Na de fatale vliegtuig­crash: 'Boeing hield informatie achter'

, door (rl)

14
boeing

TOM DIEUSAERT «Die MAX-toestellen zijn de nieuwe versie van de succesvolle Boeing 737. Vergelijk het met de nieuwste iPhone, die heeft ook steeds een aantal extra snufjes. Eén van die upgrades blijkt nu gevaarlijk te zijn. Het vliegtuig van Lion Air – een ambitieuze Aziatische luchtvaartmaatschappij – had de dagen voordien al problemen. Men dacht dat het aan een sensor lag, die meet hoe de lucht over de vleugels stroomt. Omdat die foute informatie doorgaf, had men hem de dag voordien vervangen. Toch kregen de piloten bij het opstijgen opnieuw problemen. Het toestel ging een paar keer heftig naar beneden, en weer omhoog. De piloten probeerden het vliegtuig onder controle te krijgen, tot het steil naar beneden dook. Het straffe is dat de piloten nog manueel vlogen, de automatische piloot stond uit. Toch kreeg dat toestel plots een eigen wil. In zulke gevallen steken vliegtuigbouwers de schuld meestal op de piloten. Maar nu werd er opvallend snel naar het toestel gewezen.»

HUMO Terecht, zo bleek na een briefing van Boeing aan alle maatschappijen die met de MAX-toestellen vliegen.

DIEUSAERT «Ja, Boeing gaf toe dat een nieuwigheid in het vliegtuig dit probleem heeft veroorzaakt. Dat snufje dient om te voorkomen dat het toestel in overtrek, of stall, gaat (hierbij komt de neus te veel omhoog, de luchtstroom rond de vleugels wordt dan verstoord waardoor ze draagkracht verliezen, red.). Als de computer merkt dat dat gebeurt, op basis van de informatie van de sensoren, corrigeert hij automatisch door de neus naar beneden te duwen. Dat is hier gebeurd. Piloten zeggen nu dat ze níét ingelicht waren over die nieuwe eigenschap. Er stond niets over in de handleiding, en ze hadden geen extra trainingen moeten volgen om met die MAX-vliegtuigen te leren vliegen. Boeing vond dat niet nodig omdat het gewoon een nieuwe versie van de 737 was. Dat horen luchtvaartmaatschappijen natuurlijk graag, want trainingen kosten geld.»

HUMO Boeing houdt wel vol dat de nieuwe toestellen veilig zijn.

DIEUSAERT «Ze noemen de crash een ‘ongebruikelijke gebeurtenis’. Dat is het understatement van het jaar. Ze hebben in hun briefing nu wel uitgelegd wat piloten moeten doen als die fout zich voordoet: bepaalde boordcomputers uitzetten. Alleen komt die uitleg rijkelijk laat voor de 181 slachtoffers. De vraag is ook of piloten wel genoeg tijd hebben om in te grijpen als ze vlak na het opstijgen in de problemen komen.»

HUMO Ook Europese maatschappijen zoals Ryanair en TUI vliegen met de nieuwe Boeings. Hoe bang moeten we zijn?

DIEUSAERT «Vliegen blijft veel veiliger dan autorijden. Elke dag hangen er tienduizenden toestellen in de lucht en er vallen nog geen duizend doden per jaar. Maar de doorgedreven automatisering in de sector – waarbij men piloten steeds overbodiger probeert te maken – heeft al meerdere crashes veroorzaakt. Deze ramp vertoont overigens veel gelijkenis met een bijna-crash van een Lufthansa-vliegtuig, toen een sensor bevroor en de machine in duikvlucht ging. Toen konden de piloten gelukkig tijdig de computers uitzetten en manueel verder vliegen.»

Humo 4081/47 20 november 2018

Dit artikel verscheen in:

HUMO van dinsdag 20 november

Lees alle reportages

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: