Omgaan met dementie: 'Het hoofd vergeet, maar het hart niet'

, door (de volkskrant)

220
vrijbeled

– ‘Het hart wordt niet dement,’ schrijft u. Wat bedoelt u daarmee?

Huub Buijssen «Het emotionele brein gaat veel minder of veel later pas verloren. Mensen met dementie hebben gevoelens, ze verlangen naar liefde en aandacht en willen nuttig zijn. Dat zijn aanknopingspunten om contact te blijven houden. Als iemand geen dingen kan onthouden die zich recent hebben afgespeeld, moet je daar geen vragen over stellen. Je kunt het beter hebben over wat behouden blijft: ervaringen en gevoelens. Dat is het kostbaarste wat we hebben.»

– Het lijkt wel alsof emoties sterker worden bij mensen met dementie.

Buijssen «Met je verstand kun je gevoelens dempen, maar bij mensen met dementie raakt juist die vaardigheid als eerste aangetast. Het gevolg is dat ze heel verdrietig kunnen zijn, maar ook hartstikke blij. Dat zag ik bij mijn eigen moeder. Met elke mus in de tuin begon ze te stralen. En als het kleinkind op bezoek kwam, leek het wel alsof ze de loterij gewonnen had.»

– U signaleert dat veel mensen met dementie in een isolement terechtkomen.

Buijssen «Juist omdat de communicatie hapert. De meest gemaakte fout is dat mensen vragen gaan stellen: heb je goed geslapen, is die-en-die nog langs geweest, heb je een nieuwe blouse aan? Maar de zieke wéét niet meer of ze goed geslapen heeft en of de blouse nieuw of oud is, met als gevolg dat die zich ongemakkelijk gaat voelen. Wat je kunt doen, is praten over wat er om je heen gebeurt of over wat je zelf hebt meegemaakt, en wachten tot de andere daarop inhaakt. En dan kun je proberen hem of haar je volle aandacht te schenken. Als je dat lukt, bloeit de andere helemaal op.»

– Waarom ontkennen mensen met dementie zo vaak dat ze ziek zijn?

Buijssen «Als ze het toegeven, weten ze dat ze er niet meer toe doen en dat ze geleidelijk aan afgeschreven worden. Daarom gaan ze vaak fantaseren. Ze willen de façade ophouden dat ze nog volop in het leven staan.»

– Hoe hou je het vol om altijd maar dezelfde verhalen te horen? Of wat doe je als je demente vader wéér zijn jas aantrekt en zegt: ‘En nu ga ik naar huis’?

Buijssen «Soms hoor je het hele verhaal opnieuw aan en op andere momenten leid je af, want het moet voor jezelf ook leuk blijven. Ik beschrijf in mijn boek de strategie van een vrouw van wie de vader alsmaar weg wil: ‘Dat gaat nu niet, want de trein is al vertrokken.’ Of: ‘De auto is kapot.’ Soms ging ze met haar vader op weg richting zijn geboortedorp, tot hij te moe was om door te gaan. Op het laatst wilde hij na 300 meter weer terug.»

– Moet je blijven praten? Ook als je niet langer begrepen wordt?

Buijssen «Zeker. Tegen een baby praten vinden we allemaal belangrijk. Ook al zal die het zich later niet herinneren en ook al begrijpt hij niet wat we zeggen. Je maakt connectie en dát is waar het in het leven om gaat.» (mv)

Humo 4131/45 van 5 november 2019

Dit artikel verscheen in:

HUMO van dinsdag 5 november

Lees alle reportages

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: