Humo sprak toch wel met Zappa zeker?

Deel
14600_zappa200.jpg

Het lijkt erop dat het vallen der bladeren een zalvende invloed heeft op de kreativiteit van Rock-geniën: enkele weken geleden werd in dit teenagerboekje niet op wierook gekeken toen 'Overnite Sensation', de 16de lp van Frank Zappa en zijn Mothers of Invention besproken werd. En terecht: Zappa en de Zijnen zijn weer helemaal de ouden. Hoog tijd, bijgevolg, voor een gesprek :

Zappa: Un stella?

HUMO Nooit tijdens het werk! Vertel integendeel eens wat er allemaal gebeurd is sinds je hier twee jaar geleden zo'n fraai concert kwam geven in het Paleis Voor Schone Kunsten?

Zappa: Laat es kijken. Ik ben door een of andere lefgozer van de planken gemaaid in Londen, zodat ik een goed aantal maanden in een rolstoel heb doorgebracht. Mijn peperdure installatie is in de vlammen opgegaan tijdens een concert in het Kasino van Montreux. Ik heb een aantal lp's gemaakt die niet te best verchten. En ik heb tevergeefs gepoogd twee gigantische groepen in leven te houden.

HUMO: Gepoogd ?

Zappa: Jawel. Zo'n 20-man sterke band als Grand Wazoo bijvoorbeeld kan je onmogelijk in leven houden als je geen ontiegelijke toegangsprijzen wil vragen, zodoende schoot ik er bij elk van onze optredens een flink deel van mijn toch niet zó omvangrijke privé-fortuin bij in. Je kan nagaan hoelang een mens zoiets blijft doen, voor hij kopje onder gaat.

HUMO Waarom heb je het een tijdlang wèl gedaan?

Zappa: Omdat ik op dat moment die muziek wilde maken, natuurlijk. Als je je via muziek wil uiten mag je dat niet laten beknotten door problemen van materiële aard: als je iets wil maken, en dat iets kost veel geld, dan moet je zorgen dat je dat geld vindt.

HUMO Maar je had toch net zo goed de muziek die je wilde maken kunnen brengen zonder dat je met die hele bende op stap moest. Als je met de Grand Wazoo niet op Europese toernee was gegaan, had je toch niet per se verlies moeten maken.

Zappa: Dat klopt, als een bus zelfs, maar alleen in teorie. De praktijk is weer heel wat anders: al die jongens van de Wazoo hadden hun leven lang in de studio gezeten. Nu ze eens eindelijk in een echte groep mochten meespelen, stelden ze al gauw als conditio sine qua non dat er een Europatoer aan vast zou zitten, kwestie van een beetje van de wereld te zien natuurlijk. Begrijpelijk, maar erg duur, hoor.

HUMO Was je toen blij dat je je orkestleiderskapaciteiten optimaal kon botvieren ?

Zappa: Blij? Nou nee, laten we zeggen dat ik het al mooi wond, dat ik iets kon doen. Erg veel spring- en danswerk kan je helaas niet bieden vanuit een rolstoel.

HUMO Wat heeft je nieuwe groep, die we in Vorst-Nationaal aa'n 't werk zagen, meer dan de vorige?

Zappa: Deze groep bezit 1.000% meer muzikaliteit.

HUMO En 1.000 % minder teatraliteit ?

Zappa: Raak opgemerkt, oliebol. Dat gebrek aan teatraliteit heeft zijn redenen natuurlijk. Ik ben misschien wel een vrij autoritaire jongen, maar ik heb toch niet de minste behoefte om iemand gedragingen te gaan opdringen die hem niet liggen. Van Howard Kaylan en Mark Volman kon je zó verwachten dat ze gek gingen doen op het toneel, die kerels zijn ervoor geboren, maar Jean-Luc (Ponty), Bruce en Torn (Fowler), Ruth Underwood, George Duke en Ralph Humphry zijn nu niet direkt lolbroeken. Zodus vraag ik hen alleen sterke muziek te maken, en dat kunnen ze.

HUMO Wat doen de andere Mothers, de ouwe, tegenwoordig?

Zappa: Even denken: Jimmy Carl Black, 'the Indian of the Group', drijft een snoepwinkel in New Mexico, Bunk Gardner hangt ik weet niet waar uit, Don Preston maakt allerhande Magische Trips in Los Angeles, Mark en Howard zullen wel op toernee zijn met hun groep, Aynsley Dunbar werkt met Reed en Bowie. Wie zijn we nog vergeten...

HUMO Roy Estrada, Art Tripp...

Zappa: O, ja, die zitten bij Captain Beefheart.

HUMO Zodat Beefheart's band een beetje op de Zoon van Zappa gaat lijken ?

Zappa: Zo zou je't kunnen noemen. Het weze overigens duidelijk dat de muziek van Beefheart mij geen fluit meer interesseert.

HUMO: Heeft hij die mooie diepe stemfraseringen van jou gejat, of jij van hem ?

Zappa: Hoe zal ik dat zeggen? Zó misschien: als Frank Zappa ooit de geschiedenisboeken haalt, dan zal dat zijn omwille van het feit dat hij de Vokale Coach van Don Van Vliet alias Captain Beefheart is geweest. Nu Gij.

HUMO Hoe komt het eigenlijk dat jij ondanks het feit dat groepen komen en groepen gaan, al meer dan tien jaar blijft bestaan?

Zappa: Nou, omdat het mijri beroep is zeker? Er zijn toch wel meer mensen die meer dan tien jaar lang hetzelfde beroep uitoefenen, of niet? Ik ben muzikant en ik zal dat wel altijd blijven denk ik. Ik heb nooit wat anders gedaan.

HUMO Behalve nu en dan een film natuurlijk.

Zappa: Precies.

HUMO Het raakt je natuurlijk niet dat die films nauwelijks publiek trekken, en door de kritiek grondig gekraakt worden.

Zappa: Het raakt me natuurlijk wèl, maar ik zal er niet voor bijdraaien. Ik vind '200 Motels' nog altijd een goeie film. Hij kon weliswaar beter, maar hij is goed. Volgende vraag.

HUMO Wanneer kom je nog eens een festival presenteren hier bij ons, zoals je dat zo voorbeeldig deed in Amougies in '69?

Zappa: Zwijg daarover, da's de zwartste periode uit mijn hele leven. Stel je voor. Eerst laten ze me naar hier komen om een festival te presenteren, iets wat me eigenlijk helemaal niet ligt. Ik weet nog altijd niet hoe het komt dat ik me laten overhalen heb. Dan blijkt dat geen kat uit het publiek ook maar een woord Engels begrijpt, zodat mijn oergeestige woordspelingen nul komma nul effekt sorteren, met het gevolg dat ik totaal overbodig ben, en als zodanig afzie van de job van presentator. Omdat ik hier dan toch zat, heb ik me nogmaals laten overdonderen, en ben ik op verzoek van de organisatoren gaan jammen met een aantal groepen, zeer tot hun ongenoegen trouwens. Laat me tenslotte zeggen dat het ijskoud was in Amou-gies en dat er alleen maar Groene Hotdogs te vreten waren, dan begrijp je dat iedereen die het nog in zijn punthoofd haalt in het holst van de winter een festival te organiseren, mijn beste wensen meekrijgt en regelrecht de pot op kan.

HUMO: Hoe komt het overigens dat je nog nooit een hit hebt gehad?

Zappa: Dat moet je mij niet vragen. Ik probeer al jaren niets anders. Wij hebben al zowat tien singels uitgebracht, telkens zonder resultaat. Ik heb daar natuurlijk mijn teorie over: kijk, ik denk dat de platenfirma niet weet dat de singels singels zijn, en ik denk dat de d.j.'s niet weten dat het singels zijn, en ik denk dat het publiek niet weet dat het singels zijn, en ik denk dat ik verdomme de enige ben die weet dat het singels zijn. Ik kan soms huilen als ik de hitlijsten bekijk, en wij staan er wéér niet in. Stel je voor dat wij het zouden maken met zo'n verrotte kommersjele singel. Dan zouden de mensen nieuwsgierig worden en onze lp's kopen, en dan zouden ze pas serieus flippen: ze zouden er immers helemaal niets meer van begrijpen, en dat zou ik heel leuk vinden.

HUMO Zou het dan toch kloppen wat de Nederlandse rockschrijfster Elly De Waard over jou zegt: dat je intellektualistische muziek brengt?

Zappa: Geen Kommentaar.

HUMO Waarom ontbreekt Het Politieke Engagement vrijwel volledig in je recente werk? Is het in Amerika allemaal beter geworden, of sta jij nu in het andere kamp?

Zappa: Amerika is geen lor beter geworden, integendeel, maar dat moet voor mij geen reden zijn om in herhalingen te vallen. Wat ik te zeggen had, heb ik gezegd. Het heeft geen zin daar altijd weer op terug te komen. Dat zou niet leuk zijn voor mij, en ook niet voor de mensen die al van in het begin mijn platen kopen. Die hebben recht op enige tematische afwisseling, vind je niet?

HUMO Waarom heb je in Brussel zo weinig nummers van die laatste lp gespeeld ? Ik meen alleen 'Montana' herkend te hebben?

Zappa: Omdat, ik het materiaal dat op 'Overnite Sensation' staat allang achter mij heb liggen. Die nummers boeiden me toen ik ze schreef, toen ik ze repeteerde, en toen ik ze opnam, maar nu heb ik er eigenlijk nog maar weinig uitstaans mee. Ik zit met andere dingen aan mijn hoofd: mijn volgende solo-lp bijvoorbeeld. Daar staan wèl veel dingen op die we in Vorst gespeeld hebben, 'Cosmic Débris' en 'Penguin in Bondage' o.a. Dat is het soort muziek dat ik nu maak. En ik ga door met zingen, dus je kan maar beter vertrouwd raken met mijn stemgeluid.

HUMO Naar wat voor muziek luister je thuis?

Zappa: Penderecki, jazz, geen pop. Ik wil me niet teveel laten beinvloeden, begrijp je.

HUMO Waar wil je eigenlijk naartoe met die teksten van jou ?

Zappa Ik wil schrijven over dingen die mij interesseren, en als dat nou niet precies dezelfde dingen zijn voor iedereen, is mijn probleem niet. hé. Ik zing over 'Dental Floss' orndat ik dat wil. En omdat Dental Floss (een produkt om etensrestjes vanachter je kiezen te verwijderen) volgens mij een boeiend onderwerp is.

HUMO Ook als je bedenkt dat, in Europa bijvoorbeeld, niemand weet wat Dental Floss is.

Zappa: Ook dan, inderdaad. Maar ik ben niet van kwaje wil. Ik pas mijn show aan telkens ik een niet-Engelssprekend land aandoe. Ik breng geen fundamentele wijzigingen aan hoor, maar ik maak het niet te moeilijk. Tijdens het eerste concert van deze toernee heb ik wel eens een heel erg lang nummer gebracht, met een ontzettend ingewikkelde tekst, maar omdat ik zag dat er nauwelijks op gereageerd werd, heb ik hem daarna maar laten vallen. Maar wat zit ik hier weer te vertellen, waarom vraag je me niet eens wat ik graag zou doen.

HUMO Wat zou je graag doen?

Zappa: Lachen, verdorie, lachen. Kom, laten we lachen. Eén, twee, drie... (lacht)

HUMO (idem) (en nog wat hikkerig) Todd Rundgren vindt anders dat je niet erg grappig meer bent. Dat je liever de beste dan de grappigste muzikant op de sien wil zijn.

Zappa: Wij zijn ongelooflijk grappig. Maar het grappigste aan wat wij doen, is dat we het doen. Maar dat heeft niemand door.

HUMO Wat ik niet door heb, is waarom jij en Lennon zo'n minderwaardige plaat moesten afleveren bij 'Some Time in New York City'.

Zappa: Nou, ik begrijp ook nog altijd niet hoe John dat gedurfd heeft. Dat was je reinste privé-lol, en het was nooit de bedoeling dat die tapes het daglicht zouden zien. Als het dan toch zo nodig moest, had ik graag gehad dat John me a) ervan op de hoogte had gebracht, en dat hij b) niet met die tapes had zitten knoeien...

HUMO Hoe bedoel je ?

Zappa: Welja. John heeft die bandjes als het ware gecensureerd. Eerst heeft hij alle Vuile Praat weggelaten die Mark en Howard tijdens die jam uitgekraamd hebben, en dat was niet weinig. Vervolgens heeft hij alle scheldwoorden die een van de omstaanders voortdurend tot Yoko Ono richtte uitgewist, zodat je nog nauwelijks kan spreken van een waarheidsgetrouw beeld van wat er die dag gebeurd is. Daardoor ben ik wel een beetje ontgoocheld in John, ik had dat nooit van hem gedacht, maar goed, van je vrienden moet je het hebben.

HUMO Juist. Nog een vraagje: vind jij het niet lastig altijd maar voor Guy Mortier gehouden te worden?

Zappa: Ach, wat, de tol van de roem, hé, mijn beste, daar is geen kruid tegen gewassen.

Marc Didden

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: