null Beeld ANP
Beeld ANP

ColumnDe mailbox van Arnon Grunberg

Arnon Grunberg schrijft Memphis Depay: ‘Eenzaamheid interesseert me, vooral de eenzame man die zichzelf een leeuw waant’

Beste Memphis Depay,

‘‘Memphis Depay. Met beide benen’ gaat over eenzaamheid,’ schreef Arjen Fortuin in NRC Handelsblad over de documentaire van Jessica Villerius. Ik ging kijken, eenzaamheid interesseert me, vooral de eenzame man die zichzelf een leeuw waant.

Fortuin had niet te veel beloofd. Veel eenzaamheid, hier en daar voetbal. De juiste combinatie. Stel je voor dat het omgekeerd zou zijn, wat houd je dan over? Techniek. Heidegger schreef dat het zilver ‘schuldig’ is aan de schaal en dat techniek een middel is om doelen te bereiken. Zo is de topvoetballer inderdaad een middel om doelen te bereiken, het scoren van goals, het tegenhouden van goals. Zijn er nog meer doelen? Nee. Al beweren alle topsporters en hun aanhangers vroom dat er meer is dan voetbal zodra ziekte en dood de hoek om komen kijken.

Verder: zwembaden, hotels, vliegtuigen, de persoonlijke assistent Aubrey als kleine God én veredelde figurant. Moderne theologie: God is een veredelde figurant.

Gelukkig ook Dubai, hoofdstad der eenzaamheid. ‘Mijn moeder is een heel emotionele vrouw,’ zeg je in Dubai. Nadat ze eenzaam bij het zwembad had gestaan.

Weinig over jouw God, alleen een ontluisterend fragment van een stelletje pratende mannen (tegenwoordig zit er soms ook een pratende vrouw bij) over de hedendaagse techniek die topsport wordt genoemd. In dat fragment suggereerde mijn vriend Wim Kieft dat jij met God bezig bent omdat je onzeker was. Het woord ‘God’ zelf viel overigens niet.

We gaan toch ook niet beweren dat Jezus zich heeft laten kruisigen omdat hij te onzeker was om timmerman te worden. Waarmee ik jou niet met welke verlosser dan ook wil vergelijken, Fortuin schreef terecht dat het voetballeven in deze documentaire ‘van elke romantiek’ wordt ontdaan.

Ja, hoe romantisch is een waterkrachtcentrale als je de bergen eromheen niet meer ziet?

Mijn favoriete scène was die waarin je naar Groningen ging, naar een psychiatrische kliniek, om je broer op te zoeken die daar zit voor een gewapende overval. Je noemt hem schizofreen. Jullie wisselen koetjes en kalfjes uit en op een gegeven moment laat je hem het litteken op je knie zien. Een been overdekt met tatoeages komt tevoorschijn.

In de volgende scène loop je al naar buiten. De zieke broer blijft achter. Gezonde broer gaat verder werken aan zijn herstel.

‘Ik heb fashion in mijn bloed,’ zing je achter het stuur van je Rolls.

Ik vermeld het merk van je auto, omdat het voor jou belangrijk is. Zelf zeg je dat je dezelfde Memphis zou zijn zonder spulletjes.

De man en zijn spulletjes. Waar heb ik mijn eenzaamheid laten liggen?

Mag ik nog even de glansrol van Pier Paolo Mariani vermelden? De dokter die jou opereerde aan je knie en die, vooral met zonnebril, onweerstaanbaar doet denken aan een sommelier in het badplaatsje Sabaudia. Volgens mij verhoudt dokter Mariani zich tot de knie als de sommelier tot de wijn: weerzin en expertise strijden met elkaar.

Dokter Mariani heeft ook fashion in zijn bloed, toch maakt hij een minder eenzame indruk dan jij, maar hij is ook maar een figurant in jouw leven, figuranten lijken nooit eenzaam.

Geheel anders is de clubarts van Olympique Lyonnais die jou ‘focking lang’ laat wachten. Een typische clubarts, zeg je, hij denkt aan de club, niet aan spelers. En anders dan Mariani heeft hij het uiterlijk van een ambtenaar.

Over jezelf als kind zeg je: ‘Ik keek altijd boos.’ Je was niet boos. Zo keek je gewoon.

Ook zeg je: ‘Ik houd van kinderen.’ Om daar meteen aan toe te voegen: ‘Eerst maar effe een goeie vrouw vinden.’

Waar vind je die? Ik zou Aubrey de opdracht geven er één te vinden. Ze lijkt me capabel.

Tijdens je bezoek aan de de kliniek stond op je kleding te lezen: ‘Respect all. Trust few.’ Zo is het. Nou ja, all. Dat hoeft ook weer niet. Hier en daar wat respect. Respect als een buitje. Plaatselijk.

Wat de documentaire zo mooi maakt, is het decor van de eenzaamheid, de voetballende waterkrachtcentrale heeft een geheel eigen decor.

Je kunt ook ‘Ik heb fashion in mijn bloed’ zingen in de metro, maar het klinkt toch anders in een Rolls. Het klinkt beter in de Rolls.

Men is zich voor jouw eenzaamheid gaan interesseren omdat de voetballende waterkrachtcentrale ons fascineert, niet in de laatste plaats vanwege zijn entourage. Voor de topsporter is geld zijn entourage. Hij heeft van zijn eenzaamheid geld gemaakt.

Ik zou zeggen: voor de hedendaagse mens is geld zijn entourage, maar noodgedwongen houdt hij er een gezin op na. Men heeft vrienden uit armoede.

Het valt Fortuin op dat de documentaire wordt afgesloten met de opmerking dat je de bal gemist hebt tijdens je blessure. Er is nog een penalty, opdat we niet vergeten wat techniek is, volgens Heidegger ‘een wijze van ontbergen’. Techniek schept waarheid.

Zo is het maar net. Jij schept waarheid. Ik doe dat op eigen bescheiden wijze, niet in een Rolls, in een taxi.

Jij bent en blijft een waterkrachtcentrale en dergelijke centrales zijn afhankelijk van het water. Dat is hun eenzaamheid.

Zij kunnen het water missen zoals jij de bal mist.

Mensen mogen ernaar kijken.

Goeds,

Arnon

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234