Hoera, 50 jaar 'The White Album'! Een The Beatles-feestje met een enorme nieuwe cd-box

, door (ss)

54
a1

De eerste kiem voor ‘de dubbele witte’ ontsproot in januari 1968 tijdens een verblijf in George Harrisons luxueuze bungalow Kinfauns: daar nam de band 24 demo’s op, die al jaren op bootlegs circuleren als de ‘Esher demos’. Sommige dingen daarop keren later terug – Johns gitaarpartij in ‘Dear Prudence’, een riff en solo in ‘Back in the USSR’. Van andere songs, zoals ‘Glass Onion’, bevatten ze de ruwe akoestische schets. Georges aanzetten tot ‘Not Guilty’ en ‘Circles’ zullen de plaat niet eens halen, ook al namen ze van ‘Not Guilty’ honderd (!) takes op.

'Dat 'The White Album' zo divers is, pleit net voor de eenheid van The Beatles'

De nieuwe box bevat die demo’s, maar ook bijna alle outtakes van de latere, nachtelijke sessies in Trident en Abbey Road. Er is een akoestische opname van ‘Back in the USSR’ en een aanzetje dat ‘Child of Nature’ heet en later ‘Jealous Guy’ zou worden. Er is een mooie, alternatieve versie van ‘Good Night’, dat begon als slaapliedje voor Julian Lennon, die na de abrupte scheiding van John en zijn moeder Cynthia wel wat loving care kon gebruiken. En er zijn ontroerende takes van ‘Julia’, inclusief eentje waarop Paul meezingt. Maar naar mijn gevoel zit de echte schat in de inzage in de sfeer: de commentaren en de grappen van The Beatles voor en na elke take. John die over ‘Julia’ opmerkt hoe moeilijk het is om te zingen terwijl hij gitaar speelt, Paul die middenin een take van een song voor het eerst een pianoriedel speelt waarin je het latere ‘Let It Be’ bespeurt. Beluister dat door de koptelefoon en je bent er bijna bij, daar, toen.

Giles Martin, de zoon van Beatles-producer George Martin, leidde de remix van die nieuwe dubbele witte.

Giles Martin «Op ‘The White Album’ hoor je hoe The Beatles rebelleren tegen zichzelf, en na de overdaad van ‘Sgt. Pepper’s’ terug naar de basis gaan. Ze traden live op in de studio omdat ze dat elders niet meer konden.»

HUMO Niet dat The Beatles helemáál terugkeerden naar de spontaniteit van de begindagen, integendeel. Terwijl ze een paar jaar eerder ‘Paperback Writer’ nog in amper twee takes hadden opgenomen, bestaan er van ‘Sexy Sadie’, de song waarin John Lennon de goeroe Maharishi Mahesh Yogi hekelt, maar liefst 107 takes.

Martin «Klopt, en dat zijn zowel kale akoestische als Pink Floyd-achtige versies.»

HUMO Welke ontdekkingen deed je nog terwijl je die honderden uren tape beluisterde?

Martin «Ik stond paf toen ik Paul McCartney hoorde drummen op ‘Dear Prudence’. En ik was onder de indruk dat een parel als ‘Blackbird’ vanaf het prille begin zo perfect was. Het was ook ontroerend te horen hoe kwetsbaar John zich opstelde toen hij voor het eerst ‘Julia’ zong, die ode aan zijn veel te vroeg gestorven moeder. En dan zijn er nog de vele versies van ‘Helter Skelter’, van één van 14 minuten waarin ze heel traag spelen, tot eentje waarop ze de luidste rockgroep ter wereld proberen te zijn en Paul Elvis imiteert en brult en tiert.»

HUMO ‘The White Album’ is ruiger dan ‘Sgt. Peppers’ – je zou het ook ‘slordiger’ kunnen noemen. Sommige nummers blijven ver beneden hun gebruikelijke hemelhoge peil. Je vader drong er bij The Beatles op aan om de dertig songs te reduceren tot één steengoede elpee.

Martin (tactvol) «De plaat is minder precies dan ‘Sgt. Pepper’s’. Het is wat je krijgt als The Beatles hun cocktail op goed geluk maken in plaats van alle ingrediënten perfect af te wegen. McCartney probeerde altijd voor 100 procent te gaan, maar in de studio was Lennon vaak al tevreden als het 95 procent goed zat.»

HUMO McCartney verwees ooit naar de dubbele witte als ‘The Tension Album’ en Lennon beweerde later dat de plaat klonk als ‘een groep die uiteenvalt’.

Martin «Ja, maar hun ruzies werden door betweters opgeklopt. Dat de plaat zo divers is, pleit net voor hun eenheid: als ze echt op voet van oorlog hadden gestaan, zouden ze elkaars songs gesaboteerd hebben. Toen Paul bij mij in de studio kwam, vroeg hij éérst naar ‘Julia’, toch het bekendste Lennon-nummer op de plaat. Dat zegt iets over hoe hij zich de opnames herinnerde.»

‘The White Album – Anniversary Edition’ van The Beatles is uit bij Universal.
Lees hier onze recensie van 'The White Album' uit 1968(!).

Humo 4081/47 20 november 2018

Dit artikel verscheen in:

HUMO van dinsdag 20 november 2018

Lees alle reportages

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: