null Beeld Brunopress
Beeld Brunopress

‘DWDD’

Arnon Grunberg: ‘Ik leg sinds 1993 alle uitnodigingen van de schoft Matthijs van Nieuwkerk naast me neer’

Arnon Grunberg

Mijn allerbeste Matthijs van ­Nieuwkerk,

De Standaard vatte de affaire zo samen: u zou zich te buiten zijn gegaan aan ‘grensoverschrijdend, toxisch en vernederend ­gedrag.’ Nu is dat woord ‘toxisch’ overbodig. Bestaat er grensoverschrijdend en vernederend gedrag dat niet toxisch is? In de sm-kelder misschien, waar men betaalt om vernederd te worden – en de vernederingen daar zijn lang niet goedkoop. Bij u waren ze gratis, maar uw werknemers zaten er niet op te wachten.

Mallarmé dacht dat de wereld zou uitmonden in een boek. Voor het zover is, mondt de Bekende Nederlander of Vlaming (of welke bekende dan ook) uit in een affaire. Wat dat betreft is er weinig nieuws onder de zon. De hongerige burger die de mond vol heeft over ‘consuminderen’ tijdens de borrel – het zijn altijd de anderen die moeten consuminderen – reist van affaire naar affaire. De opwindingen zijn overal. ‘Men verlangt ernaar te zijn’, zoals een vriendelijke filosoof op een avond in Den Haag nog eens zei met andere woorden.

Ooit kon je zeggen: waar ik ben, is de dood niet en waar de dood is, ben ik niet.

Tegenwoordig luidt het adagium: waar ik ben, is het leven net niet en waar het leven echt is, ben ik niet. Voor u geldt: waar Matthijs is, is de vernedering. Al getuigt het van kwaadaardigheid om te denken dat waar de vernedering is, het olijke gezicht van Matthijs per definitie om de hoek komt kijken.

Wij kennen elkaar al heel lang, lieve vriend. In 1993 begon het tussen ons. U werkte toen nog voor Het Parool en dankzij de onvolprezen bemiddeling van uitgever in ruste, Vic van de Reijt, mocht ik voor Het Parool naar Vlaanderen afreizen om Eriek Verpale te interviewen. Verpale overleed in 2015 – daar kunt u niets aan doen, laten we dat vooropstellen. En voor zover ik kan nagaan, is Verpale ook niet bovenmatig door u vernederd, niet meer dan de gemiddelde televisiekijker – en niemand mag vergeten: de televisiekijker wílde door u vernederd worden.

Enfin, terug naar 1993, u wist nog niet of Het Parool het interview zou gaan afdrukken, maar u beloofde in elk geval mijn reiskosten te vergoeden. Het Parool drukte het interview nooit af, dat deed Trouw, op 1 april 1993 om precies te zijn, maar de beloofde reiskosten zijn nooit betaald. Niet door Trouw, want Het Parool zou dat doen, niet door Het Parool want u ontpopte zich in het voorjaar van 1993 als een kleine schoft. Die moeten er natuurlijk ook zijn, ze vervullen een functie.

Maar zoals voormalig premier Van Agt ooit tegen mij zei over de Oranjes: ‘Ze vergeten niets, en ze vergeven niets.’ Nu behoor ik niet tot de Oranje-clan, ik ben koning noch prins, maar vergeten doe ik ook niets, en vergeven pas als men op de knieën gaat. Of de betrokkene moet volstrekt onbeduidend zijn.

Alleen al omdat u mij nooit om vergiffenis hebt gevraagd voor het geld dat u van een armlastige, jonge schrijver hebt afgepakt, heb ik vele uitnodigingen in de loop der jaren naast mij neergelegd.

Op 3 oktober 2015 noteerde ik in de Volkskrant: ‘Een enkele uitzondering daargelaten is de talkshow vooral een fabriek: de gast komt binnen als koe en moet eruit komen als worst. Noem me een snob, maar ik blijf liever koe.’

Toen ‘De wereld draait door’ voor de zoveelste keer polste of ik gast wilde zijn, vond ik nog een afzegging onbeleefd worden. Daarom antwoordde ik dat als de heer Van Nieuwkerk bereid was met mij en mijn geliefde een week op een naaktstrand in Zuid-Frankrijk door te brengen, er over veel te praten viel. Hij mocht ook iemand meenemen.

Daarop bleef het stil. Stilte is geen antwoord, vandaar dat ik mijn aanbod bij dezen herhaal.

Kort daarop schreef uw rechterhand, Dieuwke Wynia, op Twitter: ‘Lieve Arnon, je bent niet uitgenodigd, maak je geen zorgen, het zal ook niet gebeuren. Slaap lekker.’

Het Algemeen Dagblad noteerde: ‘Op Twitter wordt schande gesproken over de manier waarop Dieuwke reageert op de column.’

Dat is wat overdreven, maar zeker is dat Dieuwke, die lang als assistent-beul van u heeft gefunctioneerd, in het gerucht­makende artikel in de Volkskrant u nog een mes in de rug stak om zelf aan al te harde oordelen te ontkomen.

Bij de SS kon men na de oorlog in incidentele gevallen nog op solidariteit stuiten, in Hilversum is geen solidariteit in zicht. Redde wie zich redden kan.

Overigens, dat is het interessante, is er van strafbare feiten, zoals dat heet, geen sprake. Die hoeven er ook niet te zijn. Men voelt haarfijn aan dat de roem niets is dan leegte, dat u als het ware het zwarte gat vertegenwoordigt. En het publiek wil het ene zwarte gat inruilen voor het andere. Niets biedt zoveel vermaak als te kijken naar het zwarte gat dat hoog is geklommen om vervolgens diep te vallen. Die val, die is niet te versmaden.

Dat naaktstrand laten we zitten, lieve vriend, die tijd is voorbij. U mag uw zwembroekje aanhouden. Op het strand zal ik uw hand vasthouden en u overgieten met mijn medelijden.

Nee, aan mijn medelijden kunt u niet meer ontkomen.

Als altijd,

Arnon Grunberg

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234