Opgelet voor spoilers: Humo verklapt nu al de Oscar-winnaars

, door (es)

9
oscars 1200

Time’s up

Eén jaar geleden liep Harvey Weinstein nog breed grijnzend over de rode loper van het Dolby Theatre, naast de Britse actrice en modeontwerpster Georgina Chapman. Wie op de archiefbeelden ziet hoe Weinstein zijn arm rond Chapmans middenrif geklemd houdt, kan alleen maar denken: brrrrrr! Sindsdien is het grijnzen Weinstein vergaan, en is Hollywood in een andere wereld wakker geworden, de wereld van #MeToo en Time’s Up. De lijst van Hollywoodcelebs die de afgelopen maanden werden beschuldigd van ongepast seksueel gedrag oogt stilaan indrukwekkend: Kevin Spacey, Woody Allen, Charlie Sheen, Brett Ratner, James Franco, Sylvester Stallone, James Toback, Dustin Hoffman, Steven Seagal, Ben Affleck, Michael Douglas... Zelfs de door Timothée Chalamet mishandelde perzik uit ‘Call Me by Your Name’ heeft zich bij de #MeToo-beweging gevoegd.

Dé vraag die nu op ieders lippen brandt, is niet zozeer of #MeToo een invloed zal hebben op de komende Oscaruitreiking, maar wel hoe fel die impact zal zijn. Laten de dames hun hoge hakken en gewaagde decolletés voor de gelegenheid thuis, en dragen ze uit solidariteit met de slachtoffers zwarte outfits? Gaan de mannen Time’s Up-pinnen op hun revers dragen? Zal Natalie Portman, in navolging van haar assertieve tussenkomst op de Golden Globes, er zich over beklagen dat de vijf genomineerden in de categorie van beste acteur allemaal mannen zijn? Wordt de pop van Harvey Weinstein ritueel verbrand op het podium? Voorlopig houden de organisatoren de lippen stijf op elkaar, maar wat we wél met zekerheid kunnen zeggen is dat Harvey en Kevin dit jaar niet in de zaal zullen zitten: zij kijken naar de show vanuit het verborgene.

Ook Casey Affleck heeft laten weten dat hij zijn kat stuurt, ook al schrijft de traditie voor dat de beste acteur van vorig jaar de Oscar voor beste actrice komt overhandigen. Een verstandige beslissing van Affleck: zo vermijdt hij de toch ietwat gênante situatie waarbij een acteur die meermaals werd beschuldigd van seksuele intimidatie voor het oog van de camera de vijf genomineerde actrices komt voorstellen. En reken maar dat de speeches bol zullen staan van termen als ‘rechtvaardigheid’ en ‘gelijkheid’, dat veel winnaars in hun dankwoord met bloemetjes zullen gooien naar de ‘fantastische vrouwen’ in hun leven en dat iedereen het zal hebben over ‘een historisch moment voor de vrouw’. Onze witte roos zit al klaar in ons knoopsgat.

DE VERRASSINGEN

Toen op 23 januari de Oscarnominaties werden bekendgemaakt, kon u ons de hele tijd ‘Huh?’ en ‘Moar allé!’ horen roepen. Zo sloegen de dertien nominaties voor ‘The Shape of Water’ ons met verstomming: dat is er slechts ééntje minder dan het door ‘All About Eve’, ‘Titanic’ en ‘La La Land’ gedeelde record.

Een dubbele verrassing is dat Timothée Chalamet, de verliefde knaap uit het magnifieke ‘Call Me by Your Name’, een nominatie kreeg voor beste acteur, en zijn al even verliefde tegenspeler Armie Hammer níét. Overigens mag de 22-jarige Chalamet zich bij winst de jongste Oscarwinnaar ooit noemen.

‘Logan’ is – hoor Wolverine grommen van tevredenheid – de allereerste superheldenfilm die werd genomineerd voor een Oscar in de categorie adapted screenplay. En terecht, want het verhaal heeft een diepgang die men in het superheldengenre maar zelden aantreft.

Opvallend, zeker in deze Time’s Up-tijden, is dat Jessica Chastain naast een nominatie greep voor ‘Molly’s Game’, waarin ze nochtans met veel bravoure een sterke, onafhankelijke vrouw vertolkt die niet met zich laat sollen. Ook Gal Gadot bijt van pure ontgoocheling in haar lasso: ‘Wonder Woman’, toch één van de grootste kassuccessen van het afgelopen jaar, ving geen enkele nominatie. Een schande ook dat Michael Stuhlbarg geen nominatie kreeg voor zijn subtiele vertolking als de in de kast zittende vader in ‘Call Me by Your Name’.

Nog een verliezer: ‘Blade Runner 2049.’ De magistrale sequel van Denis Villeneuve kreeg weliswaar vijf nominaties, maar alleen in technische categorieën, zoals beste fotografie, beste geluid en beste visuele effecten. Ironisch genoeg treedt de opvolger hiermee in de voetsporen van de eerste ‘Blade Runner’: in wat als één van de grootste affronten ooit kan worden beschouwd, kreeg het meesterwerk van Ridley Scott indertijd slechts twee nominaties: beste decor en beste speciale effecten. Over Ridley Scott gesproken: werd diens ‘All the Money in the World’ enkele maanden geleden nog getipt als één van de grote favorieten, dan moet de film het nu stellen met slechts één nominatie, met name voor supersub Christopher Plummer. Dat ‘All the Money in the World’ er zo bekaaid vanaf komt, zal wel meer te maken hebben met de povere kwaliteit van de film dan met de heisa rond de weggegomde Kevin Spacey. Overigens zouden we Plummer graag het podium zien bestijgen, al was het maar om hem zijn Oscar omhoog te zien hijsen onder het roepen van: ‘Steek dít maar in je r**t, Kevin!’

Ook merkwaardig is dat ‘Three Billboards Outside Ebbing, Missouri’ weliswaar zeven nominaties op z’n billboards mocht schrijven, maar dat Martin McDonagh niet tot de vijf kandidaten behoort voor de Oscar van beste regisseur. De wegen van de Academy zijn soms ondoorgrondelijk.

Tenslotte is het frappant dat James Franco, ondanks een lawine van loftuitingen, naar een nominatie mag fluiten voor zijn hilarische rol als Tommy Wiseau in ‘The Disaster Artist’. Wellicht zijn de aantijgingen aan zijn adres hem fataal geworden. Op 11 januari raakte bekend dat Franco door vijf vrouwen werd beschuldigd van ongepast seksueel gedrag. 24 uur later werd de stemming voor de Oscarnominaties afgesloten. Het is denkbaar dat veel van zijn collega’s op de valreep hebben beslist om géén stem op hem uit te brengen. Het geval Franco wijst in ieder geval op een belangrijke kentering. Vorig jaar kreeg Casey Affleck immers wél nog een nominatie voor beste acteur, ook al wist iedereen in Hollywood dat hij zijn boekje te buiten was gegaan. In het geval van Affleck vond men nog dat men een onderscheid moet kunnen maken tussen de mens en de artiest, dat het moet gaan over het wérk, en niet over hoe iemand zich in zijn privéleven gedraagt. Maar hoe meer slachtoffers van seksuele intimidatie naar buiten treden, hoe moeilijker die houding valt vol te houden. Zeker geen Franco dus op het podium dit jaar, al blijven we hopen dat die vreemde Tommy Wiseau wel zijn opwachting in het Dolby Theatre gaat maken: ‘Oh hi, Guillermo!’

NETFLIX FLIKT HET ’M

De partycrasher is nu al gekend: Netflix. ‘Mudbound’, een door Netflix uitgebracht historisch drama over raciale spanningen in Mississippi in de nasleep van de Tweede Wereldoorlog, slaagde erin om vier Oscarnominaties in de wacht te slepen. Ophefmakend, want dat betekent dat de Academy het fenomeen van de streamingdiensten niet langer als iets vijandigs ziet. In totaal ontving Netflix acht nominaties: ook de korte documentaire ‘Heroin(e)’, de lange documentaires ‘Icarus’ en ‘Strong Island’ en het Hongaarse drama ‘On Body and Soul’ (in de categorie beste buitenlandse film) zijn Netflixfilms. Het zoveelste signaal dat Netflix zich hoe langer hoe meer opwerpt als een niet te onderschatten speler in de filmindustrie.

Witte oscars?

