Het optimisme van Steven Pinker, taalkundige, psycholoog en topintellectueel. 'Journalisten bevestigen voortdurend dat we naar de verdommenis gaan, maar dat is zonder meer onjuist'

, door (mv)

4

'Onze angst om iets te verliezen is groter dan onze vreugde wanneer we iets bereiken. We laten ons te veel leiden door pessimisme'

Geen kwaad woord over onze voorouders, maar wij zijn veel rijker, slimmer en gezonder dan zij waren. Ons leven is interessanter, ons eten gevarieerder en veiliger. We zijn fatsoenlijker. Er is meer gelijkheid tussen mannen en vrouwen, en ook de kloof tussen arm en rijk is aan het dichten. En de wereld die naar verluidt verdoemd is? Die is vrijer, schoner en vreedzamer dan ooit tevoren.

Zo, dat moet maar eens gezegd worden, vindt Steven Pinker, de befaamde taalkundige en psycholoog aan de Harvard-universiteit. En het is allemaal te danken aan de pioniers van de verlichting, stelt hij in zijn pas verschenen boek, ‘Enlightenment Now’, dat dit najaar in een Nederlandse vertaling verschijnt.

Maar als we niet opletten, worden we terug in de tijd geworpen. Want Steven Pinker, die na 63 jaar nog altijd beschikt over de jaloersmakende haardos van Michel Preud’homme in zijn keepersjaren, bespeurt een aanval op alles wat in de verlichting werd opgebouwd: van de democratie en de rede tot de wetenschap en de vooruitgang.

HUMO Uw boek is strijdvaardig, maar hoe controversieel is uw standpunt eigenlijk?

Steven Pinker «We zijn vergeten hoe uitzonderlijk het is wat de waarden van de verlichting ons hebben gebracht. De vooruitgang is gewoontjes geworden. Maar uiteraard is het niet vanzelfsprekend dat er bij ons schoon water uit de kraan komt, dat ons afval keurig wordt gesorteerd, dat het buiten op straat veilig is, dat er behandelingen beschikbaar zijn als we ziek worden, dat we kunnen meebeslissen over het bestuur van het land waar we wonen, en dat mensen niet langer worden gedwongen om te vechten in het leger.»

HUMO U wil vooral dankbaarheid tonen?

Pinker «Ik wil de vruchten van de verlichting inzichtelijk maken, maar ook aanvoeren dat deze waarden nog altijd onmisbaar zijn voor verdere vooruitgang.»

HUMO Er zijn anders ook negatieve gevolgen: milieuschade, verregaande individualisering, het knagende gemis van een groter geheel...

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: