Humo sprak met Ian Kershaw, historicus: 'Voortmodderen zoals we vandaag bezig zijn, is nog het best'

© Johan Jacobs

, door (ms)

23

HUMO Het tweede deel van uw pas verschenen Europese geschiedenis heet ‘Een naoorlogse achtbaan. Europa 1950-2017’. U lijkt zelf niet gelukkig te zijn met die titel?

Ian KERSHAW «Het zou spijtig zijn als mensen gaan denken dat ik me de naoorlogse geschiedenis van Europa voorstel als een vrolijk middagje op een kermisattractie. Maar het beeld van een achtbaan heeft ook een groot voordeel: ik verzet me daarmee tegen het idee dat de Europese geschiedenis na 1945 een éénrichtingsstraat is richting meer vrede, vooruitgang en welvaart. Nee, het is een geschiedenis met veel schokken en veel bochten en adembenemende momenten. En waar de weg naartoe gaat, is onduidelijk.»

HUMO Zo’n schok is de gigantische barst tussen het Oosten en het Westen in de eerste naoorlogse decennia.

KERSHAW «Het eerste deel heb ik in 1949 doen eindigen, met de explosie van de Russische atoombom. Toen was er nog geen enkele stap naar een eenmaking van Europa gezet. Jonge mensen kunnen zich vandaag moeilijk voorstellen hoezeer Oosten en Westen gescheiden waren, hoe weinig Brussel en Boedapest met elkaar te maken hadden.»

HUMO En ook hoe de dreiging van een kernoorlog de sfeer bepaalde?

KERSHAW «De confrontatie tussen de nucleaire grootmachten, de VS en de Sovjet-Unie, hing als een zwaard van Damocles boven Europa. In veel landen speelde het leger nog een grote rol. Ook dat is een enorme verandering: we zijn nu een continent van democratieën. Sommige raken flink uitgehold, zoals die in Hongarije, maar ze is wel overal in Europa geaccepteerd als norm. En tussen de landen heb je een samenwerking die je vroeger voor onmogelijk zou hebben gehouden.»

HUMO Welk moment vond u zelf het spannendst?

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: