Jan Mulder: 'We zouden kunnen beginnen met verbod op koppen van een leren bal voor de jeugd van 8 tot 14 jaar'

, door (jan mulder)

13
mulder 1200

'Geweldige dokter, maar hij zei dat ik blij moest zijn met een dikke knie'

Ik bewoog veel en deed aan wilde seks. In die actieve tijd was de medische begeleiding nog armoedig en in het beginstadium van wat tegenwoordig technisch allemaal mogelijk is. Zo ben ik ooit geopereerd aan een scheurtje in de meniscus, waarbij de operateur het waarschijnlijk overbodig achtte de kruisbanden even te controleren. Misschien waren ze nog niet ontdekt. Kijkoperaties bestonden nog niet.

Tientallen jaren later is die knie uit het lood. Gevolg: de eigenaar van het lichaam ‘zakt door zijn hoeven’. De knie zwoegt door en zwelt. Op naar het plaatselijke ziekenhuis voor een MRI. Siemens had zo’n apparaat in 1965, toen mijn ongemak werd veroorzaakt, nog niet uitgevonden. Benieuwd. Ik werd in de trommel gelegd en de inwendige film werd gemaakt. De diagnose werd me de volgende dag toegestuurd. Als je de aanhef ‘Betreffende de patiënt J. Mulder’ weglaat, is het een meeslepend episch gedicht.

In kennelijke staat

Na mediale meniscectomie

De femurcondyl fat set gewogen

Met verhoogde signaalintensiteiten daarbij

Zien we kraakbeenverlies

Kraakbeenverlies met

Osteochondraal letsel ter plaatse,

Versmalde gewrichtsspleet op het

Tibiaplateau

Hydrops en degeneratieve haakvorming

Mediaal

Scheuring in de achterhoorn

Ploeterde hij door

Kruis- en collaterale banden, hoewel slap, intact

‘Hydrops’ is de term voor opeenhoping van vocht. De zin ‘ploeterde hij door’ heb ik erbij verzonnen, de rest van het gedicht is de letterlijke tekst van röntgenoloog Bos. Met het gedicht in de hand ging ik naar een orthopeed in Groningen, mij door een vriend aanbevolen als dé deskundige op het gebied van knieën en protheses. ‘Heb je pijn?’ vroeg hij. ‘Nee, hij is alleen erg dik en geeft me het gevoel dat ik er elk moment doorheen kan zakken. Pijnscheuten, nee.’ ‘We gaan er geen kunstknie in zetten,’ zei de specialist. ‘Slechts 20 procent is tevreden en 10 procent daarvan is dat pas na een jaar of twee uitermate zwaar revalideren. Niet aan beginnen. Wees blij.’

Ik vond het een onverwacht eerlijk oordeel van een kunstknie-inzetter: hij was geen man met een winkel waarin de kassa moet rinkelen. Toch sputterde ik nog wat door: ‘Dokter, de MRI heeft een scheur in de buitenmeniscus geconstateerd. Een knie zwelt dan toch op en gaat soms helemaal op slot?’ ‘Meneer, van de inwoners van Groningen boven de 50 jaar heeft de helft een scheur in de meniscus. Die mannen lopen zaterdags als een kievit door de winkelpromenade. Ik zie u over drie maanden terug.’

Geweldige dokter, maar ik zit met een dikke knie. Hij zei dat ik blij moest zijn. En ik ben dat, voorlopig: er bestaan andere kwalen dan een versleten gewricht. Op 21 oktober werden de uitkomsten gepubliceerd van het onderzoek van neuropatholoog Willie Stewart van de Glasgow University over de gevolgen van het koppen van een leren bal, een onderzoek dat hij in januari 2018 was gestart: ‘Het risico varieert van een vijfvoudige toename van alzheimer en een viervoudige toename van motorische neuroziekten tot een tweevoudige toename van parkinson vergeleken met normale mensen.’

Dezelfde studie wees ook uit dat voetballers langer leven dan gemiddeld en hun kans op longkanker en hartfalen kleiner is. Moet je dan meer gaan voetballen en je zo vaak als maar kan op kniehoogte laten tackelen? We zouden kunnen beginnen met een verbod op koppen voor de jeugd van 8 tot 14 jaar.

Humo 4131/45 van 5 november 2019

Dit artikel verscheen in:

HUMO van dinsdag 5 november

Lees alle reportages

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: