Hugo MatthysenLam gods

'Als een lam op een kip leek, zou het een kuiken zijn'

Het Lam Gods is sinds een paar weken weer te bezichtigen in Gent, na een restauratie die drie jaar heeft geduurd. En het resultaat mag er zijn. Het veelluik schittert en fonkelt als een grootouderlijk huis na de lenteschoonmaak. Alle details zijn na lange eeuwen weer tot in detail te bewonderen (sorry, het is niet onze schuld dat die details zo gedetailleerd zijn). Ook de lijst werd voorzichtig maar grondig geboend met de was van speciaal daarvoor opgeleide bijen. Toch klinkt er ook kritiek.

RUDIGER PERMENTIER (hoofdrestaurateur) «Och, kritiek is er altijd, maar soms gaat die echt te ver. Vorig weekend had ik stoofvlees klaargemaakt, helemaal zelf. Dat is een heel werkje. Mijn vrouw vond het heel lekker. 'Maar', merkte ze op, 'het is wel erg lelijk!' 'Is het dan lelijker dan ander stoofvlees?' heb ik nog gevraagd. 'Nee,' antwoordde ze, 'eigenlijk niet. Maar dat maakt het an sich niet minder lelijk'. Ik vond die kritiek heel onrechtvaardig.»

HUMO Waarom?

PERMENTIER «Het was nooit mijn bedoeling om mooi stoofvlees te bereiden. Ik wilde gewoon lékker stoofvlees maken.»

HUMO Had je niet in één moeite door ook wat aan het uiterlijk van dat gerecht kunnen doen?

PERMENTIER «Ik ben maar een eenvoudige hobbykok. En het zag er echt niet slechter uit dan ander stoofvlees, hoor.»

HUMO Waarom maakte uw vrouw er dan een punt van?

PERMENTIER «Ze heeft ontdekt dat ik een seksuele relatie heb met een dame van een zangkoor. Of beter gezegd: dat ik géén relatie heb met een dame van een zangkoor. Want ik maakte die van ons wijs dat ik elke donderdag moest gaan zingen, maar dat was een alibi voor mijn overspel. Sindsdien doet mijn vrouw moeilijk over alles. Onbegrijpelijk! Dat mens zeurt en snauwt omdat ik dus geen, ik herhaal: géén relatie heb met iemand van een zangkoor.»

HUMO Maar er is dus ook kritiek op het Lam Gods.

PERMENTIER «Van wie? Van mijn vrouw zeker?!»

HUMO Het lam zou helemaal niet op een lam lijken, maar op een schaap.

PERMENTIER «Ten eerste: een lam lijkt sowieso op een schaap. Het zou maar erg zijn als het op een kip zou lijken. Dan zou het een kuikentje zijn.»

HUMO Zeker, maar een lam is een onvolwassen schaap. Dat in het schilderij lijkt al tot wasdom te zijn gekomen.

PERMENTIER «Zo'n meesterwerk maak je niet in één week. Daar is jaren aan gewerkt. Het lijkt mij waarschijnlijk dat de gebroeders Van Eyck een mooi lammetje lieten poseren, maar na twee jaar was dat natuurlijk al volwassen, zoals elk gezond schaap. Dat hebben ze heel natuurgetrouw afgebeeld.»

HUMO U geeft dus zelf toe dat het Lam Gods eigenlijk een schaap is?

PERMENTIER «U snapt duidelijk niks van schilderkunst. In de loop der geschiedenis zijn er heel wat verflagen toegevoegd. We hebben heel wat lagen weer verwijderd, maar dat kun je niet eindeloos blijven doen. Van Eyck zelf is elke dag braaf aan dat opgroeiende schaap blijven schilderen. Als je nóg honderd laagjes verf afschraapt, bots je vast op dat lam. Wellicht zie je dan ook nog de hand van een boerenmeisje dat het diertje een flesje geeft tijdens het lange wachten. Dat beest is dus wel degelijk aanwezig in het schilderij.»

HUMO De kritiek is onterecht?

PERMENTIER «Zonder twijfel. De middeleeuwers hadden daar geen moeite mee. Die riepen vrolijk: 'Een lam? Een schaap? Maakt niet uit, als we het maar kunnen aanbidden.' En gelijk hadden ze. Het is net als met dat stoofvlees, en wat dat betreft mogen de kunstliefhebbers blij zijn dat mijn vrouw niet in die tijd leefde, want dan had ze de Gentenaars misschien met haar giftige kritiek aangespoord om een kippenhok te maken van dat meesterwerk. Overigens mogen we blij zijn dat het poserende schaap de voltooiing van het schilderij heeft overleefd, anders was de centrale figuur een dood schaap geweest. En dan had Van Eyck over al die prachtige gewaden rouwkledij moeten schilderen. Dat zou erg jammer zijn geweest.»

De geheimen van het Lam Gods Canvas, zondag 16 februari 20.55

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234