Twee jaar geleden ontstak er in Hollywood een storm van protest toen bleek dat er in de belangrijkste categorieën voor het tweede jaar op rij geen enkele zwarte acteur of actrice was genomineerd. De drie Oscars voor ‘Moonlight’ maakten dat de OscarsSoWhite-controverse in 2017 een beetje ging liggen, en ook dit jaar is de Afro-Amerikaanse beweging vrij goed vertegenwoordigd. De horrorfilm ‘Get Out’, waarin Jordan Peele op meesterlijke wijze afrekent met het hedendaagse racisme, kreeg vier vette nominaties: beste film, beste script, beste regisseur en beste acteur. Nog meer zwarte genomineerden: Denzel Washington voor zijn rol als idealistische advocaat in het rechtbankdrama ‘Roman J. Israel, Esq.’, Octavia Spencer voor haar bijrol als pittige poetsvrouw in ‘The Shape of Water’, Mary J. Blige voor haar bijrol als de getergde moeder in ‘Mudbound’, en Dee Rees voor haar beste aangepaste scenario voor ‘Mudbound’. OscarsNotSoWhite dus, en toch is er nog werk aan de winkel: van de negen genomineerden voor beste film, is ‘Get Out’ de enige met een zwart hoofdpersonage.

GO, JIMMY, GO!

Omdat wij van oordeel zijn dat er met alles mag worden gelachen, zal het ons benieuwen of Jimmy Kimmel, die voor de tweede keer de show presenteert, grappen zal durven te maken over de seksschandalen, de MeToo-beweging en de beschuldigde celebs. Gaat hij de namen ‘Harvey’ en ‘Kevin’ laten vallen? Zal er een mopje over James Franco afkunnen, of over Woody Allen? (‘Woody Allen had er vanavond graag bij willen zijn, maar hij is bezig op zijn zolder.’) Afwachten, maar zelf heeft Kimmel al te kennen gegeven dat hij wel houdt van een beetje gevaar in de show. Oké, Jimmy, we rekenen op minstens drie witzen over de cleavage van Jessica Chastain in ‘Molly’s Game’.

STERKE VROUWEN

De feministische golf die het afgelopen jaar door de wereld rolde, heeft nu ook het Dolby Theatre bereikt. Kijk naar de tien genomineerden voor beste actrice, en u ziet minstens acht sterke, koppige, doortastende en niet noodzakelijk sympathieke vrouwelijke personages. Kay Graham (Meryl Streep) in ‘The Post’: een dame die dapper vecht voor het voortbestaan van haar krant. Elisa (Sally Hawkins) en Zelda (Octavia Spencer) in ‘The Shape of Water’: twee poetsvrouwen die onvervaard het heft in handen nemen. Mildred (Frances McDormand) in ‘Three Billboards Outside Ebbing, Missouri’: een stugge moeder die rechtvaardigheid eist. Verder zouden we de furieuze Tonya Harding (Margot Robbie) niet graag tegenkomen op de schaatsbaan, en haar ijzige moeder LaVona (Allison Janney) al zéker niet. Vergelijk al die vrouwelijke kracht eens met de lijst van vijf jaar geleden: toen werden de categorieën van beste actrice en beste vrouwelijke bijrol nog gedomineerd door huismoeders en brave echtgenotes en sprong er slechts één sterk vrouwelijk personage naar voren: de CIA-agente die in ‘Zero Dark Thirty’ jacht maakte op Bin Laden (Jessica Chastain).

Ook opvallend is dat acht van de tien genomineerde actrices ouder zijn dan 40: het altijd terugkerende verwijt dat er in Hollywood maar bitter weinig rollen zijn weggelegd voor actrices van boven de 21, mag daarmee voor minstens één jaartje de kast in. Als kers op de feministische taart werd Greta Gerwig de vijfde vrouw die een nominatie kreeg voor beste regie (voor ‘Lady Bird’), en werd Rachel Morrison – zij die ook de beelden schoot van ‘Black Panther’ – de allereerste vrouw die een nominatie kreeg voor de beste fotografie (voor ‘Mudbound’). Laat het oestrogeen knallen!

Blunder van formaat

In wat zowat het gênantste spektakel van de eeuw moet zijn, riep Warren Beatty (het schaamrood staat hem nog steeds op de wangen) ‘La La Land’ vorig jaar uit tot de beste film. De makers van ‘La La Land’ hadden de polonaise op het podium al ingezet, toen bleek dat iemand een foutje met de enveloppen had gemaakt: niet ‘La La Land’, maar ‘Moonlight’ was de grote triomfator. Achteraf gezien was het – zeker in de OscarSoWhite-atmosfeer – een spektakel met een geweldige symbolische waarde. Want geef toe: eigenlijk was het schitterend om te zien hoe de zelfvoldane blanken van ‘La La Land’ van het podium werden gejaagd door de breed grijnzende zwarten uit het getto (en dat laatste mag u gerust letterlijk nemen: ‘Moonlight’-regisseur Barry Jenkins en scenarist Tarell Alvin McCraney groeiden op in een arme buurt van Miami). De kans dat de grote finale dit jaar opnieuw in het honderd loopt (‘And the winner is... ‘Three Billboards Outside The Shape of Dunkirk’!’) is nihil: de twee stoethaspels die vorig jaar verantwoordelijk waren voor het misverstand werden de laan uitgestuurd, en PricewaterhouseCoopers, het accountantsbedrijf dat zich al 83 jaar bezighoudt met het tellen van de stemmen en het klaarmaken van de enveloppen, heeft z’n werknemers verboden om tijdens de show hun smartphones te gebruiken, zodat ze niet worden afgeleid van hun werkzaamheden. Ook Vlaanderen draagt zijn steentje bij: de ceremonie staat dit jaar onder toezicht van gerechtsdeurwaarder Van Backlé.

DE BELGEN

Behalve meester Van Backlé zullen er geen Belgen in de zaal zitten: ‘Le Fidèle’, de Belgische inzending voor de Oscar voor beste buitenlandse film, kwam van een kale reis thuis. Maar mocht Margot Robbie straks de Oscar voor beste actrice winnen, of Allison Janney voor die van beste vrouwelijke bijrol, dan mag onze landgenoot Nicolas Karakatsanis zichzelf een beetje op de borst kloppen. Want hij was het die op de set van ‘I, Tonya’ de camera vasthield en er aldus méé voor zorgde dat hun vertolkingen zo knap van het scherm knallen. Hijs de driekleur!

DE MAGIE VAN WATER

Twee maanden geleden leek niets of niemand ‘Three Billboards Outside Ebbing, Missouri’ van Oscarwinst te kunnen houden, maar toen begon de buzz rond ‘The Shape of Water’ aan te zwellen. En nu, aan de vooravond van de uitreiking, lijkt het liefdessprookje van Guillermo del Toro ineens dé te kloppen film. Hoe is het mogelijk dat een film over de romance tussen een zeewezen en een stomme poetsvrouw zoveel gevoelens losmaakt bij het publiek? Omdat, zo hoor je veel waarnemers dezer dagen zeggen, ‘The Shape of Water’ nu eenmaal een prachtig gemaakte en magistraal vertolkte film is waarin alle aspecten van het medium – decors, licht, muziek – met meesterschap worden aangewend om naar het gemoed van de toeschouwers te grijpen. Meer kritische geesten schrijven het succes van ‘The Shape of Water’ toe aan een geweldige marketingmachine, die helpt verbergen dat het verhaaltje dat Del Toro vertelt niet bijster sterk of origineel is.

De meest gehoorde verklaring is dat ‘The Shape of Water’ rechtstreeks inspeelt op de tijdgeest. In een tijd waarin niet langer wordt aanvaard dat zwarten, vrouwen en homo’s worden achtergesteld (bijvoorbeeld op, we zeggen maar wat, Oscaruitreikingen), komt een film waarin een stomme vrouw, een zwarte poetshulp en een homoseksuele buurman de handen in elkaar slaan om een moerasmonster te redden, natuurlijk als geroepen.

Er is nog een andere reden waarom ‘The Shape of Water’ het zou kunnen halen van ‘Three Billboards’. De liefde voor die laatste film lijkt de laatste tijd wat bekoeld. Steeds meer toeschouwers hebben moeite met de sympathie die de film lijkt uit te ademen voor Dixon, de racistische flik die zo mooi wordt gespeeld door Sam Rockwell. Een kritiek die nergens op slaat: wie de film heeft gezien, weet dat Dixon op het eind nog steeds een racistische klootzak is, voor wie er in de loop van het verhaal slechts een klein sprankeltje hoop is ontstaan. In tegenstelling tot de moreel ambigue boodschap van ‘Three Billboards’ brengt ‘The Shape of Water’ een pure boodschap van hoop en liefde: als we allemaal samenwerken kunnen we het kwaad overwinnen en de hartstocht wint altijd! Maar dat moerasmonster is op het eind nog altijd even lelijk.

Humo 4043/09 27 februari 2018

Dit artikel verscheen in:

HUMO van dinsdag 27 februari 2018

Lees alle reportages

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: