Beeld Photo News

OpinieCoronavirus

België in lockdown-light: eindelijk actie, maar schromelijk te laat

Donderdagavond kondigde premier Sophie Wilmès aan dat België doortastende maatregelen neemt tegen de coronacrisis. Maar zijn dat geen vijgen na Pasen?

De nieuwe maatregelen betekenen concreet dat we wel nog mogen werken (liefst van thuis uit) en dat supermarkten goeddeels openblijven, maar recreatieve evenementen worden afgelast, cafés en restaurants sluiten, scholen moeten hun lessen opschorten, en u wordt aangeraden om enkel broodnodige verplaatsingen te doen. Een lockdown in Italiaanse stijl wilde Wilmès het niet noemen, maar als de VRT de maatregelen al draconisch noemt, weet u wel hoe laat het is.

Soit, geen paniek – er komt geen federale brigade langs om een slot op uw voordeur te zetten. Maar toch: u kunt beter investeren in Netflix-aandelen. De belangrijkste conclusie van de tamtam rond deze het-is-geen-lockdown-echt-waar-conferentie is dat de federale regering de coronacrisis serieus neemt. Eindelijk.

Artsen, virologen en andere experts trekken nu al wekenlang aan de mouwen van onze politici om hun te melden dat het hele coronagedoe, dat hardnekkig hoestje, die scheet in een fles, zou uitmonden in een wereldwijde crisis. Zonder onmiddellijk daadkrachtig optreden, zou het uit de hand lopen. Er werd niet opgetreden. Een paar richtlijnen, ja, dat wel. Tegenwoordig kunt u geen krant openslaan of webpagina openklikken zonder overal corona te spotten.

Bedrijven houden hun werknemers thuis, allerhande organisaties annuleren met pijn in het hart hun evenementen, de universiteiten houden hun deuren dicht, lagere en middelbare scholen smeken haast om te mogen sluiten. Van scouts en speelpleinwerkingen tot concertzalen en clubs: ze nemen allemaal hun verantwoordelijkheid op en roepen bovendien op om zorg te dragen voor elkaar. Op federaal niveau bleef het tot gisterenavond gruwelijk, bedroevend, teleurstellend stil.

De totaal-geen-lockdown mag dan misschien de meest verstandige beslissing zijn, maar dat was het weken geleden ook al. De persconferentie komt dus schromelijk te laat, zeker gezien het belang van het federale niveau. De impact van een vroegere pseudo-lockdown is natuurlijk koffiedik kijken, maar u mag er zeker van zijn dat de besmettingen indijken nu véél moeilijker is dan pakweg enkele weken geleden. Nee, van doortastende maatregelen konden we niet echt spreken.

Het gebroddel en gepruts van ons politiek establishment mag niet onbestraft voorbijgaan. We vliegen zonder regering deze wereldwijde pandemie in, om nog niet te spreken van de catastrofale economische recessie die meesurft op de besmettingsgolf: onze beurzen hebben zelden rodere tijden gekend. Als Italië een maatstaf is, zullen onze ziekenhuizen snel overdonderd zijn. We stevenen af op een fiscaal, zorgkundig en sociaal bloedbad, maar door halfslappe, lauwwarme pseudopolitiek doen we dat zonder echt leiderschap. Politieke verantwoordelijkheid, c’est quoi?

Dan rest nog de vraag waaróm er zo lang getreuzeld is. Er zijn twee voorname mogelijkheden: ontiegelijke incompetentie en domheid van de machthebbers (laten we voor de leute aannemen dat dat niet het geval is) of de economische impact van échte, doortastende maatregelen.

Bij elke mogelijke beslissing hoort een caveat: wat mag dat kosten? Door de kortetermijnvisie – zo lang mogelijk een lockdown uitstellen, iedereen laten werken, kinderen naar school laten gaan – is de economische schade op langere termijn niet te overzien. Onze gezondheidszorg zal zelden een zwaardere tijd gezien hebben.

Door het probleem eerst weg te lachen om de markten zo stabiel mogelijk te houden, hebben mensen de aanbevelingen van experts evenmin serieus genomen. Omdat sommige mensen niet thuis kunnen blijven in dit economisch systeem, zijn ze ziek gaan werken, waar ze op hun beurt meer mensen konden besmetten. Dat citeert de overheid ook als de reden voor het zo lang uitblijven van de scholensluiting: dan zouden de kinderen bij de grootouders moeten blijven, wat dan weer problemen oplevert. Indien die kinderen überhaupt niet besmet waren, dankzij echte maatregelen, was dat geen probleem geweest. Al is de huidige oplossing een goede dubbelslag: kinderen zonder opvang kunnen opvang krijgen op school (maar daar kan corona ook weer rondsjezen, natuurlijk).

Knoop het in uw oren: er zijn mensenlevens opgeofferd voor het angstvallig draaiende houden van de neoliberale mallemolen. De Belgische staat is een stroef, log ding met meer meningen dan hersenhelften – dat weten we al heel lang. De coronacrisis doet ons echter meer dan ooit beseffen dat we leven in een systeem dat meer waarde hecht aan beurskoersen dan aan mensenlevens.

Soit, hoezeer de coronapaniek zich ook laat voelen, er zijn meer dan genoeg mensen die voor elkaar zorgen. De beurzen mogen dan wel kelderen, het luchtruim is goeddeels uitgestorven, veel openbare plaatsen zijn verlaten, maar we zijn er nog. We bestaan nog, en dat zal zo blijven, dankzij gewone mensen die er voor elkaar zijn. We hebben nu meer dan ooit solidariteit nodig. En vooral, als het van hogerhand niet komt: daadkracht onder ons. Laten we het goede voorbeeld geven.

Jens Meijen
Doctoraatsonderzoeker politieke wetenschappen, auteur bij de Bezige Bij en recensent bij Humo

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234