Open Venster

‘De solidariteit zou op langere termijn weleens een knauw kunnen krijgen’

Goede voornemens qua lichamelijke en sociale hygiëne voor de alledaagsheid van morgen, we zijn er vol van. Maar de coronacrisis blijkt ook een breder probleem van de economie te zijn. Het gaat daarbij over echte mensen als brandstof voor de economie: wat hier en elders gebeurt maakt deel uit van een wereldwijd kapitalistisch systeem, waarbij de overheden aan de hand van een neoliberale grondgedachte een kader voor wettelijke roofbouw voorzien. Corona teistert deze economie en zet ze onder druk. Dat de lakens op het ritme van het neoliberalisme uitgedeeld worden, zorgt ervoor dat bedrijven en werkvolk al jaren in een economische wurggreep zitten, die door het recente bevriezen van de economie nog strakker spant. Kleine ondernemers krijgen het hard te verduren. De horeca wordt gedecimeerd. De vraag naar OCMW-steun ontploft. Als het bedrijfsleven niet opnieuw richting kruissnelheid gaat, loeren nog meer armoede en sociale problemen om de hoek.

Corona was een overrompelende verrassing maar twee zaken vallen op. Vooreerst dat deze COVID-19-uitbraak niet de laatste zal zijn maar dat, af en aan, wereldwijde virusgolven voortaan een impact zullen hebben op hoe we leven. Daarnaast bleek ook dat het Belgische systeem van gezondheidszorg, inclusief de artsen en verpleegkundigen daarin, zich als organisatie kon staande houden. Als we vandaag pijnpunten zoeken, zal het alvast niet gaan over bekwaamheid en toewijding. Het zorgpersoneel krijgt applaus voor inzet, kunst en kunde, als waren het artiesten. Erkenning verdienen ze zeker, maar ze verdienen vooral meer dan symboliek: meer geld voor een aantrekkelijke verloning en meer collega’s. Decennialang is de zorgsector onderworpen aan opeenvolgende vermageringskuren. Besparen op overheidsuitgaven is immers een heilig devies voor de neoliberale beleidsmakers, los van hun partijkaart. Dat het werkvolk in de zorg op zijn tandvlees zat, werd stelselmatig veronachtzaamd. Wachtlijsten zijn uiteindelijk maar het topje van de ijsberg.

Onder de dekmantel van de volmachten moddert ondertussen de federale regering maar wat aan. De hele vertoning rond de mondmaskers is een wreedaardige klucht geworden. Daarnaast hinkt de Vlaamse regering ook slechts achter de feiten aan. Dus van preventie kwam er al helemaal niets in huis, terwijl dat toch één van de sterke punten van dat beleidsniveau zou moeten zijn. De Corona-crisis liet inmiddels ook zien dat eenieder ongemeen hard getroffen kan worden door persoonlijk en familiaal lijden, los van waar ooit zijn of haar wieg stond. Hoe mensen bejegend worden is dan wel weer verschillend naargelang de maatschappelijke positie. Al vrij vroeg in de crisis bleek dat de richtlijnen voor het ophokken bedacht waren door mensen die zich na een goed betaalde dagtaak kunnen terugtrekken in een ruime woonst met dito tuin, om maar iets te zeggen. Hoewel het niet als straf bedoeld was, ging voor sommigen deze vrijheidsberoving wel danig op de zenuwen werken. Angst en stress namen toe, maar hulpverlening voor mentale klachten blijft in de koelkast. En terwijl een samenzwering van kleuters en hangjongeren zeurt om mondjesmaat weer de buitenlucht te mogen proeven, ontspinnen zich in salons debatten over de onmiddellijke vooruitzichten van lucratieve sportmanifestaties. Business as usual, weet u wel.

Iedereen verklaart veel geleerd te hebben uit deze noodtoestand, maar velen dromen van een leven als vanouds. Toch moet het anders, maar hoe? We zijn er nog niet uit. Wat als de menselijke brandstof van de economie te snel dreigt op te branden? Wat met de roofbouw eigen aan het systeem? Aan de hand van het onstuitbare wapen van de ontbossing nestelt de mens zich op steeds doordringender wijze midden in de leefomgeving van dieren die van nature drager zijn van allerlei ziektes, waardoor reeds vandaag het pad voor volgende pandemieën geëffend wordt. En wat de gevolgen van het huidige angstklimaat betreft, blijken het rechts-nationalistisch en het religieus fanatisme bastaardjes uit hetzelfde nest te zijn. De zo geroemde solidariteit zou hierdoor op langere termijn wel eens een knauw kunnen krijgen. Vandaag spreken politici met een achterban in het middenveld hun afschuw uit voor besparingen in de zorg. En wie gaat dat morgen betalen? De berooiden nog meer kaalplukken? Van wie in de maatschappij het gros van de werkzaamheden het groter deel van de voordelen opleveren, mag ook verwacht worden dat zij meer bijdragen aan het onderhouden van die maatschappij. Vrij recent waren er leerling-tovenaars die zeiden dat de taxshift de economie gezond ging maken. De vraag van vandaag: welke verschuiving in de economie zorgt ervoor dat we ieders gezondheid bovenaan op de agenda blijven zetten?

Dimitri De VuserLievegem.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234