Strafpleiters Kris Luyckx en Walter Damen, de bad boys van de balie: 'Wij worden soms betaald met misdaadgeld, ja'

© Anton Coene

, door (tvs) en (ab)

21

'Wij worden soms betaald met misdaadgeld, ja. Bakkers en autoverkopers moeten toch ook niet aan hun klanten vragen waar het geld vandaan komt?'

Walter Damen (46) en Kris Luyckx (47) studeerden samen rechten in Antwerpen, ze rolden bijna per toeval in het strafrecht en groeiden uit tot golden boys die vaak slechteriken verdedigen. Het zijn showadvocaten, strak in het pak en met een piekfijn kapsel. Ze delen de liefde voor het voetbal – Damen voor Beerschot, Luyckx voor Anderlecht – en hebben een verleden in de politiek. Toch denken ze niet over alles hetzelfde. Over terreur, bijvoorbeeld.

HUMO Meester Damen, u hebt net het boek ‘De islam in 51 vragen en antwoorden’ uitgebracht. Waarom?

Walter Damen «Het zijn antwoorden op vragen die jonge moslims vaak hebben. Mag ik op een feestje blijven waar men alcohol drinkt? Mag ik een vrouw een hand geven? Moet ik als vrouw een sluier dragen? De antwoorden, met verwijzingen naar Koranverzen, zijn geformuleerd door imam en islamdocent Brahim Laytouss en ondertekend door meer dan honderd imams in Europa. De hoofdconclusie is wel dat de islam een heel liberale godsdienst is, zolang je ze maar op de juiste manier interpreteert.»

HUMO Heeft de islam een handleiding nodig?

Damen «Ja. Het christendom heeft een paus met een bestuursapparaat dat richtlijnen uitvaardigt. Wie het Oude Testament letterlijk volgt, zou zich ook geroepen kunnen voelen om alle niet-christenen te doden. De islam heeft geen overkoepelende structuur en kan tussen Sarajevo en Saudi-Arabië enorm van aard verschillen. Sommige predikers verspreiden een radicale vorm die aanlokkelijk kan zijn voor mensen die weinig van de Koran kennen. Dit boek biedt een gematigd en correct alternatief.

»Veel van mijn cliënten zijn toffe, menslievende moslims die op een normale manier hun godsdienst beleven. Het is doodzonde dat de meerderheid een slechte reputatie heeft door het wangedrag van een klein percentage dat niet eens zijn eigen godsdienst kent. In mijn vorige boek, ‘Dreigingsniveau 4’, liet ik de oorlogsverzen uit de Koran bespreken. Die gaan nog een stap verder dan de principes van het Rode Kruis: je mag geen vruchtdragende bomen vernietigen, je mag in geen geval vrouwen en kinderen doden, krijgsgevangenen moeten goed verzorgd worden. Dat is het tegenovergestelde van wat IS haar volgelingen laat doen.»

HUMO Jullie hebben zelf Syriëgangers verdedigd.

Kris Luyckx «Ik had enkele leden van Sharia4Belgium als cliënt toen ze nog gewone draaideurcriminelen waren. Ik zag hen zelfs af en toe tijdens zaalvoetbalwedstrijden. Ze verdwenen ineens uit beeld. Jaren later doken ze op in het dossier van Sharia4Belgium.»

HUMO Meester Damen verdedigde toen Fouad Belkacem, de woordvoerder van de organisatie.

Damen «Ik heb ongeveeer twintig Syriëgangers bijgestaan. Die mensen zijn vooral op zoek naar zichzelf. Dat aspect blijft te vaak onderbelicht. Ze voelen zich tweede- of derderangsburgers en hangen maar wat rond, zonder identiteit, zonder opleiding en zonder werk. Plots ontmoeten ze een sterke figuur die hun eigenwaarde opvijzelt via een sterke geloofsbeleving. Ze laten een baard groeien, dragen andere kleren en worden vrome moslims. Plots boezemen ze angst in bij de ene bevolkingsgroep en dwingen ze respect af bij een andere.»

Luyckx «Dat proces zie je bij alle extreme ideologieën. Ik verdedigde al mensen van het extreemrechtse Bloed, Bodem, Eer en Trouw. Dat waren doorgaans ook zwakke persoonlijkheden die opkeken naar een centrale figuur.

»Men heeft de neiging om alle extremisten op een hoopje te gooien, maar onderling kunnen ze sterk verschillen. De Franse socioloog Farhad Khosrokhavar schrijft daar al jaren over. Sommige jihadisten mag je vijftig jaar in een deradicaliseringsprogramma stoppen, die zullen nooit van mening veranderen. Voor de zwakkere figuren die zich laten meeslepen, is er wel nog hoop. En dan zijn er de bekeerlingen, wellicht de gevaarlijkste groep. Zij worden als outsider minder snel aanvaard en gaan een stapje verder om zich te bewijzen.»

HUMO U verdedigde ooit zo’n bekeerling, Jejoen Bontinck.

Luyckx «Jejoen Bontinck was een diehard, maar hij heeft de jihad afgezworen. Hij draagt een lederen jekker, maakt muziek en is weer evenveel bezig met meisjes als vóór zijn bekering. Zijn probleem is nu dat hij met zijn naam nergens werk vindt. We hebben al geprobeerd om die te veranderen, maar dat werd niet toegestaan. Men beschouwt dat klaarblijkelijk als een deel van zijn straf.

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: