Drie generaties over het leven zoals het is als homo. 'Haatmails, in elkaar geslagen worden... Het werd even te veel. Ik durf te zeggen dat ik dicht bij de dood heb gestaan'

© Saskia Vanderstichele

, door (tp) en (jha)

244
Canvas| Bekijk programma-info »

'- 'De mensen denken meteen aan de manier waarop wij seks hebben, en dan zijn ze gedegouteerd' - 'Of jaloers''

De aanleiding voor het gesprek is de wondermooie docureeks ‘Voor de mannen’, waarin Xavier Taveirne homo’s bevraagt over hun wedervaren. Met een glansrol voor Will Ferdy, die in 1970 uit de kast kwam en grote deining veroorzaakte in het oerconservatieve Vlaanderen.

WILL FERDY «Ik heb de eerste aflevering gezien, en ik ben heel tevreden. Het is een mooi programma: sereen, met weinig choquerende uitspraken. Zo hoort het.»

HUMO Hebt u getwijfeld, toen ze u vroegen?

FERDY «Nee, maar toen u belde ook niet (lacht). Wie a zegt, moet ook b zeggen. Ik heb al lang geleden a gezegd. Eigenlijk doe ik niets anders. (Heft aan) Aaaaaaa.»

HUMO Is Will Ferdy hét icoon van de Vlaamse homogemeenschap?

PASCAL SMET «Hij is alleszins de moedigste van allemaal geweest. Toen ik jong was, eind jaren 80, hadden wij geen rolmodellen: weinig bekende figuren waren openlijk homo. Will was de eerste, later kwam Tom Lanoye en daarna schreef Dirk van Babylon, een pseudoniem van Peter van Breusegem, over homo’s en seks. Maar voor de rest speelde alles zich af in een schemerzone. Als er al eens over homo’s werd gesproken, ging het over ‘de chocolatten.’»

FERDY (met Antwerps accent) «Aa is veur de chocolat.»

SMET «De Antwerpse Van Schoonhovenstraat, waar veel homocafés waren, werd de Rue Vaseline genoemd. Het stereotiepe beeld van de verwijfde man leefde toen nog heel sterk. Maar ik weet dat het in de tijd van Will nog veel moeilijker was. En dus zeg ik: chapeau! Ik heb niks dan dankbaarheid en bewondering voor hem.»

HUMO Jaimie, jij bent 72 jaar jonger dan Will, kende je hem al voor vandaag?

JAIMIE DEBLIECK «Natuurlijk, net als veel jongeren van mijn generatie. We zijn nog niet waar we moeten zijn, maar vandaag is het relatief makkelijk om uit de kast te komen. We mogen niet vergeten dat dat niet altijd zo is geweest. Mensen zoals Will hebben pionierswerk verricht.»

FERDY «Ik word vaak bedankt voor wat ik heb gedaan. Toen ik de stap zette, was ik me niet bewust van de impact, ik deed het voor mezelf: ik wilde kunnen zijn wie ik was.»

HUMO Uw coming-out in 1970 heeft veel opschudding veroorzaakt. Er werd schande gesproken in vele huiskamers.

FERDY «Ik heb thuis een dik pak brieven liggen: 85 procent positief, de andere 15 procent anoniem. Toen ik kort na mijn outing werd geopereerd, kreeg ik een kaartje: ‘Ik hoop dat je erin blijft.’ Naamloos.»

HUMO In de eerste aflevering van ‘Voor de mannen’ werden straatinterviews uit de jaren 60 uit het archief gevist. ‘Ah, janetten wilt ge zeggen?’ hoor je een man stamelen, ‘da’s nie just.’ Een vrouw houdt het op: ‘Erger dan beesten.’

FERDY «Er was veel onwetendheid. Veel mensen kwamen niet verder dan janetten, maar dan zagen ze dat ik me normaal gedroeg, en dat ik er geen dingen als (flappert wufterig met de handjes) ‘Oelalala!’ uitgooide.»

DEBLIECK «Nog altijd oordelen mensen op basis van wat ze dénken te weten over ons. En dan denken ze in de eerste plaats aan de manier waarop wij seks hebben, en zijn ze gedegouteerd.»

SMET «Of jaloers (lacht).

»Ik denk dat er een groot verschil is tussen het platteland en de stad, waar je homo’s tegenkomt op straat, op school en in het uitgaansleven. Dan wordt het vanzelf normaal. Televisie heeft ook een belangrijke rol gespeeld, al vervalt men daar nog te makkelijk in stereotypen. Toen ik me als minister outte, zeiden mensen vaak: ‘Ge ziet er niet uit als een homo.’ Dan denk ik: wat had je dan verwacht?»

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: