null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

hoe dodelijk is het winteruur?

‘Het verzetten van de klok kost duizenden mensenlevens’

Het gezeur over het halfjaarlijkse vooruit- of terugdraaien van de klok hoort bij de herfstgezelligheid, net zoals kastanjepuree met doodgeschoten dier, het verstoren van de stilte op kerkhoven met bladblazers vanuit aangrenzende tuinen, en pakjesbezorgers die struikelen over pompoenen die ter verfraaiing in voortuinen liggen te rotten. Maar door de corona-ellende en de huidige energiecrisis is het debat de voorbije jaren een beetje verflauwd. Of is het verspringen van een uurtje eigenlijk niet zo erg?

Hugo Matthysen

ERROL VERHOEVEN (antizomertijder) «Elk jaar leidt dat tijdsverschil tot duizenden doden in Europa. In de leegte van de Franse Champagnestreek bijvoorbeeld ligt, als een dode vlieg in een badkuip van een onbewoond huis, een dorpje dat zo onbeduidend is dat iedereen de naam ervan vergeten is.»

HUMO Dat klinkt als het begin van een luguber verhaal.

VERHOEVEN «Dank je wel. Ik heb heel wat werk in die openingszin gestoken in de aanloop naar dit gesprek. Mijn vrouw, die erg kritisch is, heeft me daarbij geholpen. Ik had eerst een dode mot in die badkuip gelegd, maar op haar advies heb ik daar een vlieg van gemaakt. Dat klinkt vluchtiger, meende ze, hoewel een mot natuurlijk ook kan vliegen.»

HUMO Juist. Wat is of was zo speciaal aan dat dorp?

VERHOEVEN «Elk jaar verdwenen er bejaarde mensen, zonder sporen na te laten. Ach ja, die hebben misschien het vliegtuig naar Spanje genomen om daar nog een mooie oude dag te beleven, dacht men dan.»

HUMO Men stelde zich daar geen verdere vragen bij?

VERHOEVEN «Nee. In dat dorp praten de mensen niet met elkaar, want dat doorbreekt de eentonigheid. En die eentonigheid is het enige wat ze hebben. Wie toch wat afwisseling wil, gaat bijvoorbeeld in een Spaanse badplaats wonen, zoals men over die verdwenen bejaarden veronderstelde.»

HUMO Maar die bejaarden waren helemaal niet naar Spanje verhuisd?

VERHOEVEN «Dat aanvoelen klopt. Afgelopen zomer vond men onder de torenklok van het plaatselijke kerkje een stapel stoffelijke overschotten. De politie heeft gereconstrueerd wat er is gebeurd. In maart 2012 dacht de oude Gérard: de zomertijd begint, ik zal de klok eens verzetten. Hij klom op de gammele lader en draaide de wijzers een uur vooruit. Dat gaat vlot, dacht Gérard, maar hij was niet vatbaar voor de wijsheid die elke wielrenner kent: een afdaling vergt meer technische vaardigheid dan een beklimming. In het halfduister van dat muffe kerkje tuimelde hij van die krakende ladder en stierf hij. Een half jaar later dacht de gepensioneerde Cyrille: oei, het is wintertijd en de klok is nog niet verzet, dat zal ik eens verhelpen. Hij sjokte naar de torenklok, en daar zag hij de vermiste Gérard liggen. First things first, dacht Cyrille, maar dan in het Frans, en avant! Hij klom omhoog, verzette de klok en kwam daarna ongelukkig ten val. En zo ging dat maar door, jaar na jaar, tot een treinconducteur de voorbije zomer de berg lijken ontdekte.»

HUMO Wat doet een treinconducteur in een kerkje in de Champagnestreek?

VERHOEVEN «De man was op zoek naar zichzelf. Veel mensen denken dat ze zichzelf in Santiago de Compostela kunnen hervinden, met name als ze daar te voet heen trekken. Afgelopen zomer passeerde die treinconducteur in dat Franse dorpje, op zijn weg naar Compostela. Hij ging dat kerkje binnen, op zoek naar wat verkoeling. Wat een vreselijke stank is me dat, dacht de man, die nochtans wel wat gewend was, want treinen kunnen behoorlijk meuren. Hij vond de oorzaak van die vreselijke geur achter de deur naar de klokkentoren.

»In de meer achtergebleven streken van Europa heb je nog duizenden van die dorpjes. Het verzetten van de klok kost dus elk jaar duizenden levens.»

HUMO Die gruwelijke ontdekking zorgde vast voor ophef in dat dorpje?

VERHOEVEN «Toch niet. De mensen kennen elkaar amper, omdat er geen gesprekken worden gevoerd. Ze kijken alleen tv, of bij mooi weer naar de groenten in hun tuintjes. Ja, het leven is daar nog eenvoudig, het groeien der groenten is daar een jaarlijks spektakel waar iedereen met volle teugen van geniet.»

HUMO Wat kunnen wij leren van dit verhaal?

VERHOEVEN «Enorm veel, natuurlijk. Maar als ik er twee dingetjes mag uitpikken? Ten eerste dat het een enorme impact kan hebben als je in een openingszin een mot vervangt door een vlieg. En ten tweede… dat weet ik niet meer. Want ik vond dit verhaal zo saai dat ik het al voor driekwart ben vergeten. Was het niet iets met iemand die van een keldertrap viel terwijl hij aan zijn groentetuin dacht? Of zo?»

HUMO Zoiets. Ongeveer. Dank je wel.

‘Winteruur’, Canvas, maandag 31 oktober, 23.05

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234