Humo sprak met Desmond Morris, de zoöloog die 50 jaar geleden de wereld verbaasde met 'De naakte aap'

, door (jan stevens)

63
desmond morris 1200
© Mark Bassett

'Ik ben een optimist: binnen 50 jaar zijn er uitvindingen die onze grootste problemen zullen oplossen'

In 1967 beschreef zoöloog Desmond Morris in ‘De naakte aap’ het gedrag van de mens zoals hij dertien jaar eerder dat van de tiendoornige stekelbaars beschreven had voor zijn doctoraatsthesis aan de universiteit van Oxford.

Desmond Morris «De indeling van de hoofdstukken in mijn thesis was dezelfde als die in ‘De naakte aap’, met hoofdstukken over seks, opvoeden, agressie en voedingsgewoonten. Ik bracht het gedrag van de mens in kaart alsof hij een vreemde diersoort is. Massaal veel mensen waren gechoqueerd, want ik had het ook aangedurfd om gedetailleerd te schrijven over copulerende mannen en vrouwen. Toch was het niet mijn bedoeling om lezers de kast op te jagen: ik beschreef het seksleven van de mens gewoon even objectief als dat van de stekelbaars. Zonder perverse bijbedoelingen.»

We zitten in het atelier van de pas 90 geworden legendarische zoöloog, schrijver én schilder, op een boogscheut van het centrum van Oxford. In één kamer schrijft hij, in een andere schildert hij surrealistische doeken. Zijn atelier oogt als een natuurhistorisch museum uit de negentiende eeuw: overvolle boekenkasten nemen de wanden in, en overal liggen, hangen en staan voorwerpen en beeldjes die hij op zijn vele reizen verzamelde. Morris poseert gewillig op de sofa met mijn oude Nederlandse editie van ‘De naakte aap’ in de hand.

Om de vijftigste verjaardag van het boek te vieren, verschijnt er begin maart een nieuwe vertaling, met een nieuwe titel: ‘De kale aap’. In Nederland en België is ‘De naakte aap’ voortaan dus niet langer naakt, maar kaal.

HUMO Wereldwijd gingen er van ‘De naakte aap’ meer dan 20 miljoen exemplaren over de toonbank. Wat heeft dat succes voor u betekend?

Morris «Het bezorgde mij en mijn familie veel comfort, maar het heeft me als mens niet wezenlijk veranderd. Ik heb ‘De naakte aap’ voor de heruitgave herlezen en ik vind het nog even actueel als in 1967. De mens is nog altijd even creatief, onze agressiviteit staat op hetzelfde peil en ook ons seksueel gedrag is niet veranderd. Jonge mensen denken nu wel dat hun seksleven totaal anders is dan dat van hun ouders en grootouders, terwijl dat vooral aan modetrends onderhevig is.»

HUMO Op 24 januari werd u 90. Hebt u dat uitbundig gevierd?

Morris «De universiteit van Oxford gaf een groot feest. Dat was fijn, want mijn oude vrienden Richard Dawkins en David Attenborough waren er ook. Ik kan maar moeilijk geloven dat ik zo oud geworden ben.

»Ik heb me nooit veel zorgen gemaakt over mijn gezondheid. Ik vermoed dat ik het net daarom al zo lang uitzing. Weet u welke mensen maar weinig kans maken om relatief gezond stokoud te worden? Al die mannen en vrouwen die bezeten zijn door ‘gezonde voeding’ en het ene dieet na het andere uitproberen. Ze gaan dood van schrik en nervositeit, want angst en stress verminderen de efficiënte werking van ons immuunsysteem. In augustus 1996 trok ik voor de BBC naar het verjaardagsfeestje van Jeanne Calment in Arles. Ze werd toen 121 en was de oudste mens ter wereld. Ik vroeg haar: ‘Hoe is u dit gelukt?’ Ze antwoordde: ‘God is me vergeten.’ (lacht)»

HUMO Klopt het dat ze een stevige rookster was?

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: