Een hoax avant la lettre: 'De Romeinen zijn een verzinsel'

, door (hm)

68
romeinen 1200
Canvas| Bekijk programma-info »

HUMO Waarom spreekt het Romeinse Rijk zo tot de verbeelding?

Christophe Beulckens (historicus) «Omdat het zélf een product van de verbeelding is. Dat Romeinse Rijk heeft nooit bestaan. De Romeinen zijn een verzinsel.»

HUMO Pardon?

Beulckens «Ja, onze voorouders konden er wat van. Hele godendynastieën, vervloekte bossen, rare zeemonsters, volkeren bij wie rabarber uit de oren groeide – of andere gewassen, afhankelijk van de smaak van de verteller. Allemaal uit de duim gezogen. Dus die Romeinen konden er nog wel bij.»

HUMO Het Romeinse Rijk was enorm. Dat kun je toch niet zomaar verzinnen?

Beulckens «De planeet Krypton is nog veel groter. En ook die is verzonnen. Door één man zelfs: de bedenker van Superman.»

HUMO Dan moet die man een enorme fantasie hebben gehad!

Beulckens «Dat valt wel mee, hoor. Ik heb het zelf eens geprobeerd, en ik heb in één week tijd vier planeten verzonnen. Dat was tijdens een vakantieperiode, dat ik moet ik er wel bij vertellen. Het is dus doenbaar.»

HUMO Terug naar ons onderwerp: waarom werd het Romeinse Rijk verzonnen?

Beulckens «De Etrusken zijn daarmee begonnen. Altijd een handige uitvlucht om er even tussenuit te zijn: ‘Vrouw, ik moet even gaan vechten tegen de Romeinen. Zorg jij intussen voor de kinderen en de boerderij? Tot over een week of zo.’ Twee maanden later was het opnieuw oorlog. ‘Tja schat, dat crapuul plant zich voort als konijnen, voor je het weet is dat een wereldmacht. Heb jij mijn tuniek gestreken en mijn veldflessen gevuld met honingzoete wijn?’ En weg waren ze!»

HUMO Er zijn tal van andere volkeren die de Romeinen hebben beschreven. Dat ondermijnt uw theorie toch?

Beulckens «Zeker niet, hoe ruimer het waanbeeld werd verspreid, hoe meer het aan geloofwaardigheid won. Als een Griekse vrouw wantrouwig werd, zei manlief: ‘Vraag maar eens aan je Keltische oom of die Romeinen echt bestaan.’ Die Kelten deden niet liever dan het gerucht bevestigen. Die wilden ook weleens een maandje vrijaf.»

HUMO En hoe verklaart u dan het bestaan van de stad Rome?

Beulckens «Als je een volk verzint, kun je het maar beter een hoofdstad toedichten.»

HUMO Maar de stad Rome bestaat ook écht.

Beulckens «Inderdaad, Rome werd opgetrokken vanuit de redenering dat ooit iemand zou komen controleren of de stad wel bestond. Dat zal flink wat geld en moeite hebben gekost. Maar er waren machtige staten bij betrokken: Perzië, Griekenland, Macedonië, Egypte, noem maar op. Je zal mij niet horen vertellen dat het bouwen van een stad als Rome een makkie was, maar ze hebben het toch maar gedaan. Chapeau voor die kerels dus, gesteld dat de hoed toen al bestond, dat moet ik even nakijken. Ik zal het dus voorlopig anders formuleren: Frygische muts af voor die kerels! Heel overtuigend gedaan!»

HUMO Dan is toch de vraag: wie woonde er dan in Rome?

Beulckens «De Romeinen natuurlijk.»

HUMO Maar die bestonden niet.

Beulckens «Daar heb je gelijk in. Wie daar dan wél woonde, is een mysterie. We kunnen het niet meer gaan vragen, nietwaar? Gemakshalve noemen we die mannen en vrouwen Romeinen. Maar het is niet omdat we voor iets een naam hebben, dat het bestaat. Een afidokster is daar een goed voorbeeld van.»

HUMO Wat is een afidokster?

Beulckens «Dat is een holle buis die het juiste bepaald lidwoord produceert als je er een zelfstandig naamwoord in roept. Bijvoorbeeld: roep je langs de ene kant ‘huis’, dan weerklinkt aan de andere kant ‘het’. Een handig ding dus. Jammer genoeg weten we niet of het ‘de afidokster’ of ‘het afidokster’ is. Als we een afidokster hadden, zouden we het antwoord meteen weten, gewoon door er ‘afidokster’ in te roepen. Maar het ding bestaat dus niet. Sommige raadsels zullen nooit worden opgelost. Heel jammer.»

Humo 4091/05 van 29 januari 2019

Dit artikel verscheen in:

HUMO van dinsdag 29 januari

Lees alle reportages

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: