null Beeld Photo News
Beeld Photo News

Open Venster

‘Dat politiediensten met warmtecamera’s in de veranda’s van burgers kunnen binnenkijken, is een aantal bruggen te ver’

De Antwerpse provinciegouverneur Cathy Berx wil de orde tijdens de feestdagen handhaven door onder andere pizzadozen te laten tellen. De bestelde hoeveelheid eten zou een aanwijzing kunnen zijn voor de overtreding van het samenscholingsverbod.

Ook op andere plaatsen in ons land wordt tijdens de feestdagen sterk ingezet op handhaving. Zowel in de provincie West-Vlaanderen als in de stad Genk zullen drones met warmtecamera’s worden ingezet voor controles en crowd control. Carl Decaluwé, provinciegouverneur van West-Vlaanderen, laat weten dat drones op straat maar ook op andere plaatsen gebruikt zullen worden. Wat die ‘andere plaatsen’ zijn, is niet duidelijk, maar het zou kunnen slaan op de woonst (die nochtans onschendbaar is volgens artikel 15 van de Grondwet).

Momenteel is het overal in België verboden met velen samen te komen of om je na een bepaald uur op straat te begeven. Dat zijn ontegensprekelijk verstrekkende maatregelen, waarvan de beleidsmakers bovendien de facto beweren dat ze nog niet verstrekkend genoeg zijn. De handhaving lijkt zo eerder een middel om zich politiek als sterke leider te profileren of erger nog: een doel op zich.

Nochtans mag eraan worden herinnerd dat de maatregelen dienen om het SARS-CoV-2-virus te bevechten en te voorkomen dat er mensen ziek worden en onze gezondheidswerkers voor een derde keer worden overspoeld.

In België kennen we (in tegenstelling tot andere Europese landen) geen grondwettelijke noodtoestand. Dat betekent dat de grondwettelijke burgerrechten (onschendbaarheid van de woonst, recht op privacy, vereiste van legaliteit van vervolging e.a.) onverkort blijven gelden tijdens periodes die nochtans als een noodtoestand of crisis kunnen aanvoelen.

Het is aan de beleidsmakers om die rechten te respecteren en te verdedigen. Inperkingen moeten in ieder geval wettelijk, noodzakelijk en proportioneel zijn. Dat politiediensten met warmtecamera’s in de veranda’s van burgers kunnen binnenkijken zonder dat daar een concrete aanleiding toe bestaat, lijkt me niet één, maar een aantal bruggen te ver. Dat is een flagrante inbreuk op de privacy die de handhavers veel meer informatie verschaft dan dat ze nodig hebben om de pandemie op een juridisch verantwoorde manier te bestrijden. De grondwetgever heeft er duidelijk voor gekozen om het vrijwaren van de grondrechten ver boven het gemak van de ordehandhaving te plaatsen.

Hoewel ik er weinig twijfels over heb dat de maatregelen met de beste bedoelingen genomen worden, blijft voorzichtigheid geboden. Zulke inbreuken op de burgerrechten zijn het perfecte precedent om tijdens toekomstige crisissituaties een doortastend beleid te voeren, met aanzienlijk minder aandacht voor individuele rechten en vrijheden. Die technieken zouden gebruikt kunnen worden om vast te stellen wat zich zoal afspeelt binnen de woning van een burger, ook in niet-coronatijden. Een bijeenkomst van de oppositie, het kweken van planten in een serre, een feestje met prominenten...

Laten we deze centrale vuistregel niet vergeten: wat niet verboden is, is toegelaten en niet omgekeerd.

Esse Mate, masterstudent burgerlijk en procesrecht (VUB).

Hebt u ook een brief in de pen zitten? Mail naar openvenster@humo.be of vul onderstaand formulier in:

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234