null Beeld Getty Images/iStockphoto
Beeld Getty Images/iStockphoto

Open Venster

‘De nieuwe overeenkomst met de klinisch psychologen schiet haar doel voorbij’

Op 26 juni sloot het RIZIV een overeenkomst met de klinisch psychologen en orthopedagogen over de financiering van psychologische functies in de netwerken geestelijke gezondheidszorg (GGZ). De patiënt of cliënt kan van een voordelig tarief genieten als de psycholoog en orthopedagoog zich conventioneren.

Geen onbelangrijk detail is dat de ziekenhuizen de spreekbuis van de psychologische hulpverleners worden. Zo wordt de positie van de cliënt/patiënt wordt problematisch. Hij of zij kan niet meer vrij kiezen naar welke psycholoog of orthopedagoog hij stapt.

Bovendien doet die overeenkomst de vertrouwelijkheid van de gesprekken met de hulpverlener of psychotherapeut geweld aan. Binnen het netwerk wordt gecommuniceerd aan de hand van een functionele balans. In die balans zijn vertrouwelijke elementen opgenomen die de cliënt niet wenst te delen, zelfs niet met een arts. Diverse hulpverleners zullen zijn dossier inkijken en het belang van de psychologische hulpverlening inschatten. De ethiek en de deontologie van de psychologische hulpverlening komen hierdoor zwaar in het gedrang.

De belangrijkste factor voor het welslagen van een therapie is de relatie, de vertrouwensband tussen therapeut en cliënt. Wegens het financiële aspect zullen veel cliënten naar een andere therapeut op zoek gaan, die wel geconventioneerd is. Dat betekent dat de relatie met de therapeut opnieuw moet worden opgebouwd, en laat dat nu voor veel cliënten centraal staan in hun problematiek. Psychisch lijden is vaak terug te voeren op een gebrek aan een veilige relatie waarop je kunt vertrouwen. Dat aspect wordt zelfs belangrijker naarmate de ernst van de problematiek toeneemt.

Heel wat psychologen en orthopedagogen zullen aarzelen om hun handtekening onder de overeenkomst te zetten. Schiet die haar doel dan niet voorbij, namelijk de wachttijden inkorten en gepaste psychologische zorg betaalbaar maken? We hebben het vermoeden dat de onderhandelaars de bui al zagen hangen. Als kers op de taart voorziet het RIZIV immers in een financiële enveloppe die de hulpverlener een behoorlijke vergoeding van 75 euro per consultatie belooft, terwijl de cliënt gemiddeld 11 euro moet betalen. Geen enkele hulpverlener wil zijn cliënt het voordeel van de beperkte eigen bijdrage onthouden.

De nadruk die in de berichtgeving op het financiële plaatje wordt gelegd, sterkt ons vermoeden dat die financiële regeling moet dienen om psychologen en orthopedagogen toch over de streep te trekken. De uitvoerende macht doet er alles aan om de geestelijke gezondheidszorg in een systeem te duwen dat meer gericht is op structuren, organisatie en controle dan waar het in feite om gaat: het psychisch welbevinden van de cliënt. Dat komt aardig in de buurt van wat Michel Foucault ‘biopolitiek’ noemt. De voorgestelde structuur wil volgzame individuen die ze in de eerste plaats wil normaliseren, zodat ze weer ten volle kunnen benut worden.

Erling Van Roy, klinisch psycholoog bij Tempierenhof, filosoof en ervaringsdeskundige; Tim Peeters, klinisch psycholoog en psychotherapeut bij Tempierenhof; Eline Coppens, dr. in de psychologie en psychotherapeut.

Hebt u ook een brief in de pen zitten? Mail naar openvenster@humo.be of vul onderstaand formulier in:

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234