Comedians over de grenzen van humor. "Als Belg van Marokkaanse komaf vind ik dat Marokkanengrappen absoluut moeten kunnen"

, door (nj)

96

'Hoe preutser de tijd, hoe interessanter het voor ons wordt'

Jan Jaap van der Wal «Ik ben met comedy begonnen in 1997. Een heel andere tijd dan nu: je kon nog over alles en iedereen grappen maken, omdat er niks aan de hand was in de wereld. Destijds zat ik bij het gezelschap Comedytrain, samen met de Marokkaan Najib Amhali, een stuk of wat Surinaamse comedians, een homo en een heel dikke jongen die Idse heette. Met al die gasten werd hartelijk gelachen, en niemand die daar een opmerking over maakte. Maar dat is allemaal veranderd op 11 september 2001: sinds die dag lijkt het alsof alles wat je op een podium uit je nek kletst, tegen je gebruikt kan worden.»

Raf Coppens «In Vlaanderen ligt alles wat naar racisme zweemt, al veel langer onder een vergrootglas. Ik ben inmiddels al zo bejaard dat ik me nog het liedje ‘Ziekenkas’ van De Strangers herinner, uit de jaren 80: ‘Allah is groot, maar de ziekenkas is groter’. Zie je dat in 2018 nog gebeuren? En op de middelbare school hadden wij een leraar die in de klas vrijuit racistische moppen vertelde: ‘Coppens, moet ge geen Mercedes kopen? Vijftien jaar oud, 200 kilometer op de teller. Is van een Turk die er elke dag mee naar zijn werk is gereden.’ Dat werd toen algemeen getolereerd, die grappen zaten in dezelfde schuif als de schoonmoeder- en pastoorsmoppen. Ik heb er mezelf in het begin van mijn carrière ook toe laten verleiden, omdat ik véél grappen moest schrijven en omdat ik wist dat de Vlaming daar graag mee lachte. Maar toen het Vlaams Blok in 1991 doorbrak, lag het allemaal veel gevoeliger. En sindsdien is het alleen maar erger geworden. Al hoeft dat voor een comedian niet per se een slechte zaak te zijn.»

Dries Heyneman «Ik vind het juist góéd. Al die gevoeligheden van tegenwoordig zijn één grote speeltuin voor een comedian. Je moet je natuurlijk wel in die speeltuin durven te begeven. Vroeger wemelde het in de Vlaamse comedy van de nonnetjes en de pastoors, maar tegenwoordig is het toch oneindig veel spannender om grappen te maken over een imam? Dat is tenminste explosief – zelfs letterlijk, als je niet uitkijkt.»

Han Coucke «Het valt me op dat het meestal blanke, hogeropgeleide mensen zijn die er problemen over maken. Zo van: ‘Oeioei, gaan de allochtonen niet kwaad zijn?’ Maar in mijn ervaring is het tegendeel het geval. Ik heb als Han Solo, een openlijke racist, al opgetreden voor Marokkanen in Borgerhout en voor Turken in Limburg: die gasten deden daar absoluut niet moeilijk over, omdat ze meteen doorhadden dat het om een parodie ging.»

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: