Help, Vlaanderen verdort. 'Je gazon besproeien met zuiver leidingwater is absurd. Dor gras groeit vanzelf wel terug als het regent'

, door (tvs)

32

Het Koninklijk Meteorologisch Instituut stelde de voorbije jaren een paar abnormale fenomenen vast. Tussen de zomers van 2016 en 2017 viel er elke maand te weinig neerslag. Dat leidde vorig jaar tot de extreme droogteperiode waarin minister van Leefmilieu Joke Schauvliege een algemeen sproeiverbod instelde. Ook dit jaar lijken we die kant op te gaan. In meer dan een kwart van Vlaanderen is het nu al ‘extreem droog’ en in meer dan de helft ‘extreem droog tot zeer droog’.

Patrick Willems (hoogleraar stedelijke hydrologie en rivierkunde aan de KU Leuven) «In maart, april, mei en juni viel er amper honderd millimeter neerslag, de helft van wat er normaal valt. Dat is alarmerend, want volgens de historische statistieken komt dit slechts één keer om de twintig jaar voor.»

HUMO Is Vlaanderen gevoeliger voor droogte dan andere regio’s in Europa?

Willems «Vlaanderen is heel kwetsbaar door de hoge verstedelijking. Er wonen veel mensen op een kleine oppervlakte en dus zitten we sneller door onze waterreserves heen. Huizen, pleinen, straten en parkings beletten bovendien dat regenwater in de grond kan sijpelen. Het stroomt af naar beken, rivieren en rioleringen. Water dat we niet kunnen vasthouden, kunnen we niet gebruiken voor onze drinkwatervoorziening.

»In Vlaanderen vangen we per inwoner 1.500 kubieke meter per jaar aan regen op (in een Olympisch zwembad zit 2.500 kubieke meter water, red.). Dat water kunnen we gebruiken voor onze watervoorziening, maar daar moeten we zowel de huishoudens als de industrie en de landbouw mee bedienen. Volgens de internationale normen heb je onder 2.000 kubieke meter ‘weinig water’ en onder 1.000 ‘een ernstig watertekort’. Wij zitten er dus tussenin, lager dan sommige landen in Zuid-Europa.»

HUMO Wat moeten we ons precies voorstellen bij die waterreserves?

Willems «We gebruiken twee soorten water: oppervlaktewater en grondwater. Ongeveer de helft van het water dat wij gebruiken, is oppervlakte-water: regenwater dat naar rivieren stroomt, en dat wordt gebruikt voor landbouw, industrie en drinkwater. In periodes met voldoende water wordt een deel ervan vanuit de rivieren gestockeerd in grote spaarbekkens. Zo is er een buffer voor droge periodes, maar die is beperkt. Na twee maanden droogte zijn die reservoirs leeg.

»De andere helft van ons water is grondwater en kun je oppompen. De ondiepe waterlagen liggen amper enkele meters onder de grond, andere liggen honderd meter diep. In Zuidwest-Vlaanderen, waar de landbouw, de voedingsindustrie en de textielindustrie veel water nodig hebben, pompt men veel meer op dan wat de natuur kan voorzien. Op bepaalde plaatsen staat ons grondwaterpeil er al honderd meter te laag. Dat is heel zorgwekkend, want het duurt decennia voor we die reserves aangevuld krijgen.

»Wij waarschuwen de overheid al langer voor de gevaren. Pas na de droogte van vorig jaar is ze in actie geschoten. Ze stelde een droogteplan op en wees een droogtecoördinator aan, die op momenten van droogte de acties coördineert. Het is een trendbreuk, maar er is nog veel werk aan de winkel.»

HUMO In grote delen van Vlaanderen is intussen code geel van het warmteactieplan afgekondigd, wat betekent dat de vraag naar leiding-water het aanbod dreigt te overtreffen. Er is nog geen verbod maar wel de nadrukkelijke vraag om geen gazons meer te besproeien of auto’s te wassen.

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: