'Kinderen van de kolonie': Jean-Jacques Tamba, zwarte Belg in Antwerpen. 'Mijn vrouw kreeg nog meer kritiek dan ik: 'Woar hedde gij diejen opgeschaard?'

© Wouter Van Vaerenbergh

, door (ja)

161
Canvas| Bekijk programma-info »

'Racisme heeft niet altijd met kleur te maken. De blanken waren bang dat we hun vrouwen zouden afsnoepen'

Jean-Jacques Tamba heeft voor het gesprek informatie meegebracht naar het café van de Permekebibliotheek in Antwerpen. Aan de hand van authentieke documenten zal hij staven dat hij niet uit zijn nek kletst over zijn bewogen leven in Afrika en Europa. Hij diept een brochure van Canvas op. ‘Hierin staat dat ik in mijn jeugd een boy was. Dat klopt niet: ik deed het werk van een boy als vakantiejob, om een centje bij te verdienen. Ik heb twee maanden voor madame Delbeke als moke gewerkt.’

HUMO Moke?

Jean-Jacques Tamba «Je had vier categorieën van boys: boys die strijkten, boys die kookten, boys die kleren wasten, en ten slotte de boys moke. De boy moke was de laagste in rang. Wij waren de kazakkendragers van madame. Als madame inkopen deed, droegen wij haar zakken. Af en toe speelden we ook met haar kinderen. We deden de kleinste jobs. Maar eerlijk gezegd: ik was daar niet zo goed in, ik was niet gedisciplineerd. En madame heeft mij buitengesjot.

»Daarna heb ik als loopjongen gewerkt. Brieven van het ene kantoor in Boma naar het andere brengen. Dat ging sneller dan met de post.»

HUMO Wat voor stad was Boma in Beneden-Congo?

Tamba «Boma was de vroegere hoofdstad van Belgisch-Congo, vóór Leopoldstad (het huidige Kinshasa, red.). Een stad aan de rechteroever van de Congostroom, met twintigduizend inwoners. De Bayombe waren de grootste stam. Mijn vader was een Bayombe.»

HUMO Uw vader was waaier van beroep. Wat betekende dat precies?

Tamba «Hij wuifde met een palmtak de blanke man koelte toe. Maar hij was ook een drager: hij droeg, samen met drie anderen, de blanke man in een stoel rond. Hij was een sterke man.»

HUMO Deed hij dat graag?

Tamba «Hij deed het voor de kost.»

HUMO Vernederend, toch?

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: