Chris De Stoop preekt hoop: 'Vroeger was xenofobie het monopolie van extreemrechts, maar nu dreigt het een nationale sport te worden'

© Johan Jacobs

, door (jm)

Deel

Zijn dertiende boek is geen handzame studiegids voor beginnende gynaecologen, wel het gedetailleerde, met zachte inkt genoteerde levensverhaal van een groep bootvluchtelingen uit het Vietnam van de vroege jaren 80. En dus ook bijzonder bruikbaar voor wie bereid is iets anders dan argwaan te voelen bij de vluchtelingen die anno 2018 hopen dat de zee niet boos wordt op hun bootje.

'Boze brulboeien overheersen het debat, maar ik ben ervan overtuigd dat de stille meerderheid nog steeds voor een tolerante samenleving is.'

De Stoop heeft het gedaan zoals hij het al twaalf boeken lang deed: speuren naar de protagonisten van zijn verhaal, ze volgen, en ze lankmoedig vragen wie ze zijn en wat ze gedaan hebben. Deze keer zijn ze de opvarenden van een gammel vissersbootje dat in 1981 vertrok uit Qui Nhon, een dorp waar het moeizaam ademhalen was. De Vietnamoorlog had net verwoestend gewoed, en het communistische bewind lachte z’n slechte gebit bloot. Aan boord van het bootje: Hung Thi Truong en 62 andere vluchtelingen.

Chris De Stoop «Ik leerde Hung en zijn familie bijna vijftien jaar geleden kennen: een vriend van me was hun buurman. Hun verhaal – en bij uitbreiding die hele geschiedenis van de Vietnamese bootvluchtelingen – fascineerde me, en ik nam me al vrij snel voor om er een boek over te schrijven. Dat voornemen bleef een hele tijd in mijn achterhoofd zitten, tot in 2015 de grote urgentie er plots was. De vluchtelingencrisis barstte los, en ik zag de beelden van al die wankele bootjes op de Egeïsche en de Middellandse Zee; van die anonieme mensenmassa die de oversteek naar Europa maakte. Op dat moment werkte ik aan ‘Dit is mijn hof’, het boek over mijn persoonlijke ontheemding. Ik besefte meteen dat ik daarna aan een soort ‘Dit is mijn boot’ moest beginnen: het nauwkeurig uitgespelde verhaal van één specifieke boot met vluchtelingen, maar exemplarisch voor álle boten.»

HUMO Waarom koos je voor een geschiedenis uit 1981? Je had ook het verhaal kunnen reconstrueren van een bootje met Syrische vluchtelingen dat recent de oversteek waagde.

De Stoop «Ik wilde drie fases uitvoerig beschrijven: de periode vóór de vlucht, de reis zelf, én het nieuwe leven in het land van bestemming. Voor die laatste fase is de recente vluchtelingencrisis nog te pril. De mensen die in het bootje van Hung zaten, zijn intussen 37 jaar in België. Zij kunnen wel al vertellen hoe je een nieuw bestaan opbouwt in een onbekend land – wat er allemaal bij komt kijken, en hoe het je dooreenschudt.»

HUMO De parallellen tussen toen en nu zijn opvallend. Ook in het tijdperk van de Vietnamese bootvluchtelingen speelden smokkelaars een even bepalende als dubieuze rol.

De Stoop «Ja, ook in Vietnam vormden vluchtelingen een business, een handeltje waarmee geld te verdienen viel. Hung en zijn reisgenoten betaalden 400 tot 800 dollar per persoon aan de smokkelaar. En ze werden bedrogen – ook dat klinkt vertrouwd. Er zaten uiteindelijk dubbel zoveel mensen op de boot als voorzien, terwijl er maar een fractie van de beloofde hoeveelheid water, voedsel en diesel was geleverd. Het kompas werkte niet, en op de tweede dag ging de motor stuk.»

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: