Karl Hyde (Underworld): 'Het stemmetje dat fluistert dat ik mezelf van kant moet maken, zal nooit helemaal verdwijnen'

, door (kv)

9
a1
© Rob Baker Ashton

Nu is de afgekickte Hyde productiever dan ooit – de nieuwe plaat ‘Drift Series 1’ is net uit – maar de wanhoop is nooit veraf. ‘Ik heb geleerd een vriend te bellen wanneer de zwarte gedachten weer eens komen opzetten.’

Zeggen dat Karl Hyde en z’n kompaan Rick Smith – al 40 jaar vliegen ze elkaar afwisselend in de haren en in de armen – de nieuwe Underworld-plaat ‘Drift Series 1’ een tikje ambitieus hebben opgevat, is een understatement. Een boxset met zeven cd’s, een blu-ray én een boek: Underworld gelooft duidelijk niet meer in het klassieke album. De grap is evenwel dat Karl Hyde net vinylplaten is gaan shoppen in Brussel als ik hem te spreken krijg in een kamertje van de AB.

Karl Hyde (toont trots de buit) «Een Captain Beefheart die ik nog niet had. Ik ben nog zo iemand die platen gaat kopen, maar steeds meer vrienden van me hebben genoeg aan Spotify. Nu, ik voel me niet bedreigd. Ik besef dat dankzij Spotify veel meer mensen naar veel meer muziek luisteren.

»Nu, we moeten het internet ook niet té veel krediet geven. Ja, het zorgt voor een snelle, directe communicatie met je publiek, maar dat deed de dancecultuur van de nineties evengoed. Iedere maand brachten we een nieuwe track uit, en dat schiep ook een conversatie met ons publiek. Zeker als dat publiek ook nog eens voor ons stond te dansen als we die nieuwe ‘twelve inch’-plaatjes uittesten als dj’s.»

HUMO In volle brexit-tijd een vraag over de Europese invloeden op de Britse raverevolutie van eind jaren 80: waar zouden jullie staan zonder de Duitsers?

Hyde «Ja, zeg, nergens natuurlijk! ‘Autobahn’ van Kraftwerk blew my mind toen ik het voor het eerst hoorde als 17-jarige. En Faust, Neu!, Can… Duitsland leek wel een buitenaardse satelliet die exotische machinemuziek naar de planeet aarde straalde, gemaakt op instrumenten die ik toen jammer genoeg niet kon betalen (lacht). Toen eind jaren 80 acid house doorbrak via piraatzenders, dacht ik alleen maar: o dat is Tangerine Dream, maar dan om op te dansen. Het was alsof dat geluid uit de jaren 70 ons terugriep en zei: ‘Ik heb eindelijk een thuis gevonden.’ Punk was zogezegd tegen alles, zelfs tegen de mens. Maar waarom tekenden al die punkbands dan platendeals? Daar was toch niks ‘punk’ aan? Acid house was in mijn ogen de échte punk. De makers ervan tekenden géén platendeals en ze speelden niet in concertzalen, maar in oude pakhuizen.»

HUMO Je komt uit een arm gezin. Jullie sliepen allemaal in één kamer, hadden enkel een gemeenschappelijke wc buiten. Hoe moeilijk lag het in zo’n milieu om voor de kunstschool te kiezen?

Hyde «Ik was in het middelbaar verliefd geworden op een lerares – I fancied her like mad – die vond dat ik naar de kunstschool moest, dus kon niemand me tegenhouden, zelfs mijn tegensputterende vader niet. Ik móést gewoon weg uit Kidderminster, het industriestadje bij Birmingham waar ik opgroeide. Ik kon niet zoals de rest van mijn familie in de plaatselijke tapijtfabriek gaan werken. Voetballer worden, de klassieke ontsnappingsroute, was ook al geen optie, want ik had geen talent. Ik hield ook niet van auto’s, zoals alle mannen rond mij. De kunstschool was de enige plek waar ik naartoe kon om mijn gedachten te hergroeperen.»

HUMO Luisterde je zelf ook naar de ‘arbeidersgroepen’ van de jaren 70, Slade bijvoorbeeld? Of was het alléén Tangerine Dream en co.?

Hyde «Geen kwaad woord over Slade. Wie kan er nu tégen Slade zijn? Je kunt net zo goed tegen kittens zijn. De film ‘Slade in Flame’ is trouwens de beste rockfilm aller tijden – ik ben in al die jaren maar één iemand tegengekomen in de muziek die hem ook had gezien én hem even goed vond, en dat was Bob Geldof.

»Trouwens, Black Sabbath was ook van de streek rond Birmingham waar ik opgroeide – bijgenaamd ‘The Black Country’ – en ook Robert Plant woonde in de buurt. Als beginnend muzikant ben ik zelfs nog bij Geezer Butler (de bassist van Black Sabbath, red.) gaan aankloppen om wijze raad. Hij vond ons ‘veelbelovend’ (lacht).»

HUMO In 2007 vertelde je me dat je tot dan toe twee keer had gevochten met je Underworld-kompaan Rick Smith. Is het twaalf jaar later bij die twee vechtpartijen gebleven?

Hyde «Nee, in 2012 ben ik zelfs opgestapt toen we de muziek voor de openingsceremonie van de Olympische Spelen in Londen moesten maken. De sfeer was daarvoor al gespannen geweest, toen we het toneelstuk ‘Frankenstein’ maakten met Danny Boyle – een fantastische ervaring, maar ik haatte Rick toen hartsgrondig. Ik kon hem echt niet meer uitstaan, en die gevoelens waren wederzijds. Ik dacht: ik maak mezelf van kant als ik nog zo eens een intense samenwerking moet doorstaan met hem. Ik ben opgestapt en heb een soloplaat gemaakt. En ook twee platen met Brian Eno

HUMO Rick heeft alleen de soundtrack van de tweede Trainspotting-film gemaakt.

Hyde «Apart van elkaar hebben we dus onze productiefste periode ooit beleefd. Rick had dat als eerste door, en hij bedacht een manier van samenwerken waarbij we ons niet meer zo konden ergeren aan elkaar – zodat we ook samen zo productief konden zijn. De verjaardagstournee in 2014 en 2015 waarbij we onze plaat ‘Dubnobasswithmyheadman’ uit ’94 integraal speelden, en die ons ook hier in de AB bracht, was een verrassing voor ons beiden. We vlogen elkaar niet naar de keel, meer zelfs: we amuseerden ons!

»In feite zijn Rick en ik pas sinds vier jaar écht vrienden. We raken zelfs overstuur als we gescheiden zijn. De enige reden dat hij niet bij dit interview is, is dat hij nog in de studio de boxset zit af te werken.»

HUMO In de nieuwe Underworld-single ‘Star’ som je een resem bekende mensen op, de ene – Joe Strummer bijvoorbeeld – al meer ‘ster’ dan de andere, Calvin Harris. Een ster van de dancerevolutie van de jaren 90 was Keith Flint van The Prodigy, die in maart van dit jaar een einde aan zijn leven maakte. Was dat voor jou ook een persoonlijk drama?

Hyde «Keith en ik waren geen boezemvrienden, maar we waren wel buurmannen in South Essex, een kleine plattelandsgemeenschap. Ik ben er in al die jaren verschillende keren op Keith gebotst. Ik vond hem altijd lovely. Helemaal niet z’n personage van op het podium: telkens als ik hem tegenkwam, was hij geïnteresseerd, aardig en voornaam.

»Ik heb in de loop der jaren véél vrienden verloren aan zelfmoord. Te veel. En ik begrijp hen, ik begrijp ‘het’. De enige reden dat ik hier nog rondloop, is dat ik mensen rond me heb geschaard die mij begrijpen. Ik sta er niet alleen voor, want zodra ‘het’ je alleen te pakken krijgt, is het voorbij.

»Sinds ik gestopt ben met drinken, heb ik het automatisme gekweekt om de telefoon te pakken en een vriend te bellen wanneer die gedachten weer eens komen opzetten. Want ik kan mezelf wijsmaken wat ik wil: die gedachten blíjven komen. Ik kan me ook alleen maar écht identificeren met mensen die die gedachten kennen. Ik ken mensen die zeggen: ‘Wel, ik heb die gedachten nooit.’ Dan denk ik alleen maar: goed voor jou, maar ik heb ze fucking wél. I fucking do have those thoughts. En ik moet er heel, heel alert voor blijven.»

HUMO Hoe alert ben je nu voor die zwarte gedachten?

Hyde «Ik weet uit ervaring dat ik ze kan krijgen op een goeie dag als deze. Zonder waarschuwing. Ineens is die stem er, die zegt dat het tijd is om te gaan. Twee jaar geleden deden Rick en ik in Manchester een prachtig kunstproject met daklozen. Het had me vol positieve energie gepompt, we kregen er ook nog eens een award voor, en na dat diner liep ik op een prachtige zomeravond over straat in Manchester. Ik was de gelukkigste mens op aarde. Maar eens in mijn hotel was er weer die stem: ‘Je zou jezelf beter ophangen. Just kill yourself.’ Eén seconde denk ik in zo’n situatie dan: ‘Ja.’ Mijn hand moet dan volledig onafhankelijk van mijn brein werken en iemand bellen en de telefoon tot aan mijn oor brengen en ik moet een stem horen die zegt: ‘Hey Karl, hoe gaat het?’ Ik moet dan ook eerlijk antwoorden: ‘Ik heb weer van die gedachten, het wordt donker.’ ‘Oké, waar ben je nu?’ En 10 minuten later zijn we weer inside jokes aan het maken, en is alles weer oké.

»Ik wenste dat Keith ook zo iemand had gebeld. Ik wéét dat hij nog sms’en heeft gestuurd, maar dat is niet genoeg. Je moet je telefoon pakken en iemand bellen. Je moet iemand te spreken krijgen. Misschien wilde ik wel dat ik een vriend van hem was geweest, dat hij mij had gebeld en dat ik langs zijn huis had kunnen gaan. Dan hadden we samen wat kunnen zitten kletsen. ‘Ja Keith, zo voelde ik me ook afgelopen woensdag.’ Om het dan over positieve dingen te hebben, naar welke muziek we tegenwoordig luisteren, of welke motorfiets hij nog had gekocht – you know, just have a laugh.»

‘Drift Series 1’ verschijnt op 1 november bij Caroline. Underworld speelt op 22 november in de Lotto Arena in Antwerpen. Info & tickets.

Humo 4130/44 VAN 29 oktober 2019

Dit artikel verscheen in:

HUMO van dinsdag 29 oktober 2019

Lees alle reportages

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: