In het hoofd van de crimineel: Gilles De Coster sprak met misdaaddokters

, door (sp)

131
giles 1200

'Een wetsdokter is duizend keer slimmer dan jij en ik'

HUMO Als ik aan wetsdokters en gerechtspsychiaters denk, doemen beelden op van autopsies in kelders met tl-verlichting. Heb ik te veel misdaadprogramma’s gezien?

Gilles De Coster «De verhalen die onze deskundigen me hebben verteld, hoeven niet onder te doen voor wat je op tv ziet. Alleen is het in het echt veel grauwer en minder glamoureus.»

HUMO Je hebt met zeven wetsdokters en zes gerechtspsychiaters gepraat. Kijk je nu anders naar hun job?

De Coster «Ik wist niet wat hun werk precies inhoudt, maar mijn respect is alleen maar toegenomen. Wat ze allemaal gemeen hebben, is hun onwaarschijnlijke drive en idealisme. Een wetsdokter onderzoekt mensen die op een gewelddadige manier gestorven zijn, een gerechtspsychiater daalt af in breinen die tot het ergste kwaad in staat zijn. En dat alles doen ze met een ongelofelijke professionaliteit: ze slagen erin om hun emoties uit te schakelen. Onderzoek maar eens het lichaam van een dood kindje, of praat maar eens met iemand met een perverse geest, hè.»

HUMO Wetsdokters zijn dokters die niet genezen. Dat lijkt haast een roeping?

De Coster «Zo kun je het wel noemen. Bovendien worden ze vaak te weinig en te laat betaald, en werken ze op de onmogelijkste uren en in weinig benijdenswaardige omstandigheden.

»In ons land zijn er veel te weinig wetsdokters en gerechtspsychiaters. Dat heeft niet alleen met de vergoedingen en de uren te maken, maar ook met de rechtszaken. Maanden of jaren nadat ze hun verslag hebben opgesteld, moeten ze dat komen presenteren in de rechtszaal. Daar krijgen ze dan forse tegenkanting van advocaten, die niet altijd de waarheid verdedigen. Die aanvallen zijn een deel van het juridische spel. Maar als een piepjonge advocaat het betoog van een professor met tientallen jaren ervaring van tafel veegt en twijfel zaait in de rechtszaal, kijk je toch op.»

HUMO Wetsdokters genieten niet zoveel prestige.

De Coster «Een cardioloog geniet veel meer aanzien, dat is waar. Dat heeft met onze cultuur te maken. Als het niet absoluut nodig is, praten we liever niet over de dood. Mijn schoonbroer is een Mexicaan, en in Mexico vieren ze elk jaar op 1 en 2 november Día de Muertos, een bombastisch, vrolijk feest waarmee ze de doden eren. Het contrast kan niet groter zijn.»

HUMO Nochtans is het vaak de wetsdokter die de ontknoping forceert in een gecompliceerd moorddossier?

De Coster «Professor Wim Van de Voorde, één van onze geïnterviewden, heeft het lichaam van Annick Van Uytsel onderzocht. Hij heeft van het begin af het denkspoor van een seriemoordenaar verdedigd, terwijl het parket er bijna van overtuigd was dat het om een ongeval met vluchtmisdrijf ging.

»Misdaaddokters zien ook drama’s achter gewone huisgevels, en dan heb ik het niet alleen over zelfdodingen of huiselijk geweld. Zij vertelden me bijvoorbeeld dat het drugsprobleem veel groter is dan we denken. Synthetische drugs worden steeds populairder, en ze zien steeds vaker drugsdoden.»

HUMO In België zouden te weinig overlijdens onderzocht worden. Klopt dat?

De Coster «Bij slechts 1 à 2 procent van de overledenen wordt een autopsie verricht. In het buitenland ligt dat cijfer hoger. Maar volgens onze experts sterven veel meer mensen in verdachte omstandigheden dan we denken. De huisdokter of de politie merkt achteraf niet altijd iets ongewoons op.

»Bij de meeste overlijdens wordt de wetsdokter er niet bij geroepen. Daarom gaan ze ervan uit dat er sowieso moorden onontdekt blijven. Maar als er een onderzoek wordt geopend, is het slaagpercentage erg groot. Een wetsdokter is duizend keer slimmer dan jij en ik. Je moet zelf al een wetsdokter zijn om er één om de tuin te kunnen leiden.»

HUMO Komt het omgekeerde ook voor: overlijdens die verdacht lijken, maar het niet zijn?

De Coster «Eén van onze wetsdokters moest het lichaam van een man onderzoeken die dood in zijn woning lag. Hij had een stevig aangespannen sjaal om zijn nek, dus het leek erop dat hij was opgehangen. Maar het lichaam was na het overlijden zo uitgezet dat die sjaal was beginnen te spannen.

»Het onwaarschijnlijkste verhaal is dat van een man die met uitgelepelde ogen werd gevonden. Er werd meteen een moordonderzoek geopend, maar toen bleek dat hij in een cannabispsychose zijn eigen ogen had verwijderd.»

HUMO Was het makkelijk om de experts over hun werk te laten vertellen?

De Coster «Ze zijn uiteraard gebonden aan het beroepsgeheim, maar we hebben alleen over bekende zaken gepraat. Ik wilde het trouwens vooral hebben over hoe ze zelf een moordzaak beleven. Als één van hen vertelt dat hij een plaats delict heeft bezocht en na een halfuur zag dat er nog iemand achter het gordijn stond, namelijk de dader, dan is dat voor mij meer dan genoeg.»

HUMO Heb je zelf een autopsie bijgewoond?

De Coster «Nee, we hebben archiefbeelden gebruikt. Bloed kan ik nog verdragen, maar een open beenbreuk doet mij duizelen. Er is aan mij alleszins geen dokter verloren gegaan.»

Humo 4091/05 van 29 januari 2019

Dit artikel verscheen in:

HUMO van dinsdag 29 januari 2019

Lees alle reportages

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: