Heleen Debruyne: 'Een condoom voor Elchardus'

, door (hd)

Deel
heleen 1200

Het gemopper over de klimaatspijbelaars klinkt elke week luider. Iedereen wil de jonge betogers op de eigen verantwoordelijkheid wijzen. Tooghangers zonder en met diploma’s.

Socioloog Mark Elchardus wil helpen en lijst in De Morgen op hoe je als individu je CO2-uitstoot kunt beperken. Je kleren koud wassen, elektrisch rijden, geen vlees eten, niet vliegen, fietsen: het helpt echt – een beetje. Maar het allerbeste is volgens Elchardus kinderloos blijven, want niets is zo vervuilend als weer een mens die vreet en vliegt. Tegen 2050 zou de jaarlijkse CO2-uitstoot wereldwijd 2 ton per persoon moeten bedragen. Nu stoot de gemiddelde Belg 8 à 9 ton per jaar uit. Door geen nageslacht te verwekken kun je 58,6 ton uitstoot besparen – want kinderen krijgen ook weer kinderen, enzovoort. ‘Alleen kinderloze vrouwen kunnen met recht en reden ‘Klimaat is mijn maat!’ scanderen,’ aldus Elchardus. Ik zou hem willen melden dat ook mannen zich voortplanten en dat ook zij hun verantwoordelijkheid kunnen nemen om kinderloos te blijven. Daar zijn condooms voor, waarde Mark. Maar ik wijk af.

Als je het gemopper van de tooghangers doordenkt, is er maar één conclusie. Wie echt zijn verantwoordelijkheid voor het klimaat wil nemen, moet zich hier en nu opknopen.

Niet alleen klimaatspijbelaars, maar ook superrijken kun je op hun individuele verantwoordelijkheid wijzen. De Nederlandse historicus Rutger Bregman ging met die boodschap viraal. Hij was kwaad op de miljardairs die het World Economic Forum in Davos bevolkten. Hou op met die slappe liefdadigheid van jullie, bende hypocrieten, betaal gewoon eerlijk belastingen, aldus Bregman. Het internet joelt met hem mee. Bregman heeft natuurlijk gelijk: de rijkdom raakt niet goed herverdeeld en liefdadigheidswerk sust vooral westerse gewetens. Maar moest hij de superrijken met de vinger wijzen? Of de beleidsmakers die het wel erg makkelijk maken om belastingen te ontduiken? Ook aanwezig op de top in Davos: de Ierse minister van Financiën, die de details van de constructie van de voordelige ‘Ierse route’ mocht propageren.

Ik ben een fietsende vegetariër zonder kinderen, ik vlieg zo weinig mogelijk, ik betaal elk jaar mijn belastingen. Ik kan mijn handen in onschuld wassen. Het is alleen maar omdat ik nog adem en eet dat ik geen klimaatheilige ben. De waarheid is dat ik fiets omdat ik links niet van rechts kan onderscheiden en dus geen rijbewijs durf te halen. Ik vlieg zo weinig mogelijk omdat ik luchthavencontroles haat. Op restaurant eet ik met veel smaak vlees. Met mijn werkende baarmoeder kan de status ‘kinderloos’ zo veranderen. Ondanks al mijn goede bedoelingen neem ik te vaak de weg van de minste weerstand. Net als de klimaatspijbelaars en de superrijken.

Mensen neigen naar de weg die voor hen makkelijk begaanbaar is gemaakt. Weinig inspirerende quotes zijn zo vals als: ‘Verander de wereld. Begin bij jezelf.’ (Behalve misschien ‘Alles gebeurt met een reden.’)

Humo 4094/08 van 19 februari 2019

Dit artikel verscheen in:

HUMO van dinsdag 19 februari 2019

Lees alle reportages

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: