Tom Lanoye en zijn man René Los: 'Vroeger noemden we elkaar een rechtse klootzak en een linkse fascist. Maar uiteindelijk komen we toch tot een soort consensus'

© Johan Jacobs

, door (yd)

21

'Tom heeft me níét met zijn werk veroverd. Poëzie, ik vind er geen bal aan'

Het jubileum gaat gepaard met de feestelijke uitgave ‘Lanoye 60. Groepsportret met brilletje’, waarin trouwe eindredactrice Anni van Landeghem en vormgever Gert Dooreman de mooiste, grappigste, ontroerendste en meest bepalende snippers, foto’s en fragmenten uit het rijke Lanoye-archief hebben samengebracht. Ledigheid is de laatste zonde waarvan de slagerszoon uit Sint-Niklaas kan worden verdacht, getuige een boekenkast vol romans, gedichten, theaterteksten, essays en polemiek. In totaal meer dan 300 acteurs, ongeveer de helft van het Nederlandstalige acteursbestand, speelden mee in zijn stukken of verfilmingen. Je kunt het niet anders lezen dan met enige weemoed.

Tom Lanoye «Dat is zo. Als je zoveel verjaardagen te vieren hebt, kruip je ofwel weg onder een steen, ofwel doe je wat ik altijd doe: op het voortoneel in de spotlights gaan staan. Het is de angst voor de dood, gecamoufleerd door het feest en de vlucht vooruit. Ik zit ook altijd met het gevoel dat ik niet genoeg doe, en daarvoor is dit boek een tegengif: ik heb toch wel wat geproduceerd. Samen met zoveel anderen, want ook een schrijver blijkt een groep te zijn.»

René Los «De weemoed zit vooral in de leeftijd. Je rijdt door de stad en denkt: daar heeft die nog gewoond, die we een paar jaar terug hebben begraven. Daar hebben we nog kranten gekocht, maar ondertussen zijn we al jaren uit de buurt weg. Het aantal herinneringen dat je meedraagt, vergroot alleen maar.»

HUMO Was je fan van het eerste uur, René?

Lanoye «Ja, toen de eerste keer in café De Fiets, betekende ik toen al… iets?»

Los «Niet te gek veel. Je was nog heel erg beginnend. Ik had niet meer van of over je gelezen dan de doorsnee-Vlaming.»

Lanoye (schatert) «Zegt na dertig jaar de doorsnee-Hollander. Hoewel, hij is deze zomer betrapt op supporteren voor de Rode Duivels.»

Los «We speelden er op de flipperkast, en hij bleek in zijn binnenzak een stapeltje gedichten te hebben die aan mij waren opgedragen. Hij vroeg wat ik van poëzie dacht, en ik antwoordde naar waarheid dat ik er geen bal aan vond.»

Lanoye «Waarop de gedichten in de jaszak bleven. Ik heb daar later wel een mooi gedicht over gemaakt. Alles is materiaal, natuurlijk (lacht).»

HUMO Vóór de weemoed helemaal toeslaat: is 60 worden lastig?

Lanoye «Ik zeg zo vaak van niet dat het niet anders kan of het is wél zo. Ik ben maniakaal aan het sporten geslagen, minstens twee keer per week. Mijn drankverbruik is behoorlijk teruggeschroefd.»

'Toen we jong waren, konden we collectief doen alsof we onsterfelijk waren. Dat hebben we moeten bijsturen'

HUMO Op jullie feestuitnodiging worden gasten expliciet verzocht geen drank mee te brengen.

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: