heleen debruyne teaser Beeld Humo
heleen debruyne teaserBeeld Humo

ColumnHeleen Debruyne

Heleen Debruyne: ‘Dat vind ik nog het engste aan die gekloonde paarden: dat de ethische bezwaren nauwelijks lijken te wegen omdat het een andere diersoort dan de mens betreft’

Heleen Debruyne

‘Ik zou geen merrie willen zijn,’ zegt mijn vriendin – zelfgekozen geuzennaam: ‘paardenmeisje’. ‘Als je geen wedstrijdpaard bent, loop je het risico te eindigen als baarmoeder op benen.’ Er bestaan kennelijk maneges waar ze mindere merries inzetten als draagmoeder voor embryo’s, samengesteld uit genetisch materiaal van paarden met een vlekkeloze stamboom en uitzonderlijk talent voor wedstrijden. ‘Veulen na veulen na veulen komt uit die beesten. En de echte moeders kunnen ondertussen lekker blijven draven.’ ‘‘The Handmaid’s Tale’ voor paarden!’ zeg ik.

‘Maar,’ vervolgt het paardenmeisje, ‘het kan nog gekker.’ De paardenwereld blijkt een speeltuin voor biologische maakbaarheidsexperimenten. ‘Paarden worden tegenwoordig gekloond. Het is duur, maar zo’n kloon van een echt goed wedstrijdpaard is dat blijkbaar waard. Er is zelfs een heel poloteam dat rijdt op klonen van één paard.’ Polo-beroemdheid Adolfo Cambiaso begon er als eerste mee. ‘Ze dachten dat ik gek was,’ zegt hij, ‘maar mijn eerste rit op een kloon van mijn favoriete paard voelde geweldig! Niet helemaal hetzelfde, maar toch… hetzelfde! En kijk hoeveel wedstrijden ik ondertussen gewonnen heb op mijn klonen!’ Het paardenmeisje en ik lachen en huiveren tegelijk. Beetje eng, zo’n kudde identieke paarden.

Maar waarom is dat eigenlijk zo eng? Wat is een kloon anders dan een genetisch identieke kopie, een eeneiige tweeling dus? Een tweelingpaard klinkt al een stuk minder eng dan een kloon. Of is het beangstigend omdat we meteen denken: als ze dat met paarden kunnen, doen ze het toch binnenkort ook met mensen? Mensen klonen, dát is eng, het voelt niet juist. Maar alweer: waarom eigenlijk? Waar komt onze instinctieve huiver vandaan?

Als je geen religieuze bezwaren hebt tegen wetenschappers die voor God spelen, én je zorgt ervoor dat je niet zoveel mensen kloont dat na een paar generaties een inteeltrisico ontstaat, is er dan nog wel een ethisch bezwaar? Misschien toch: mag je een kind belasten met de verwachtingen van haar of zijn verwekker? ‘En nu ga jij een geniale concertpianist/wetenschapper/bitcoinondernemer worden! Daar hebben we je genetisch materiaal voor geoogst!’ Kun je een kind dat aandoen? Nee, vinden we – de meeste landen verbieden het klonen van mensen dan ook. (Al belasten alle ouders hun op natuurlijke wijze verwekte kind evengoed met hun verwachtingen.)

Ik moet denken aan de gekloonde polopaarden – misschien zijn ze toevallig heel goed in draven en behendig bewegen, maar hebben ze meer zin om lekker elke dag te grazen en af en toe een wijfje te bevruchten. Dat kan ons niet schelen, gewend als we zijn om dieren te instrumentaliseren. We melken ze, berijden ze, dringen ze ons gezelschap op, slachten ze. Dat vind ik nog het engste aan die gekloonde paarden: dat de ethische bezwaren nauwelijks lijken te wegen omdat het een andere diersoort dan de mens betreft.

Het was zo’n mooi idyllisch gezicht tijdens een treinreis, al die paarden die staan te blinken in hun weides. Maar sinds de verhalen van het paardenmeisje denk ik vooral: hoe zijn jullie ter wereld gekomen?

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234