Open Venster

Delphine Lecompte: ‘De dierenfoltering waarvan ik ooggetuige was, heeft mij voorgoed genezen van de Bloedprocessie’

Lezersbrief

Gisteren ben ik voor het eerst naar de Heilig Bloedprocessie gegaan.

Mijn gehandicapte en beminde neef Simon loopt al jaren mee als figurant (als trappelende Joodse slaaf, als snerende Egyptische slavendrijver, als sceptische Aramese tapijtenwever, als Palestijnse touwslager, als Romeinse kindermoordenaar, als vogelwichelaar van Diederik van de Elzas, enzovoort), maar deze keer had hij een echte rol te pakken: Barabbas, de slechte moordenaar die gratie verkreeg van het volk, dat liever Jezus gekruisigd zag.

Dus besloot ik om een zeldzame christelijke daad te stellen en de knullige kneuterige kitschere obsolete pseudokatholieke processie te trotseren, voor Simon. Alles voor Simon, voor het gloriemoment van mijn dappere trotse bewonderenswaardige vaak neerbuigend behandelde soms harteloos bejegende gemarginaliseerde slimme magnifieke kreupele gebrekkige perfecte neef.

Samen met mijn weergaloze moeder trok ik naar de Smedenstraat om te genieten van de verrukkelijke dansende kinderen met linten, ontroerend knullige fanfares met te geestdriftige tamboerijnspelers en te hysterische blazers, valse baarden en slecht zittende pruiken in overvloed, smeltende farizeeërsmoelen, een turkooizen plastic slang die leek weggerukt uit een kinderprogramma van Jimmy Savile maar die de slang van het Aards Paradijs voorstelde, een sukkelachtige beknotte populier figureerde als de boom der kennis, en Adam en Eva waren Shania en Kenneth, die een frituurzaak op het Simon Stevinplein uitbaten.

We zagen: loodgieters uit Loppem vermomd als gekwelde Nazareners, veelgeplaagde kiwisorteerders met kriebelende synthetische krulletjes die nijdige Joodse rabbijnen voorstelden, mijn ex-leraar aardrijkskunde waste zijn handen in onschuld als Pontius Pilatus, Johannes de Doper was een melancholische schoorsteenveger die ooit de schoorsteen van mijn moeder onder handen had genomen, en koning David leek als twee druppels water op Shane MacGowan, maar nog meer verloederd.

Men kan zich vrolijk maken over de kneuterige folkloristische protserigheid van de Bloedprocessie.

Men kan zich verliezen in spotternij en de draak steken met de kleffe knullige bordkartonnen anachronistische ambachten, de dwaze bedwelmende toxische nostalgie, de bedenkelijke apocriefe sentimentele invalshoeken en de Brugs dialect sprekende Jezus en Jozef en compagnie… Wat mijn moeder en ik bijtend, baldadig en hartstochtelijk hebben gedaan!

Maar zo’n parade heeft ook iets ontroerends: de vrijwilligers, de samenhorigheid, de tomeloze onbegrijpelijke eendracht, de simpele verbijsterende warmte, de menselijkheid… Ik had net genoeg Brugse Zot in mijn keel gegoten om de processie met een zekere kortstondige beschonken mildheid en atypische lankmoedige toegeeflijkheid aan te schouwen.

Wat me evenwel ontzettend heeft geschokt en verontwaardigd, is de wrede achteloze onbarmhartige manier waarop met dieren wordt omgesprongen tijdens de Bloedprocessie. Een oude vernederde puffende kwijlende neerslachtige amechtige os met doffe smartelijke hartverscheurende oogopslag moest een immense houten praalwagen trekken waarop één of andere sponzenverkoper uit Assebroek lazarus was en tegelijkertijd Lazarus gestalte gaf, terwijl een paar zuivelmedewerkers uit Oostkamp of Sint-Michiels met sandalen en gesmolten Samaritaanse wenkbrauwen luit speelden. Ik was zwaar aangedaan door de aanblik van die gekrenkte strompelende stokoude mismeesterde terneergeslagen os.

Uiteraard passeerden ook tientallen afgebeulde paarden met zware huiveringwekkende ooglappen, stomme potsierlijke mutsjes, prikkende jeukerige pluimen, zware kriebelige dekens, strakke vulgaire vlechten, snijdende snokkende teugels en kloeke misselijkmakende stukken barbaars onverwoestbaar ijzerwerk in hun mond.

Er waren ook schapen: ruw weggerukt uit een zachte vredige idyllische pastorale weide om blootgesteld te worden aan krijsende sissende dreigende treiterende loeiende brakende hatelijke voetzoekers gooiende vloekende tierende rochelende spugende Harry Dean Stanton imiterende schepselen, aan ons. Sorry schapen, vergeef ons, we weten niet beter.

Ook de vele nederige solitaire serene doch gekwetste ezels gingen gebukt onder de kreten, de sirenes, de hormonen, de hitsigheden, de vulgariteiten en de ploerterigheden van de menselijke massa. En dan was er nog de hitte. En de erbarmelijke Brugse straten met putten en kuilen en barsten en groeven niet bestemd voor klauwen en hoeven.

De antipathieke stoïsche kamelen waren de enige beesten die de processie konden velen. Het kon ze niet veel schelen, althans: zo leek het, zo scheen het. Jan Hanlo schreef: ‘Ik kan / Kamelen / Uw lucht / Niet velen.’

De kamelen zeiden met hun hemeltergend lange wimpers en hun pretentieuze onverschilligheid het volgende: ‘Wij kamelen / Het is ons eender / De Apocalyps gloort / Vooral voor de mensensoort.’ Maar die vermeende hoogmoed van kamelen is natuurlijk louter antropomorfisme, en dus volstrekt laakbaar. De kamelen zagen waarschijnlijk net zoveel af als de andere sympathieker ogende, aaibaardere, deerniswekkendere dieren.

Een dier is volstrekt weerloos. Het was niet nodig om echte dieren te gebruiken in de Bloedprocessie. Dieren moeten geen boete doen, dieren zijn immers geen zondaars. Enkel wij, de lelijke verdoemde mensen, maken onze rivalen en kinderen en broeders en weldoeners een kopje kleiner. Enkel wij plunderen en verkrachten en wurgen en schieten en verafschuwen onze familieleden vanwege fout gelopen erfenissen en gefnuikte ambities.

Dieren zijn wonderlijke onschuldige creaturen die gerespecteerd en beschermd moeten worden. Het is niet hun functie om geëxploiteerd te worden in pretparken, circussen, stoeten en processies. Dat is walgelijk en het door de vingers zien onder het mom van: het is traditie is je reinste onzin.

Heksen verbranden en katten van torens werpen was ook traditie, stieren spietsen en clitorissen verminken zijn in sommige streken nog steeds gangbare praktijken in de naam van patrimonium, gewelddadigheid, gewoonte, pret, sadisme, misogynie, angst, bijgeloof en sentimentaliteit.

Ik heb niets tegen de Bloedprocessie, maar ik zal altijd de draak steken met pompeuze reactionaire parades, zeker als ze een zelfgenoegzame hypocriete katholieke grondtoon hebben.

Spotternij is mijn nectar, maar ik zal nooit iemand fysiek tegenhouden om zichzelf belachelijk te maken als hosanna palmtakjes wuivende Aramees of farizeeër of verdwaalde farao in een ongewild hilarische parade. Maar de mate van nonchalante hartverscheurende genadeloze langgerekte dierenfoltering waarvan ik ooggetuige was, heeft mij voorgoed genezen van de Bloedprocessie. Het was volstrekt onnodig.

Als er oudtestamentische figuren rondlopen met Adidas-sneakers en Tommy Hilfiger-horloges en tatoeages van Manchester City en Oasis, dan zijn er ook moderne varianten mogelijk van paarden, kamelen, schapen, ezels en runderen: een auto, bijvoorbeeld.

Of desnoods een Syrische asielzoeker… GRAPJE!!!

Het is jammer dat de meeste mensen het blijkbaar nog altijd de normaalste zaak van de wereld vinden om dieren uitbundig, roekeloos en ongegeneerd te exploiteren: kunstjes, kermissen, koddige foto’s op sociale media, attributen in pornofilms, handtasitems van holle blonde kirrende parvenu’s, modeaccessoires, aperitiefhapjes, vermaak, of dankbaar gezelschap tot men verhuist naar een appartement dat te klein is voor een bloedmooie fotogenieke rusteloze sledehond met 42.753 volgers op Instagram.

Nee, het hoort niet. Het is smakeloos, het is diabolisch.

Mijn preek is afgelopen.

Delphine Lecompte, Brugge.

Hebt u ook een brief in de pen zitten? Mail naar openvenster@humo.be of vul onderstaand formulier in:

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234