column grunberg teaser Beeld Humo
column grunberg teaserBeeld Humo

ColumnArnon Grunberg

‘De kans is verwaarloosbaar dat Trump in 2024 presidentskandidaat zal zijn’

Beste Noam Chomsky,

Voor iemand die op het punt staat 92 te worden bent u actief en helder, recente interviews met u in The New Yorker en de Israëlische krant Ha’aretz wekten althans die indruk. Goed, de Amerikanen hebben net een 77-jarige, bijna 78-jarige, als president gekozen. Oftewel, het is de tijd van hoogbejaarde mannen. Maar anders dan de hoogbejaarde mannen die ik onlangs voorbij zag komen in een documentaire over de Nederlandse schrijver Harry Mulisch. Die documentaire ging over veel, maar niet over het werk van de schrijver. Zo word je als schrijver tegelijkertijd geëerd en gedood.

In uw interviews gaat het ook nooit meer, of althans zelden, over uw werk als linguïst, vrijwel altijd over uw politieke opvattingen. Wat in elk geval ten dele aan u te wijten is, u deinst zelden terug voor een intelligente provocatie.

In het interview in The New Yorker, opgetekend door Isaac Chotiner, noemt u Donald Trump ‘de ergste crimineel in de geschiedenis van de mensheid.’ De interviewer komt met de bekende namen, Stalin, Hitler, Mao, maar u bent niet onder de indruk. De moordpartijen van Stalin waren slechts bedoeld om zijn macht te consolideren, zegt u, Mao laat u links liggen, en Hitler noemt u wel een ongelooflijk monster, maar u beweert dat het hem er niet om te doen was om de hele mensheid uit te roeien. Het belangrijkste punt van de aanklacht tegen Trump is dat onder zijn leiding Amerika zich heeft teruggetrokken uit het zogenoemde Akkoord van Parijs en uit een aantal akkoorden om wapenwedlopen aan banden te leggen.

Noam Chomsky Beeld AFP
Noam ChomskyBeeld AFP

Moeten we geen onderscheid maken tussen het actief doden van mensen, of voor mijn part de mensheid, en het niet meewerken aan het verminderen van catastrofes? Anders gezegd, er is een verschil tussen kwaad doen en weigeren goed te doen, tussen het verdrinken van een persoon door hem in een juten zak te stoppen met stenen erin en de weigering van een voorbijganger om in het water te springen om een drenkeling te redden. Het effect mag hetzelfde zijn, een dode, maar de schuld die gewogen moet worden – hoewel moraal en recht niet hetzelfde zijn, weegt moraal ook schuld – is verschillend. Ja, je moet naar effecten kijken en bedoelingen doen er minder toe, volgens u zelfs helemaal niet, maar dan zouden we de uitvinder van de stoommachine ook een massamoordenaar kunnen noemen, omdat hij heeft bijgedragen aan de industriële revolutie, aan de opwarming van de aarde et cetera.

Verder zegt u aan de ene kant dat we geen werkelijk grote revolutie hebben meegemaakt, aan de andere kant noemt u de huidige politieke situatie outlandish, oftewel bizar en onwaarschijnlijk.

Dat Trump weigert toe te geven dat hij verloren heeft, mag bizar worden genoemd, hoewel het gezien de afgelopen vier jaar eerder onwaarschijnlijk was geweest als Trump zijn verlies had toegegeven en er alles aan had gedaan om de transitie zo voorspoedig mogelijk te laten verlopen. Maar misschien is dit hele naspel van Trump, het is wat vroeg om conclusies te trekken, weinig meer dan afleiding.

In datzelfde interview ziet u ook continuïteit. Ik zie vooral continuïteit met andere verbale middelen. Ik geloof ook niet dat de Republikeinen, zoals telkens weer wordt beweerd, Trumps partij zijn, ik acht de kans verwaarloosbaar dat hij in 2024 de kandidaat van de Republikeinen zal zijn. Vier jaar is lang.

Veeleer komt Trump heel wat Republikeinen gewoon goed uit. Hoe de partij er na zijn vertrek precies uit zal zien, ach, het feit dat de partij niet geïmplodeerd is gedurende vier jaar Trump zegt veel over de Republikeinen.

Interessant vond ik wat u beweerde over de elite in Davos, aan het woord ‘elite’ heb ik een hekel maar als het gaat om de bijeenkomsten in Davos is dat woord wel op zijn plaats. Zij hebben een hekel aan Trump, maar applaudisseerden hartstochtelijk voor hem toen hij daar in januari sprak, omdat hij hun belangen dient. Ik citeer u even: ‘Yeah, we can’t stand him, he’s a disgusting creature, but he knows which side the bread is buttered: ours.’

Oftewel, in zeer vrije vertaling: hij is walgelijk, maar hij staat aan onze kant, hij bebotert onze kant van het brood.

Zouden deze mensen zo blind zijn dat ze niet zien dat Trump als ‘grootste crimineel in de geschiedenis van de mensheid’ die mensheid moedwillig aan het vernietigen is? Ik vind dat een inconsistentie in uw redenering. Als deze mensen een hekel aan hem hebben, is dat vanwege zijn manier van doen, zijn gebrekkige charme, zijn lompheid.

In het interview in The New Yorker noemde u ook nog Kissinger, in mijn samenvatting, een genocidair voor het bombarderen van Cambodja. Ik zag Kissinger enkele jaren terug als eregast op een beroemde conferentie in München. De ene genocidair komt ermee weg, de andere niet.

En in Ha’aretz noemde u Biden een leeg vat.

Veel van wat u zegt is waar. Daartussen zit ook een hoop onzin.

Het probleem lijkt me dat uw soms zeer terechte kritiek op het linkse midden allicht heeft bijgedragen aan de opkomst van de man die u nu als de grootste crimineel aller tijden ziet.

Hartelijke groet,

Arnon Grunberg

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234