null Beeld Humo
Beeld Humo

ColumnHeleen Debruyne

Heleen Debruyne: ‘Eicellen invriezen biedt vrouwen de illusie van controle over hun vruchtbaarheid, maar het is een loterijbiljet’

Heleen Debruyne

Herman Brusselmans kan op pensioengerechtigde leeftijd zijn vriendin bevruchten, terwijl de vierendertig jaar jongere vriendin in kwestie nauwelijks meer dan een vruchtbaar decennium voor zich heeft. Het is niet eerlijk, een grove ongelijkheid, en geen feminist die er wat aan kan doen. De voorraad eicellen is nu eenmaal beperkt en de beschikbare eieren verouderen snel. Voor vrouwen heeft jarenlang flierefluiten, een beetje doelloos door het leven dwalen en vooral rücksichtslos carrièretimmeren een prijs die mannen zelden hoeven te betalen: op een bepaald moment wordt de kinderloosheid onherroepelijk.

Zelfs ik, ruim op tijd en zonder moeite bezwangerd, heb soms last van dat besef. Ik zal nooit kunnen wat mijn lief gedaan heeft: een stuk voorbij zijn veertigste verjaardag nog een kind maken met een jongere partner. Een realiteit waar ik me maar moeilijk gedwee bij neer kan leggen. Ik ben geboren in een lichaam met een houdbaarheidsdatum, ik moet het doen met mijn schamele, veel te snel rottende eicellen en dat bevalt me niet.

Alle begrip dus voor vrouwen die zich willen verzetten tegen hun biologische lot en eicellen laten invriezen, in de hoop ze later te gebruiken, wanneer er eindelijk tijd of een partner is. ‘Had iemand me vroeger maar op die mogelijkheid gewezen,’ liet actrice Jennifer Aniston zich laatst nog ontvallen. ‘Dan was er nu waarschijnlijk wél een kind geweest.’ Een uitspraak die fertiliteitsexperts de gelegenheid gaf om lekker reclame voor hun eigen winkel te maken: ja, mochten ze in allerlei media beweren, dat is inderdaad een uitstekend idee, dat invriezen.

Als je die experts hoort, lijkt het alsof de biologische ongelijkheid is weggevaagd. Niet gek dat er een hele invries-industrie is ontstaan. Nog jonge eitjes oogsten en bewaren is een soort verzekering voor de toekomst, zou je haast geloven.

Tot je naar de cijfers gaat kijken. Nog los van het feit dat invriezen erg duur is: uit de overgrote meerderheid van de bevroren eitjes komt nooit een kind. De meeste vrouwen gebruiken ze niet omdat ze vanzelf zwanger worden, of besluiten toch liever kinderloos te blijven. De cijfers variëren nogal volgens instelling en methode van tellen, maar zijn onveranderlijk laag. Minder dan tien procent van de vrouwen besluit uiteindelijk tot ontdooien, bevruchten en laten inbrengen. Niet meer dan ongeveer een derde daarvan wordt uiteindelijk ook zwanger.

‘Eerder een loterijbiljet dan een verzekering,’ noemt vruchtbaarheidssocioloog Zeynep Gurtin het invriezen van je eicellen. Klinisch embryoloog Sebastiaan Mastenbroek gaat nog verder: ‘Dit is wat er gebeurt als durfkapitaal en marketinggoeroes een businessmodel zien in een kwetsbare groep vrouwen.’ En dat lezen we te weinig. Invriezen biedt vrouwen de illusie van controle over hun vruchtbaarheid, maar ook weinig meer dan dat. Laat je niets anders wijsmaken, vraag je af of je duizenden euro’s wilt uitgeven aan een loterijbiljet.

Als we willen dat vrouwen niet zo hopeloos in de knel komen met de keuze tussen carrière, leven en kind, moet onze hele visie op werk en ouderschap veranderen. Ondertussen blijven onze snel verouderende eicellen wat ze zijn: niet eerlijk, wel de realiteit.

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234