Beeld Humo

ColumnHeleen Debruyne

De ‘Je mag ook niets meer!’-klagers vinden deze tijden niet vervelend, ze leven er net helemaal van op

Je mag tegenwoordig ook niets meer. Neger zeggen mag niet, kut roepen mag niet, lachen met vrouwen mag niet, zeggen dat Sam Bettens vroeger Sarah was, mag niet – kortom: de dingen zeggen zoals ze zijn, is verboten.

Een hele generatie van creatievelingen laat geen kans onbenut om ons daarop te wijzen. Je kunt geen interview met de Marnix Peetersen, Theo Maassens, Herman Brusselmansen en Josse De Pauws van deze wereld lezen zonder dat zij zich beklagen over de nieuwe preutsheid, de benepen correctheid, de algehele zurigheid van tegenwoordig. Het baart hen werkelijk zorgen. De types die geen carrière hebben weten te maken met ‘Je mag ook niets meer!’ roepen, doen het gewoon lekker thuis, of aan de virtuele toog.

Lang heb ik me zitten afvragen waar ze toch last van hebben. Het feit dat ze en public aanklagen dat ze niets meer mogen, om vervolgens en public precies te doen wat ze willen, bewijst toch net dat ze onzin verkopen? Er is meer tegenwind dan vroeger, dat wel. Vroeger konden ze zeggen wat ze wilden en oogstten ze applaus, nu kunnen ze zeggen wat ze willen, maar verschijnt er af en toe een boze reactie.

Ik krijg ook weleens boze reacties: heerlijk is dat, dan voel ik tenminste dat ik leef. Plots begrijp ik het. De ‘Je mag ook niets meer!’-klagers vinden deze tijden niet vervelend, ze leven er net helemaal van op. Toen zij opgroeiden, waren de oude hiërarchieën nog niet dood en begraven. Het woord van ouders, leraren, priesters en politici was wet. Gehoorzaamd moest er worden. Tegen die heilige huisjes schoppen was nodig, nuttig en spannend. Opstandigheid was een morele plicht. Moeilijke, maar heerlijke tijden.

Daarna beleefden ze een paar kalme decennia. In de late 20ste eeuw en de vroege jaren nul kon en mocht je alles zeggen. Zij waren de sterren aan het culturele firmament, zij doorbraken aan de lopende band taboes en werden daarvoor bewierookt. Lekker voor het ego, maar misschien ook een tikje... saai? Gemakkelijk? Geestdodend? Waarom voelden ze zich zo leeg? Waren zij misschien langzaam zelf het gezapige establishment aan het worden? Nee, dat nooit, zij zijn de rebellen! De dwarsliggers! Het antigif voor burgerlijke braafheid!

Het was vast een opluchting toen de eerste activist zich kwaad maakte over het woord ‘neger’. Of toen boze feministen verlangden naar betere grappen over mannen en vrouwen. Dat gedoe over Zwarte Piet. Die verwarde transmensen, of hoe noem je dat, die per se met ‘hen’ aangesproken willen worden. Die allochtonen die zeggen dat de kunsten te wit zijn. Al die boze millennials die hen ‘oude witte mannen’ noemen.

Ze beweren het vreselijk te vinden, maar stiekem verkneukelen ze zich. Eindelijk weerwerk. Iets om tegen te schoppen. Een woordenstrijd waarin zij snediger, gevatter en grappiger overkomen. Hoe groter ze het ‘Je mag ook niets meer!’-probleem maken, hoe meer zij zich Ridders van het Vrije Woord kunnen wanen. Het is hun gegund. Zo voelen ze nog eens dat ze leven.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234