Jan Mulder teaser column Beeld Humo
Jan Mulder teaser columnBeeld Humo

ColumnJan Mulder

‘Er moet toch al lang een computer zijn die een betere trainer is dan Erik ten Hag?’

Meneer Wubs was ambtenaar gemeentewerken te Winschoten en in zijn vrije tijd jeugdleider van de Winschoter Voetbal Vereniging. Ergens in de jaren 60 stond ik in het sportpark met hem te praten toen een moeder met haar tweeling van 10 kwam aanfietsen en vroeg of de broertjes lid mochten worden van de club. Wubs liet ze een bal naar elkaar overtrappen en zei binnen vijf seconden tegen de vrouw: ‘Neem ze maar weer mee.’

Het was de tijd waarin data nog het meervoud van datum was, de scout een man met een vilten hoed op en een blocnote in de hand. Inmiddels zijn data belangrijke persoonlijke gegevens geworden, ook voor tweelingen in de voetbalsport. Wat met het menselijk oog geen talent lijkt te zijn, kan een uitblinker in spe blijken nadat hij is aangesloten op een computer die actuele prestaties en toekomstperspectieven vertaalt in exacte algoritmes.

Ajax bezit een science department waar acht fulltime dataspecialisten de hele dag ‘bal-evenementen’ bestuderen, beelden die zijn opgenomen met camera’s van het Amerikaanse bedrijf ChyronHego. Deze acht wetenschappers analyseren tracking data van voetballers met chips in hun bh, en event data zoals een pass, een schot op doel of een inworp. De posities van spelers en bal verschijnen 25 keer per seconde onmiddellijk op de monitoren van het departement en over een hele wedstrijd garandeert Ajax ten minste 3,5 miljoen algoritmes. Op basis van dit alles bepaalt de technische staf hoe het met de ‘ontwikkeling’ der spelers is gesteld.

Ik lees in Het Financieele Dagblad van 18 maart een artikel van Jan Fred van Wijnen, redacteur Technologie en Innovatie, onder de kop ‘Big data moeten speltempo Ajax omhoogbrengen’. De succesvolle Amsterdamse coach Erik ten Hag: ‘De kunst is een verband te zien tussen koude data en het voetbal. Je moet een relatie kunnen leggen met de vier onderdelen: aanvallen, verdedigen, en de momenten waarop je omschakelt naar aanval of verdediging. De competentie van de trainer maakt daarbij het verschil.’ Vosse de Boode, hoofd sportwetenschap en data-analyse van Ajax, valt hem bij: ‘Mensen vragen weleens of de coach ooit wordt vervangen door kunstmatige intelligentie. Maar zo werkt het niet.’

Hier stop ik even met lezen. Zo werkt het namelijk wél. Er moet toch al lang een computer zijn die beter is dan Erik ten Hag? Vanwaar ineens uw inconsequentie, Vosse de Boode? Ik denk dat Vosse de Boode de waarheid niet vlakaf tegen Ten Hag durft te zeggen, Vosse de Boode (mooie naam voor de schurk in een James Bond-film over de handel in illegale voetbaldata, het spoor leidt naar San Diego) laveert behendig tussen haar leuke baan en de nietsverbloemende wetenschappelijke waarheid. Natuurlijk is een koud analyserend apparaat in de dug-out beter dan een trainer vol spanning en andere menselijke emoties die zijn oordeel nadelig kunnen beïnvloeden. Natuurlijk heeft de computer gelijk wanneer in de 67ste minuut twee rugnummers op zijn scherm verschijnen: out 14, enter 23. En zo zal het de scheidsrechter ook vergaan: waar eens een erwt door de fluit werd geblazen, heerst binnenkort de onfeilbare ArbiDigi Computer Referee over tackle en buitenspel.

Tot slot het weerbericht voor morgen.

’t Wordt koud. Er komt een tegenstander aan die drieënhalf miljoen keer op foutjes is gescout, een elektronisch voorgeprogrammeerd elftal, een stukje cyberware op de plek van de trainer en een Hewlett-Packard als onpartijdige. Nu de spelers nog weg en we zijn overal van af.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234