Heleen Debruyne: 'Ik ben geen racist, maar...'

, door (hdb)

334
racisme

Mijn ambities waren groots. Ik zou beleefd in dialoog gaan. Ik zou het kiesgedrag van de Vlaming in kaart brengen en begrijpen. Ik zou het individu een plek geven in het grote verhaal van politieke omwentelingen. In plaats daarvan staar ik al weken vertwijfeld naar mijn inbox. Er zijn veel reacties, bijna allemaal mannen, allemaal uiterst beleefd. (Als ik de woorden ‘ongeschoren vulva’ of ‘feminisme’ durf neer te schrijven, gaat dat wel anders. Les: wil je aardige reacties, etaleer dan de eigen onwetendheid en geef aan de lezer nodig te hebben.)

De meesten drukten me op het hart absoluut geen racist te zijn, maar… Een goed geïnformeerde student schreef dat hij de linkse partijen te naïef vond. Hij had naar eigen zeggen ook op de liberalen of de Vlaams-nationalisten kunnen stemmen, maar koos toch voor Vlaams Belang om ‘duidelijk te maken dat er verandering moet komen’. Ook ergert hij zich aan links stemmende leeftijdsgenoten die de discussie met hem niet eens willen aangaan. En, voegde hij nog toe, hij is te jong om het erg racistische Vlaams Blok gekend te hebben.

Een andere man, die zichzelf ‘een indignado, een zeer verontwaardigde’ noemde, schreef me een uitgebreid essay van vijf pagina’s over wat er misloopt in dit land en hóé – belastingen, verkiezingsbeloftes die loos blijken, postjespolitiek, onze rampzalige mobiliteit, het tragische milieubeleid. We zijn het eens dat meer langetermijnvisie welkom is. Dat een stem voor Vlaams Belang een stem voor de revolutie is, zoals hij aangeeft, durf ik dan weer te betwijfelen.

Verder: een man die diep gechoqueerd was door de seksistische houding van de Turken op zijn werk, die, benadrukte hij, voor de rest joviale en bekwame collega’s zijn. Veel ergernis en wantrouwen jegens de media. Het gevoel dat duurbetaald belastinggeld niet goed besteed wordt. Een mailer die zich ergerde aan ‘de door een sociale dienst geplaatste nieuwe buren’, die met hun kinderschare en slechte manieren de rust in zijn keurige buitenwijk verstoren. Een ander gaf aan al veel spijt te hebben van zijn impulsieve stem voor Vlaams Belang, voortgekomen uit vertwijfeling, frustratie en hoop op verandering.

Dat was de enige constante: ongenoegen over de politiek, een roep om verandering. Had een andere partij dat sentiment ook kunnen oogsten, met een beetje handige retoriek? Ik weet niet wat ik hun moet antwoorden. Wel stel ik mijn eigen keuzes in vraag. Ik waan me rationeel, ik ken de geschiedenis van dit land, ik las wat partijprogramma’s. Maar wat weet ik eigenlijk echt? Achter het gordijn van het stemhokje waag ik een blinde gok, meer door emotie dan door kennis geleid. Kun je burgers hun keuzes verwijten? Ik denk het niet. Dat maakt de morele verantwoordelijkheid van de politici groter dan ze lijken te beseffen.

Humo 4117/31 van 30 juli 2019

Dit artikel verscheen in:

HUMO van dinsdag 30 juli 2019

Lees alle reportages

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: