Van ons IQ tot gezondheidsstudies: ons leven wordt beheerst door cijfers, maar snappen we ze ook?

, door (mvs)

6

'We kunnen almaar meer meten, maar willen we dat allemaal wel weten?'

Sanne Blauw «Cijfers spelen een veel grotere rol in ons leven dan we denken. Op school wordt aan de hand van punten beslist welke richting je mag volgen en welke job je later zult uitoefenen. En later in je leven bepalen big data hoe hoog de premie is die je moet betalen voor een verzekering.»

HUMO Zijn we ons daar voldoende van bewust?

Blauw «Ik denk het niet. Je hoort nog vaak mensen zeggen dat ze helemaal niks hebben met cijfers, omdat ze geen wiskundeknobbel hebben. Maar of we dat nu willen of niet: we hebben allemáál iets met cijfers. We krijgen er voortdurend mee te maken, en daarom moeten we goed weten hoe we ermee moeten omgaan. Vaak kunnen enkele eenvoudige vragen al helpen: van wie komt dit cijfer? En hoe is het gemeten?»

HUMO We hebben haast een heilig ontzag voor cijfers. Hoe komt dat?

Blauw «Cijfers hebben een objectief imago: als we er één zien, denken we al snel dat het wel zal kloppen. Als iemand tegen je zegt dat hij het beste café van de stad heeft, zul je hem niet geloven. Maar als hij zegt dat hij het beste café van de stad heeft omdat hij in een bepaalde ranglijst de hoogste score heeft gehaald, geloven we het wel. We moeten beseffen dat er achter de cijfers ook altijd mensen zitten, die de cijfers kunnen kleuren.»

HUMO Een mooi voorbeeld van een cijfer dat – onterecht – een objectief aura heeft, is het bbp, ofwel het bruto binnenlands product.

Blauw «Het bbp is een getal dat tussen de twee wereldoorlogen in Amerika is vastgelegd om economische groei te meten. Mijn collega Rutger Bregman gaf het voorbeeld van de tsunami in Japan: die zorgde voor een enorme groei van het bbp, net omdat alles was verwoest. Het geeft aan hoe relatief zo’n getal is.»

HUMO Nog zo’n cijfer waaraan veel waarde wordt gehecht: het IQ.

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: