null Beeld ZUMA Press
Beeld ZUMA Press

HistoricusHenny Habermans

‘Om de russen af te remmen, verwijderen we best alle bushaltes’

Toen Julius Caesar in 58 voor Christus begon aan de verovering van onze streken trof hij een zootje aan. Er waren in Gallië zoveel stammen dat hij door de bomen het bos niet meer zag. En om het helemaal ingewikkeld te maken, waren sommige van die stammen met elkaar verwant, en andere weer niet. De Morenen bijvoorbeeld beschouwden zichzelf als een broedervolk van de Atrebati, maar voor de Atrebati waren de Morenen een aartsvijand. En hoe zat dat precies met die Nerviërs en zo, en waren dat Kelten of Germanen?

Hugo Matthysen

HENNY HABERMANS (historicus) «Het blijft een raadselachtige periode. Caesar begon in 58 voor Christus aan de strijd, maar hoe kon hij weten dat Christus achtenvijftig jaar later zou worden geboren? Was hij helderziende of zo? En wat als Christus een meisje was geweest?»

HUMO Ja, wat dan?

HABERMANS «Dan had ze misschien Jessica geheten, of Rebekka. Dan zouden we nu jessicamiljaar! of rebekkamiljaar! roepen als we bij het timmeren op onze eigen vinger kloppen, in plaats van jezusmiljaar. Maar vermits we dat niet doen, mogen we er van uitgaan dat Jezus een jongen was.»

HUMO Nu even terug naar die Galliërs als dat mag. Hoeveel stammen waren er precies?

HABERMANS «Dat weet niemand, want daar werd enorm mee gefoefeld. Een voorbeeld: Caesar versloeg in het begin van zijn veldtocht de Opdrekonen. Hij legde hen zware belastingen op en dwong hen Latijnse vervoegingen in te studeren. Die Opdrekonen vonden dat prima. Een week later werd Caesar in de rug aangevallen door de Stugzadezen. Dat waren gewoon de Opdrekonen die onder een andere naam terugsloegen. Caesar had beter al zijn tegenstanders een rugnummer gegeven of zoiets, dan had hij ze kunnen herkennen. Nu wist hij niet of de moorddadige snorrendragers die zijn legioenen aanvielen, niet dezelfden waren met wie hij gisteren vrede had gesloten.»

HUMO Hoe heeft hij dat probleem opgelost?

HABERMANS «Bij Galliërs met wie hij vrede had gesloten werd de linkerpink afgehakt. Zo kon men hen identificeren. Maar! Op een opendeurdag in een Romeins kamp bij Doornik kwam een groep van dertig Krezodiërs langs. Allemaal met ontbrekende linkerpinken, er was dus geen reden tot achterdocht. Die jongens keken bewonderend naar de wachttorens, deden mee aan de volksspelletjes en de tombola voor het goede doel en ze stonden braaf in de rij bij de barbecue waarvoor ze keurig eetbonnetjes hadden gekocht. Tot opeens een van die mannen de cambruniculus in de fik stak, toen was het kot te klein.»

HUMO Wat is een cambruniculus?

HABERMANS «Dat weten we niet, we weten alleen dat hij in de fik werd gestoken.»

HUMO Was het een mens, een dier, of een voorwerp?

HABERMANS «In een overgeleverd verslag staat letterlijk ‘De opendeurdag was een groot succes. Maar de sfeer sloeg helemaal om toen de Krezodiërs de cambruniculus in de fik staken’. Caesar zelf heeft daar niks over geschreven, waarschijnlijk wou hij niet dat iemand wist dat hij zich in de luren had laten leggen door Krezodiërs die zélf hun linkerpinken hadden afgehakt, zodat ze ongezien de cambruniculus in brand konden steken.»

HUMO Maar die cambrinuculus moet wel iets belangrijks zijn geweest?

HABERMANS «Dat zou je denken, maar ook in onze tijden zie je wel eens dat na een feestje een brievenbus of een bushokje wordt vernield. Moeten toekomstige historici daaruit afleiden dat bushokjes belangrijk zijn als je militaire successen wil behalen?»

null Beeld © VRT
Beeld © VRT

HUMO Ik zou denken van niet.

HABERMANS «Toch is het perfect mogelijk dat bijvoorbeeld de Russen vanuit het noorden naar Antwerpen trekken, omdat ze dat willen veroveren. In Zandhoven aangekomen denken ze: ‘Die tanks, die vallen wel erg op. Weet je wat, we gaan met het openbaar vervoer. We zetten onze jongens op bus 427, en vanaf het Rooseveltplein kunnen ze zich schietend een weg banen naar het Antwerpse stadhuis.’ Als je zoiets wil voorkomen, dan kan je best alle bushokjes verwijderen, zodat de Rus niet weet waar hij op de bus moet wachten.»

HUMO Dus?

HABERMANS «Vermits Julius Caesar helderziend was – hij wist immers precies wanneer Jezus zou worden geboren – kon hij ook voorzien dat er ooit autobussen door het huidige België zouden rijden. Dat hij op grond van dat inzicht alvast bushokjes begon te plaatsen, de zogenaamde cambruniculi, bewijst dat hij zijn tijd ver vooruit was. Dat de Russen die ooit zouden gebruiken om Antwerpen te veroveren, had hij dan weer niét in de gaten. Ach, niemand is perfect.»

Caesar’s Doomsday War

Canvas, maandag 21 maart, 19.10

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234