De mailbox van Arnon Grunberg: 'Thierry Baudet is de ietwat rancuneuze leider van een vuilverwerkingsbedrijf'

, door (ag)

5946
grunberg 1200

'Een doodziek uiltje'

Beste Thierry Baudet,

Een paar jaar geleden spraken wij elkaar op een feestje van uitgeverij Lebowski waarbij je betrekkelijk charmant je best deed Kafka foutief te citeren.

In januari van dit jaar zou je meedoen aan een debat in de Balie in Amsterdam over de rechtsgeleerde Carl Schmitt. Op het laatste moment vertelde je aan de Balie dat je van je woordvoerder niet mee mocht debatteren.

Enkele dagen daarna zou je in het tv-programma ‘Jinek’ met mij over Carl Schmitt spreken, maar wederom begreep ik dat je van je woordvoerder niet met mij aan tafel mocht zitten. Of misschien mocht het van jezelf niet.

Je bent een slaaf van je woordvoerder, wat zielig is. Of je bent een lafaard, wat eigenlijk ook zielig is. Maar als romanschrijver en als mens heb ik een zwak voor zielige mensen, voor de één meer dan voor de ander natuurlijk.

De moeder van mijn petekind ziet je regelmatig door de Binnen Brouwersstraat in Amsterdam lopen. Ze zegt: ‘Hij ziet eruit als een vereenzaamde oudere jongere, ik maak me zorgen om hem.’

Zojuist hoorde ik vanuit mijn hotelkamer in Amsterdam je ‘overwinningsrede’ vanuit een zaaltje in Zeist. Er waren provinciale verkiezingen in Nederland, opkomst circa 50 procent.

Ik geef toe dat je speech in zoverre verschilde van die van andere politici omdat je nog meer dan je collega’s uitermate je best deed als een matige amateurtoneelspeler te klinken die glundert dat hij eindelijk King Lear mag spelen, lichtelijk dement en afgetakeld, maar ook verontwaardigd. Daarnaast zullen niet veel van je collega’s Menno Wigman citeren, ik vrees wel dat Wigman zich in zijn graf zou omdraaien als hij je speech zou hebben gehoord met dat lullige citaatje van hem, maar dat zal jou een zorg zijn.

Verder zei je: ‘We hebben 2.000 cv’s doorgespit.’ En: ‘We hebben met zijn allen de ijstijd overleefd.’ Of woorden van soortgelijke strekking.

Nu zijn er mensen die je een fascist of een neofascist vinden, maar ik ben na je hedendaagse amateurvariatie op King Lear – en dat voor iemand die het woord beschaving bij voorkeur om de dertig seconden in de mond neemt – gaan twijfelen.

Ik kan me niet voorstellen dat een rechtgeaarde fascist zegt: ‘We hebben 2.000 cv’s doorgespit.’ Dat zijn toch meer de woorden van de bedrijfsleider van een afvalverwerkingsbedrijf vlak voor zijn ontslag: ‘We hebben met zijn allen echt ons best gedaan, we hebben meer dan 2.000 cv’s doorgespit.’

En dat van die ijstijd vind ik ook niet erg fascistisch, dat zijn meer de woorden van een dominee die zich heeft afgescheiden van de mormonen en zelf een kerk is begonnen omdat hij na een dronken avond in een bordeel tot de conclusie is gekomen dat de duivel een metafoor is voor de ijstijd en vice versa.

Behalve de analytici op de Nederlandse televisie, die al onder de indruk lijken te zijn als er eens een moeilijk woord valt, moge het duidelijk zijn dat je met het woord beschaving eigenlijk niets en niemand anders bedoelt dan jezelf. Waar je spreekt over de wijze uil die is uitgevlogen bedoel je jezelf, iedereen die iets weet van de oudheid en de geschiedenis kent, begrijpt vervolgens dat je niet zozeer een wijs maar een doodziek uiltje bent.

Gerard Reve noemde Cees N. een ‘doodziek aapje’. Dat was een beetje gemeen, maar ik geloof dat we jou in alle redelijkheid een ‘doodziek uiltje’ kunnen noemen, een uiltje dat graag veinst dat de gehele Westerse geschiedenis uit niets dan doodzieke uiltjes bestaat, uiltjes die architectuur bedreven die genade vinden in jouw ogen.

Als ik jou was, zou ik naar de TU Delft gaan en proberen bouwkunde te studeren, misschien lukt dat, als je minder drinkt, dan hoef je ook minder aangeslagen door de Binnen Brouwersstraat in Amsterdam te schuifelen.

Of toch een kerk beginnen waar je gebrekkige retoriek en acteertalent minder zullen opvallen en je tekeer kunt gaan tegen de afgoden, zoals jij dat noemt in je speech. Iedereen die zich zorgen maakt om milieu en opwarming van de aarde dient volgens jou een afgod. Maar wie de speech hoorde waaraan vrijwel geen einde kwam – zelfs de Nederlandse tv die toch werkelijk ruimhartig is als het gaat om jou zendtijd te geven, brak de uitzending van je speech voortijdig af – begreep dat de mensen die jou niet dienen een afgod dienen. Alles wat niet Baudet is, is een afgod volgens Baudet.

Mijn Thierry, laten we je woorden over migratie, een flauwe echo van Wilders en Trump vergeten, laten we je woorden over de EU vergeten, een flauwe echo van Le Pen, Orbán en Wilders, laten we je woorden over het klimaat vergeten, het belangrijkste wat je op woensdag 20 maart 2019 hebt gezegd is dat je 2.000 cv’s hebt doorgespit.

Ik hoop van harte dat je die cv’s beter hebt doorgespit dan het werk van Kafka of van Wigman, maar op je gezicht viel te lezen dat het doorspitten van cv’s weleens jouw levenswerk zou kunnen zijn.

Vergeet de muziek, vergeet de beschaving. Je bent van top tot teen de ietwat rancuneuze bedrijfsleider van een vuilverwerkingsbedrijf. Hij was liever bouwmeester geweest, maar het doorspitten van cv’s is zijn levenslot.

Vriendelijke groet,

Arnon Grunberg

Humo 4099/13 van 26 maart 2019

Dit artikel verscheen in:

HUMO van dinsdag 26 maart 2019

Lees alle reportages

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: