Wel en wee op Sinner's Day: Wayne Kramer & MC50

, door (jub)

89
a1
Ontdek onderaan dit artikel onze 5 gitzwarte aanraders voor Sinner's Day.

 

Headliner is de legendarische punkband MC5, dat als MC50 de vijftigste verjaardag van hun legendarische debuutplaat ‘Kick Out the Jams’ komt vieren. De ondertussen 70-jarige frontman Wayne Kramer warmt al op: ‘Ik neem nog altijd evenveel pillen als vroeger, maar nu voor de nieren en tegen hoge bloeddruk.’

Het is een vreemde wereld waarin Green Day in de Rock and Roll Hall of Fame staat, en MC5 niet. Drie keer genomineerd, nooit in de prijzen gevallen. MC5, The MC5 voor de vrienden, combineerde rock-’n-roll met freejazz en punk lang voordat punk bestond, en wijzigde in amper drie jaar tijd voorgoed de koers van de populaire muziek. De groep uit Detroit debuteerde in 1969 met de liveplaat ‘Kick Out the Jams’, een kolkende mix van Chuck Berry, John Coltrane en revolutionair taalgebruik die tot op de dag van vandaag bij beluistering in de woonkamer rellen kan doen uitbreken. The MC5 was vernieuwend, opruiend én politiek geëngageerd. Onder impuls van hun manager, de linkse dichter John Sinclair, richtte de groep de White Panther Party op, en zowel op als naast het podium werd er geen blad voor de mond genomen. De groepsleden stonden op de zwarte lijst van de CIA, hun huizen stonden permanent onder toezicht en supermarktketen Hudson’s bande hun platen uit de rekken. Waarop The MC5 met geld van platenfirma Elektra een paginagrote advertentie in Rolling Stone kocht en blokletterde: ‘Fuck Hudson’s! Kick out the jams, motherfuckers!’ Elektra gooide de groep buiten.

Na ‘Kick Out the Jams’ volgden nog twee platen, ‘Back in the USA’ en ‘High Time’, maar in 1972 viel het doek. Interne strubbelingen, gebrek aan commercieel succes en een hele berg drugs werden de groep fataal. Gitarist Fred ‘Sonic’ Smith trouwde met Patti Smith en overleed in 1994 op zijn 45ste aan een hartaanval. Zanger Rob Tyner ging drie jaar eerder al heen, 46 jaar oud, eveneens aan een hartaanval. Bassist Michael Davis werd in 2012 op zijn 68ste genekt door een leverfalen.

Van de originele MC5-bezetting zijn alleen drummer Dennis Thompson en gitarist Wayne Kramer nog in leven. Kramer ging na The MC5 drugs dealen om zijn eigen verslaving te bekostigen, en belandde voor twee jaar in de cel. Daarna werkte hij een tijdlang als timmerman, hij ging soundtracks schrijven en bracht een soloplaat uit als hij daar zin in had.

Met het initiatief Jail Guitar Doors – naar een song van The Clash die Joe Strummer voor Kramer heeft geschreven – probeert hij dezer dagen met aangepaste muziekprogramma’s gevangenen terug op het rechte pad te krijgen. En Kramer is ook de man die af en toe wat nog overblijft van The MC5 samenfluit: vanaf 2005 als DKT/MC5 (DKT stond voor Davis, Kramer, Thompson), en nu, om de vijftigste verjaardag van ‘Kick Out the Jams’ te vieren, als The MC50.

In juli stond The MC50 – met Billy Gould van Faith No More op bas, Kim Thayil van Soundgarden op gitaar, Brendan Canty van Fugazi op drums en Marcus Durant van Zen Guerrilla aan de microfoon – op het Sjock Festival in Gierle, één dag later waren ze op Rock Werchter te gast bij Pearl Jam voor een even stomende als verrassende versie van ‘Kick Out the Jams’. Op 1 december staat Kramer – 70 intussen en vijf jaar geleden voor het eerst vader geworden – met The MC50 op Sinner’s Day in Genk.

Ik interviewde Wayne Kramer één keer eerder: 23 jaar geleden, bij de release van zijn soloplaat ‘The Hard Stuff’. Hij was toen zo oud als ik nu ben. Ons tweede gesprek verloopt in twee etappes, over de telefoon vanuit zijn hometown Los Angeles. Deel één wordt afgebroken omdat Kramer een belangrijke afspraak bij de dokter over het hoofd heeft gezien. Hij moet zijn hoorapparaat laten kalibreren met het oog op de show in Genk.

HUMO Meneer Kramer, u was dit jaar…

Wayne Kramer «Alstublieft, noem me Wayne.»

HUMO Wayne, je was dit jaar al eens in België.

Kramer «Op het prachtige Sjock Festival, inderdaad. En een dag later, op vraag van onze vrienden van Pearl Jam, op Rock Werchter. Dat was het grootste publiek waar ik ooit voor heb gespeeld. Op mijn leeftijd! (lacht)»

HUMO Wie heb je het eerst gebeld toen je MC50 wilde samenstellen?

Kramer «Brendan Canty, de drummer van Fugazi. Hij is een dierbare vriend en we spelen vaak samen. Ik wilde vooral een groep met goeie mensen. En met goed bedoel ik: hartelijk in de omgang, volwassen, intellectueel nieuwsgierig, met een goed gevoel voor humor, en zonder grote mentale problemen als verslavingen, depressies of alcoholisme. Voor de mensen die naar het concert komen, lijkt zo’n tournee uit niks anders dan plezier te bestaan, maar geloof me: die twintig uur per dag dat je niet met het concert bezig bent, kunnen behoorlijk miserabel zijn. Dus wilde ik er zeker van zijn dat ik mensen in de groep had die elkaars gezelschap weten te waarderen. Goeie reisgenoten. Dat het bovendien goeie muzikanten waren, was mooi meegenomen. Met deze groep heb ik de loterij gewonnen.»

HUMO Hoe is touren op je 70ste?

Kramer «Wel, er zijn nog altijd evenveel drugs in omloop als vroeger. Drugs tegen hoge bloeddruk, pilletjes voor de nieren, spierzalf (lacht). Op het podium amuseer ik me te pletter, echt waar. De groep speelt geweldig, en de omstandigheden zijn nagenoeg overal perfect. Ik had in geen tien jaar meer getourd, en alles blijkt veel professioneler te zijn geworden. Het eten, de zalen, het geluid, het licht, het vervoer: alles eersteklas. Toen we met The MC5 in 1968 in Chicago op de Democratische Conventie gingen spelen, was er niks. Geen stroom, geen podium, geen water: niks. We moesten elektriciteit aftappen van de generator van de hotdogstand. Geen enkele groep zou vandaag in die omstandigheden willen spelen.»

'Toen we in 1968 in Chicago optraden, was er niks: geen podium, geen stroom, geen water. We tapten elektriciteit af van de hotdogstand ''

HUMO Heb je voor de eerste repetities met de nieuwe groep opnieuw naar ‘Kick Out the Jams’ geluisterd?

Kramer «Uiteraard. Ik heb multitracks van die sessies. De nuances zijn belangrijk.»

HUMO Is je kijk op die plaat veranderd in de loop der jaren?

Kramer «Met het voordeel van het perspectief der jaren begrijp ik heel goed hoe belangrijk ‘Kick Out the Jams’ is geweest. Goeie plaat, zeker, maar… We waren wild, ongedisciplineerd en we improviseerden er voortdurend op los. Dat maakte de muziek het merendeel van de tijd erg origineel en opwindend, maar op andere momenten zoog het de kracht eruit. Na ‘Kick Out the Jams’ zijn we met Jon Landau, de latere manager van Bruce Springsteen, de studio ingedoken en hebben we de slinger te ver in de andere richting laten doorslaan. ‘Back in the USA’ is ook een goeie plaat, maar ik hoor nog steeds de gemiste kansen. Plots gingen we te strak spelen, we trokken een jas aan die ons niet lekker zat.»

 

HUMO De opnames verliepen naar verluidt niet zonder problemen.

Kramer «Laten we zeggen dat die voor het ene groepslid een grotere uitdaging waren dan voor het andere. Fred en ik hadden geen problemen: we speelden even consistent als altijd en ondersteunden elkaar. En Rob Tyner bleef een geweldige zanger. Maar Dennis had grote moeite om een hele song lang hetzelfde tempo aan te houden, en voor Michael Davis bleek het zelfs een onmogelijke opgave. Michael was niet gedisciplineerd genoeg voor de studio. Elke take speelde hij compleet anders. Soms leverde het geniale dingen op, soms ook absolute rommel. In de studio bleek het gewoon niet te werken. Uiteindelijk heb ik alle baspartijen op ‘Back in the USA’ moeten inspelen.»

Eindelijk volwassen

HUMO Gitaarvraagje: ik neem aan dat je de originele Stars and Stripes-Stratocaster niet meeneemt op tournee?

Kramer «Die gitaar heb ik helaas niet meer: verdwenen in het gaatje in mijn onderarm.»

HUMO Auw.

Kramer «Ik weet het. Verkocht om drugs te kunnen kopen.»

HUMO Ze is nooit opnieuw opgedoken?

Kramer «Nee. Ik zou ze ook niet meer herkennen. Toen ik ze wilde verkopen, wilde niemand ze hebben. In de muziekwinkel zeiden ze: ‘Je hebt die gitaar helemaal verkloot met je Stars and Stripes. Als je ze afschuurt en weer een normale kleur geeft, kopen we ze.’ Dus dat heb ik gedaan. Verkocht voor een appel en een ei.»

HUMO Auw.

Kramer «Pijnlijk verhaal, hè? Een iconische gitaar, die nu wellicht honderdduizenden dollars waard is. Fender heeft er een reissue-reeks van gemaakt, daar hebben we samen lang aan gewerkt. Een working man’s guitar: voelt goed, klinkt goed, blijft gestemd. Ik heb er twee gekregen om te touren.»

HUMO Haal je live die hoge falset in ‘Ramblin’ Rose’ eigenlijk nog?

Kramer «Ik ben aan het proberen. Ik heb een stemcoach hier in L.A. die me sight singing probeert bij te brengen. Met de juiste oefening kan iedereen met een beetje aanleg volgens hem alles zingen wat hij of zij op een blad ziet. Hij is ervan overtuigd dat die hoge stem in ‘Ramblin’ Rose’ me op een dag weer zal lukken, maar ik ben er nog niet. Wie weet, op Sinner’s Day! De première, op het einde van de tournee (lacht).»

HUMO Je hebt ooit gezegd dat je de gevangenis bent binnengegaan als een avontuurlijke gitarist, en er bent buitengekomen als een onderlegde muzikant.

Kramer «Dankzij Red Rodney, een saxofonist die nog in het kwintet van Charlie Parker heeft gespeeld. Hij leerde me muziektheorie, hoe ik akkoorden kon harmoniseren, en hij bracht me de basiskennis van improviseren met akkoordenwissels bij. Tijdens The MC5 was ik wel al in de ban van jazzmensen als Coltrane en Sun Ra, maar ineens begon ik hun muziek ook te snappen. Ik trad binnen in de volwassen wereld van de muziek. Ik volg nog steeds muzieklessen: theorie, orkestratie, noem maar op. Belangrijk voor mijn soundtrackwerk.»

'We waren wild, ongedisciplineerd en we improviseerden er voortdurend op los'

HUMO Oefen je nog op de gitaar?

Kramer «Niet genoeg. Oefenen is werken, en daar moet je tijd voor uittrekken. Je moet een plan hebben, niet gewoon wat op de gitaar zitten prutsen, wat ik meestal doe.»

HUMO Je schrijft uitsluitend op de gitaar?

Kramer «Nee, meestal op het keyboard. En soms gebruik ik alleen loops en samples. Ik ga mee met mijn tijd (lacht).»

HUMO Als je een instrument mocht kiezen dat je in één dag kon beheersen, wat zou dat dan zijn?

Kramer «De piano. It’s all there. Het is het instrument van de componist. Ik probeer mijn zoon aan te moedigen om piano te spelen. Hij heet Francis, we hebben hem vijf jaar geleden geadopteerd. Zijn interesses zijn, zacht uitgedrukt, nogal uiteenlopend: hij is skateboarder, ninja, danser, zanger, dichter… En momenteel lijdt hij aan de rijmziekte: alles wat hij zegt, moet rijmen. Vreselijke ziekte, zeker voor een songschrijver (lacht). Toen hij 3 was, werd hij ’s nachts vaak wakker, en als ik ging kijken, stond hij rechtop in zijn bed: ‘Papa, make it funky!’ Te veel naar James Brown geluisterd, wellicht. ‘Whatuppa?’ (lacht).»

HUMO Heeft het vaderschap je veranderd?

Kramer «Het heeft me gereorganiseerd (lacht). En ik denk dat ik eindelijk volwassen ben geworden: er is nu een ander kind in huis. Ik moet onthouden dat ík de volwassene ben (lacht).»

HUMO Nog één gitaarvraagje. Rolling Stone plaatste je op 92 in de lijst met 100 grootste gitaristen aller tijden. Een correcte ranking?

Kramer «Ik ben al lang blij dat ik in de lijst sta.»

HUMO Wie mag van jou op één?

Kramer «Wes Montgomery. Wat pure beheersing van het instrument betreft, was hij onovertroffen. De complexiteit van zijn performances, zijn improvisatietalent, zijn kennis van akkoorden… Er zijn veel geweldige jazzgitaristen, but Wes put it all together. Barney Kessel, Kenny Burrell, Al Di Meola: allemaal fenomenale gitaristen, maar het kost me moeite om ze uit elkaar te houden. Bij Wes weet je na twee seconden dat hij het is.»

'Ik heb mijn leven te danken aan Chuck Berry'

HUMO En in de rock-’n-roll?

Kramer «Chuck Berry uiteraard. Hij heeft alles veranderd. Alles uitgevonden ook. Alle goeie rocksongs grijpen terug naar Chuck Berry. Ik heb mijn leven aan hem te danken.»

Zweten met zumba

HUMO Waar luister je tegenwoordig naar?

Kramer «De dingen waar ik al mijn hele leven naar luister: Coltrane, Sun Ra, James Brown… Sinds de kleine er is, heb ik nog maar weinig tijd voor nieuwe dingen, maar hier en daar vang ik wel iets op. Een groep waar ik wild van ben, is Tank and the Bangas uit New Orleans. En Dirty Projectors uit Brooklyn. Fenomenale groep. Zeer goeie componisten en performers. Unieke aanpak, origineel, met weinig te vergelijken. En ik heb me ook altijd aangetrokken gevoeld tot rap. N.W.A en Public Enemy zijn kinderen van The MC5. Net als wij hebben ze vanuit hun eigen leefwereld een nieuwe identiteit gecreëerd. Het is geen grote stap van ‘The motor city is burning!’ naar ‘Fuck the police!’»

HUMO Je hebt recent je memoires geschreven, ‘The Hard Stuff: Dope, Crime, the MC5 and My Life of Impossibilities’. Ging dat je makkelijk af?

Kramer «Bij momenten. Ik ben van mening dat memoires die voor de schrijver niet pijnlijk en gênant zijn, geen waarde hebben. Ik heb er een paar dingen in belicht waarvan ik dacht dat ik ze zou meenemen in mijn graf. Maar uit respect voor de lezer en aangemoedigd door mijn uitgever heb ik het achterste van mijn tong laten zien. Er zijn veel dingen waar ik niet trots op ben. Ik ben gekwetst en ik heb gekwetst, maar het goede nieuws is dat ik erin geslaagd ben die ervaringen om te zetten in een positief verhaal.»

HUMO Een paar afrondende vraagjes. Zie je je vroegere manager John Sinclair nog?

Kramer «All the time. We zijn goede vrienden. Ik heb vorige maand nog met hem gespeeld op een jazzfestival in Ann Arbor. John is 77, zeven jaar ouder dan ik. Zijn mobiliteit is niet meer wat ze geweest is, maar hij stelt het goed. Hij schrijft nog steeds poëzie als een bezetene.»

HUMO En Iggy Pop?

Kramer «Zie ik van tijd tot tijd. We zijn twee oude zeekapiteins die soortgelijke levens hebben geleid. Succes, neergang, drugs. Groepsleden en vrienden verloren. Maar wij twee zijn er nog, still hammering away.»

HUMO Waarom ben je gestopt met soloplaten maken?

Kramer «Ik ben er niet mee gestopt, ik had er even geen tijd voor omdat ik te druk in de weer was met soundtracks. Als ik aan een soloplaat begin, weet ik dat ik daar een half jaar tot een jaar mee bezig zal zijn, zonder zicht op inkomsten. Bij een soundtrack weet ik op voorhand wat die zal opbrengen. En ik doe dat graag. Maar ik ben recent nog een groepje begonnen met Mike Doughty van Soul Coughing. Een geweldige zanger en tekstschrijver. We zien wel wat het wordt.»

HUMO De belangrijkste vraag hebben we voor het laatst gehouden: ben je echt zumbalessen gaan volgen om je voor te bereiden op deze tournee?

Kramer «Yep. Hey, ik ben 70: wie het niet aanstaat, kan mijn reet kussen.»

HUMO Maar waarom zumba?

Kramer «Omdat het een dansklas is, en dat is helemaal wat ik nodig heb. Elke dag een uurtje intensief dansen is de ideale voorbereiding op een tournee.»

HUMO Dat je er mooie vrouwen tegenkomt, is mooi meegenomen?

Kramer «Niet alleen mooie vrouwen, vriend. In de zumbales krijg je het hele spectrum voorgeschoteld: huisvrouwen, L.A. hardbodies en alles ertussenin.»

HUMO En jij staat op de laatste rij?

Kramer «Dat heb je goed geraden. For the view (lacht). Ik zal eens een filmpje van zo’n zumbaklas posten, eens kijken wie mij dan nog een revolutionair durft te noemen (lacht).»

5 Gitzwarte Aanraders voor Sinner's Day

Gang Of Four  

Gang Of Four is een gang of one: Andy Gill, frontman, woordvoerder, songschrijver en de man die met één plaat – debuut ‘Entertainment!’ uit 1979 – levens heeft veranderd en carrières in gang gezet. Omringt zich sinds het uiteenvallen van de originele bezetting steeds met de allerbeste muzikanten. Must!

Whispering Sons 

De winnaars van Humo’s Rock Rally 2016 brachten dit jaar hun bejubelde langspeel­debuut ‘Image’ uit, en bewezen op Pukkelpop in de Castello nog maar eens dat zwartjassen ook een feestje kunnen ­bouwen. Op voorwaarde dat ze een witte broek dragen, dat wel.

Cocaine Piss  

Kijk, als de groep Cocaine Piss heet, dan weet je dat er iets te gebeuren staat. Hun songs duren zelden langer dan een minuut, hun debuut klokte af op een kwartier, en live halen ze zelden het halfuur. Positieve plas verzekerd!

De Brassers  

De Brassers vieren (op ingetogen wijze en met de blik naar de grond, dat spreekt) dit jaar hun ­veertigste verjaardag met een prachtig foto­boek (zoek niet naar kleur) en een thuismatch op Sinner’s Day.

John Cale and Band  

Uitleg nodig? Ons niet bang maken, hè.

Sinner’s Day, zaterdag 1 december, Limburghal in Genk. Info en tickets: www.sinnersday.com

Humo 4081/47 20 november 2018

Dit artikel verscheen in:

HUMO van dinsdag 20 november

Lees alle reportages

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: