null Beeld BELGA
Beeld BELGA

Open Venster

‘De scheiding van kerk en staat en de onpartijdigheid van de ambtenaren zijn belangrijke verworvenheden van de West-Europese beschaving’

Eerst en vooral, om deze bedenkingen te situeren: het atheïsme werd mij met de paplepel ingegeven en mijn vader sakkerde bijna dagelijks over de paus. Geboren in 1935 groeide ik op in de CVP-staat België, die ik verafschuwde. Als adolescent werd ik doordrongen van de noodzaak van de scheiding van kerk en staat. Dat de ambtenaar onafhankelijk en onpartijdig moet zijn, was voor mij een evidentie.

Een aantal ingrijpende levenservaringen hebben mij doen inzien dat neutraliteit in het gedrag belangrijker is dan de schijn van onpartijdigheid.

Als gezonde maar tevens verantwoordelijke jongeman onderdrukte ik mijn seksualiteit. In die tijd was in Vlaanderen informatie over geboortebeperking niet publiek beschikbaar. Verspreiding van die informatie was in principe strafbaar wegens ‘aanzetten tot ontucht’.

Als student geneeskunde aan de Rijksuniversiteit Gent keek ik uit naar de cursus verloskunde in het vijfde jaar. Groot was dan ook mijn teleurstelling toen in de cursus met geen woord gerept werd over contraceptie. In de bespreking van ethische dilemma’s die zich in de verloskunde kunnen stellen, bleek de hoogleraar er een oerconservatieve katholieke moraal op na te houden en in zijn onderwijs uit te dragen. Hij vertoonde echter geen enkel uiterlijk teken van zijn geloofsovertuiging en was dus in schijn neutraal.

Een ander voorbeeld: een moslima krijgt elke dag slagen van haar man. Zij gaat te rade bij een maatschappelijk werker in een overheidsdienst. De man van Turkse origine kapittelt de wanhopige vrouw: ‘Ga als goede moslima vlug naar uw man.’ Deze maatschappelijk werker droeg geen enkel uiterlijk teken van deze (conservatieve) geloofsovertuiging en was dus in schijn neutraal.

Tijdens mijn verblijf in Afrika werd ik ernstig ziek opgenomen in een openbaar ziekenhuis, ver van mijn naasten. Kort na mijn opname kreeg ik het bezoek van een Vlaamse monnik, gehuld in een lange witte pij. Hij stelt zich voor als de aalmoezenier van het ziekenhuis. Ik maakte hem meteen duidelijk dat ik niet gelovig ben. Hij zei dat hij zich niet wilde opdringen, maar beschikbaar was voor een praatje. Daarna kwam hij dagelijks langs en hadden wij interessante gesprekken, waar ik naar uitkeek.

Op een zeker ogenblik verslechterde mijn gezondheidstoestand en ging ik zelfs even in coma. Gelukkig herstelde ik. Enkele dagen later kwam de aalmoezenier langs. Ik zei: ‘Ik heb u een paar dagen niet gezien, waar was u?’ Zijn antwoord zal ik nooit vergeten: ‘Ik wist dat uw toestand kritiek was, en ik wilde geen misbruik maken van de situatie.’ Ik was diep onder de indruk.

Die man vertoonde de uiterlijke tekenen van zijn geloofsovertuiging en wist toch de neutraliteit te handhaven die past bij een openbaar ziekenhuis.

Conclusie: de scheiding van kerk en staat en de onpartijdigheid van de ambtenaren zijn belangrijke verworvenheden van de West-Europese beschaving die wij voluit moeten verdedigen. De onpartijdigheid moet blijken uit het gedrag en niet uit de uiterlijke schijn.

Michel Vanhoorne, via mail.

Hebt u ook een brief in de pen zitten? Mail naar openvenster@humo.be of vul onderstaand formulier in:

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234