwd?

Ferguson «In de meeste periodes waren onze netwerken strak gestructureerd, dat klopt. Maar die structuren worden telkens weer overhoopgehaald en afgezwakt, en vaak door technologische veranderingen. Dat is precies wat 500 jaar geleden is gebeurd, toen de ideeën van de reformatie zich door de technologie van Gutenbergs drukpers konden verspreiden. »

- Wat is het verschil tussen de huidige technologische revolutie en de industriële revolutie van de 18de en 19de eeuw?

Ferguson «Bij de industriële revolutie ging het over een erg verdeeld netwerk, waaruit moeilijk monopolies konden ontstaan. James Watt heeft de stoommachine geperfectioneerd en klaargemaakt voor de markt, maar hij is er geen miljardair van geworden, omdat zijn geestelijke eigendom juridisch nauwelijks beschermd was. Zijn tekeningen en plannen waren overal te vinden: wie wilde weten hoe je één van Watts stoommachines bouwt, moest alleen maar kunnen lezen. En tegen het einde van de industriële revolutie, toen in Amerika grote en snel groeiende concerns als Carnegie en Rockefeller zijn ontstaan, heeft de staat snel gereageerd door het mededingingsrecht aan te scherpen. Vandaag daarentegen bestaan er voor de technologiereuzen uit Silicon Valley géén wettelijke bepalingen. Hier geldt enkel het principe the winner takes it all. Zo hebben enkele bedrijven een monopoliepositie verworven, wat ze een ongeziene dominantie oplevert op de markt. Google als zoekmachine, Amazon in de e-commerce, Facebook onder de sociale netwerken – en wie iets over concurrentierecht durft te zeggen, wordt uitgelachen. De politiek zal Amazon of Google niet verdelen, dat mag je wel vergeten.»

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: