Herman Brusselmans: 'Noch de N-VA, noch Vlaams Belang ligt er een nanoseconde van wakker dat cultuur weleens belang zou kunnen hebben in een doorsneesamenleving'

, door (hb)

1188
brusselmans 1200

We verlaten de Vooruit, en gaan naar Bokrijk, waar uit één van de archetypische Bokrijkse huisjes een boer tevoorschijn komt. Hij steekt een gerolde sigaret in z’n bek, kijkt om zich heen, en schijt achter een struik. Hij veegt z’n gat af met z’n poellemuts, en gooit dat hoofddeksel naar een toeschouwer, die het vol in het gezicht krijgt. De boer staat op en geeft de boerin, die erbij is komen staan, een rammeling met de steel van een hooivork. Wel, deze boer, alsmede de boerin, krijgen subsidies.

Dit alles is beslist door de N-VA-coryfee Jan Jambon, die niet alleen minister-president van Vlaanderen is, doch tevens Vlaams minister van Cultuur, en in die hoedanigheid heeft hij als een blinde, manke haan beslist welke op de rand van de dood hangende kiekens nog wat susbidiekruimels mogen oppikken, en welke niet. Hoe dan ook zijn de kruimels zeer schaars, en wie klaagt dat hij honger heeft, wordt uitgescholden voor profiteur, geldzak, dief, overbodige potsenmaker en schaamteloze niksnut. Rechtse partijen staan erom bekend dat de sector cultuur ofwel minder poen krijgt ofwel helemaal geen poen. Noch de N-VA, noch Vlaams Belang ligt er een nanoseconde van wakker dat cultuur weleens belang zou kunnen hebben in een doorsneesamenleving. Dat Jan Jambon of Filip Dewinter ooit een roman leest, is even denkbaar als dat James Cooke zich minder dan vijf keer per week in de reet laat naaien. Liesbeth Homans die naar een toneelstuk gaat? Dries Van Langenhove die naar een arthousefilm kijkt? ’t Is even waarschijnlijk als Tanja Dexters die een verbodsteken op haar flamoes kleeft. Bart De Wever die een gedicht leest dat hij niet opgeduikeld heeft uit een duf verzamelbundeltje Oud-Romeinse poëzie? Tom Van Grieken die een concert van Taxiwars bezoekt? Even voor de hand liggend als Margriet Hermans die besluit om als catwalkmodel te solliciteren bij Gucci.

In Nederland wil de PVV van Geert Wilders ook iedereen die iets met cultuur te maken heeft ringeloren. In Italië willen de rechtse klootzakken het net zo goed. En in Noord-Korea verdwijnt iedereen die het woord cultuur in het Noord-Koreaans kan spellen voor minstens vijftig jaar in een concentratiekamp. Of zal ik zo ver gaan om over de boekverbranding van de nazi’s te beginnen? Nee, zo ver ga ik niet. En trouwens, een heleboel van de boeken die de nazi’s op de brandstapel slingerden, verdienden niet beter.

Maar goed, je hoort in dit debat niet weinig stemmen rondtoeteren: cultuur moet geen subsidies krijgen, want 90 procent van wat cultuur wordt genoemd, is saai, slecht, onnozel, ridicuul, onbegrijpelijk, en totaal ongeschikt voor Jan met de pet. Aldus moet niet cultuur gesubsidieerd worden, maar wel de dingen die de goedkeuring van Jan met de pet kunnen wegdragen, zoals de voornoemde achter een struik schijtende boer in Bokrijk, de decors van ‘Thuis’, de films betreffende ‘F.C. De Kampioenen’, het toneelstuk ‘Nonkel Sjarel heeft een klein pietje’, zoals opgevoerd door vereniging Eikels Worden Bomen in Waarschoot, en de herdruk van de romans van Ernest Claes, Stijn Streuvels en natuurlijk Hendrik Conscience.

Als ik hier een halve minuut over nadenk, beweer ik het volgende: wordt het niet eens hoog tijd dat Jan met de pet, verzwaard met een molensteen rond z’n nek, de plomp wordt ingepleurd? Leve het elitarisme! Weg met de rechtse kerk! Viva de Roemeense versies van ‘Hamlet’ in de Vooruit! Ondertussen doe ikzelve, de intrigerendste auteur van Vlaand’ren, het al 37 jaar zonder subsidies. Ik heb ooit één keer geldelijke bijstand aangevraagd, en toen kreeg ik een brief van het ministerie waarin stond dat ik veel te lelijk, te opstandig, te recalcitrant en te vunzig was, waarbij het woord recalcitrant verkeerd gespeld was (relancritant). Ik verbrandde de brief, schreef nog gauw een romannetje waarmee ik 100.000 euro verdiende, en besloot dat ik de verheffing van mijn volk, betaald of niet, te eeuwigen tijde verder zou zetten.

Humo 4133/47 van 19 november 2019

Dit artikel verscheen in:

HUMO van dinsdag 19 november

Lees alle reportages

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: